Yamato Takeru (日本武尊)

Uit GeschiedenisJapan

Excursus - Studentenbijdrage

Yamato Takeru (eerst Wo-usu genaamd)[1], zoon van keizer Keiko, is een bekende held uit de Nihonshoki en de Kojiki. Het is onzeker of hij echt heeft bestaan, maar hij is waarschijnlijk gebaseerd op een historisch figuur.

Inhoud

Twee belangrijke kronieken: de "Nihonshoki" en de "Kojiki"

In de 8e eeuw werden, kort na elkaar, twee kronieken geschreven: de "Nihonshoki" (日本書紀 , ook wel de Nihongi genoemd) en de "Kojiki" (古事記). Beiden beginnen bij de Schepping en behandelen vervolgens de Japanse geschiedenis tot aan de eigen tijd. De Nihonshoki behandelt echter ongeveer 70 jaar meer dan de Kojiki. De boeken verschillen op een aantal punten van elkaar. Zo is de Nihonshoki volledig in het Chinees geschreven, terwijl in de Kojiki geprobeerd is Japans te schrijven met Chinese karakters. Daarnaast zijn er ook inhoudelijke verschillen en spreken ze elkaar op sommige punten tegen. Het is dan soms ook moeilijk te zeggen wat werkelijk gebeurd is en wat slechts fictie is.

De Kojiki

De Kojiki, ook wel de "Notities omtrent Oude Gebeurtenissen" genoemd, werd in 712 voltooid en door Ō no Yasumaro aan Keizerin Genmei overhandigd. Het is het oudste, bewaard gebleven, historische boek over de Oude geschiedenis van Japan en bevat naast historische gebeurtenissen een schat aan mythen en legenden. Deze kroniek bestaat uit drie delen:

  1. Kamitsumaki (ofwel 'de bovenste rol') gaat over het ontstaan van de wereld en de geboortes van de verschillende goden. Het begint met het verhaal van de goden Izanagi en Izanami die met behulp van een hemelse speer vasteland creeërden op aarde. Daarna wordt het ontstaan van verschillende goden verklaard.
  2. Nakatsumaki (ofwel 'de middelste rol') gaat over goden én mensen. Dit gedeelte begint met de geschiedenis van de eerste keizer van Japan, keizer Jimmu en eindigt met de 15e keizer namelijk keizer Ojin. De daden van de keizers wordt vaak overdreven voorgesteld en ook hier komen veel mythologische elementen voor. In deze 'rol' wordt het verhaal van Yamato Takeru, zoon van de 12e keizer, verteld.
  3. Shimotsumaki (ofwel 'de onderste rol') behandelt vooral het leven van de mensen. De rol van de goden is hier betrekkelijk klein. Dit gedeelte vertelt de geschiedenis van de 16e keizer tot de 33e keizer. Over de laatste keizers ontbreekt echter veel informatie.

Nihonshoki

De Nihonshoki ("De kronieken van Japan") is de meest complete beschrijving van de oudste geschiedenis van Japan en dus zeer belangrijk. Dit boek behandelt een paar decennia meer dan de Kojiki: tot 697, terwijl laatsgenoemde slechts tot 628 gaat. Ook legt de Nihonshoki meer nadruk op de laatste eeuwen, terwijl de Kojiki meer aandacht geeft aan de beginperiode. Met de medewerking van Ōno Yasumaro kon men de Nihonshoki in 720 afmaken, acht jaar na de overhandinging van de Kojiki aan keizerin Genmei.

Het verhaal van Yamato-takeru

De legende van 'Yamato Takeru no Mikoto' is in de Nihonshoki en Kojiki in grote lijnen hetzelfde, maar er zijn wat kleine verschillen (zie Verschillen tussen de legenden). Hieronder staat het verhaal zoals het beschreven is in de Kojiki.

Yoshitoshi Tsukioka: "Mirror of Famous Generals: Yamato Takeru no Mikoto (1876)
Het verhaal van Wo-usu begint met de moord op zijn broer, Opo-usu. Opo-usu had namelijk een bevel van zijn vader niet opgevolgd: keizer Keiko had hem bevolen om twee vrouwen, die beroemd waren om hun buitengewone schoonheid, naar de keizer te brengen. Opo-usu besloot echter de twee vrouwen voor zichzelf te houden en stuurde twee andere vrouwen naar zijn vader. De keizer wilde hem hiervoor een lesje leren en hij droeg Wo-usu op om zijn broer persoonlijk uit te nodigen voor een diner in het keizerlijk paleis. Vijf dagen gingen voorbij zonder een teken van Opo-usu en toen de keizer vroeg waarom zijn zoon niet was komen opdagen, vertelde Wo-usu dat hij zijn broer op brute wijze had vermoord De keizer schrok van de bruutheid van zijn zoon en besloot hem een opdracht te geven zodat zijn zoon zijn kracht op een ander kon richten dan op de keizer. Keizer Keiko zond hem naar het Westen waar twee broers de macht van de keizer niet langer erkenden. Wo-usu vernam dat er een feest gehouden zouden worden door de broers en wachtte rustig af. Om ongehinderd binnen te kunnen komen verkleedde hij zich als meisje. Hij was namelijk pas 15 of 16 jaar oud en met zijn haar los en vrouwenkleren aan kon hij zo voor een meisje doorgaan. Eenmaal binnen trok hij al snel de aandacht van de broers Kumaso en zij zetten Wo-usu tussen hen in. Toen het feest al een hele tijd bezig was, trok Wo-usu zijn mes, dat hij onder zijn kleding verborgen had en stak de
Yoshitoshi Tsukioka: "Yoshitoshi's Courageous Warriors: Yamato Takeru, Disguised as a Woman, Attacks the Chief of the Kumaso Rebels" (1883)
oudste van de Kumaso broers neer. Toen de jongere broer dit zag, vluchtte hij. Wo-usu haalde hem echter in en stak zijn mes in de rug van de vluchtende. Deze vroeg hem te wachten met de doodsteek omdat hij eerst nog iets wilde zeggen. Wo-usu willigde zijn vraag in en de overgebleven broer vroeg wat zijn naam was. Wo-usu antwoorde: 'Ik ben de zoon van Obo-tarashi-hiko-oshiro-wake, de Hemelse Soeverein die, verblijvend in het paleis van Hishiro te Makimuku, regeert over het Land van de Acht Grote Eilanden; en mijn naam is koning Yamata-woguna.' [2] Wo-usu vervolgde dat hij de opdracht had gekregen om de machtige broers Kumaso te doden voor hun rebellie tegen de keizer. De stervende broer zei daarop dat hoewel hij en zijn broer zeer sterk waren, zij blijkbaar geen partij waren voor Yamato-woguna. Hij gaf Yamato dan ook de eervolle bijnaam 'take' (of 'takeru' = dappere, sterke man). Op die manier kwam Wo-usu aan zijn naam Yamato-takeru. Na dit gehoord te hebben, sneed hij de broer open en zo kwam er een eind aan de Kumaso broers. Tijdens zijn terugreis naar de hoofdstad onderwierp hij nog een aantal goden, onder andere riviergoden en berggoden.

Op zijn tocht naar de hoofdstad kwam hij echter door het land van Idzumo. Yamato Takeru had gehoord dat hier een huurmoordenaar rondwaarde en Yamato wenste hem te verslaan. Hij sloot vriendschap met de man en vervaardigde ondertussen uit hout een zwaard. Toen ze samen naar de rivier gingen, nam hij het valse zwaard mee. Na een poosje te hebben gezwommen, ging Yamato als eerste de rivier uit en stelde voor om van zwaard te ruilen. Ze ruilden van zwaard. Toen stelde Yamato voor om de zwaarden te kruisen, maar het zwaard dat de huurmoordenaar van Idzumo omhad was natuurlijk nutteloos. Yamato zag zijn kans schoon en vermoorde hem. Na het land van keizer Keiko op deze wijze een stuk vrediger te hebben gemaakt, keerde Yamato Takeru eindelijk terug naar de hoofdstad.

Daar aangekomen stuurde zijn vader hem bijna onmiddelijk weer weg om het Oosten volledig aan de keizer te onderwerpen. Bij zijn vertrek kreeg hij een heilige houten speer en hij bezocht het heiligdom van Ise. Alvorens naar het Oosten te gaan, ging hij bij zijn tante langs. Bij haar klaagde hij dat zijn vader hem er eerst op uit had gestuurd om het Westen te overwinnen en vervolgens zonder adempauze naar het Oosten zond om daar hetzelfde te doen. Hij meende dan ook dat zijn vader hem de dood in wilde sturen aangezien hij geen manschappen had meegekregen van zijn vader. Bij zijn vertrek gaf zijn tante Yamato-hime hem een magisch zwaard [3] en een zak die hij moest openen bij groot gevaar.

Op zijn tocht naar het Oosten kwam hij ook in het land van Wohari en daar ontmoette hij Prinses Miyadzu, wie hij graag wilde trouwen. Maar hij besloot om eerst zijn taak te vervullen en haar pas op de terugweg ten huwelijk te vragen. Na dit te hebben gezegd, trok hij verder naar het Oosten. Na reeds een paar godheden te hebben verslagen, kwam hij in het land van Sagamu. Daar werd hem verteld dat in een grote lagune in een heideveld een kwaadaardige godheid rondwaart. Niet wetend dat dit een leugen was, liep Yamato het heideveld in op zoek naar de gewelddadige god. De heerser over het land Sagamu zette daarop het veld in brand om zo de gevreesde Yamato Takeru te doden. Yamato Takeru die de leugen doorhad, opende de zak van zijn tante en vond erin een vuursteen. Na het gras en de heide met zijn magische zwaard weggemaaid te hebben, startte hij een nieuw vuur dat het andere overwon en alle heersers van het land verbrandde.

Vervolgens gaat Yamato Takeru aan boord van een schip waarmee hij de zee van Hashiri-midzu wilde oversteken. De godheid van de oversteek zweepte echter de golven op en slingerde het schip heen en weer. Zijn vrouw Oto Tachibana Hime, die ook op het schip was, besloot dat zij zich aan de godheid zou offeren opdat Yamato de zee kon oversteken en zijn taak kon vervullen. Na haar offer kon het schip inderdaad doorvaren. Zeven dagen later spoelde haar kam aan: deze werd in een mausoleum geplaatst ter nagedachtenis aan haar offer.

Na nog een aantal godheden en rebellen te hebben overwonnen en aan zijn vaders gezag te hebben onderworpen, kwam hij aan de voet van de Ashigara Pas. Daar zat hij neer om even te pauzeren op zijn weg terug naar de hoofdstad. Plots dook er een wit hert op, dat eigenlijk de godheid van Ashigara Pas was. Yamato doodde het dier en volgde de pas tot aan de top.

Na nog een aantal zaken te hebben geregeld, keerde hij terug naar het land van Wohari, terug naar princes Miyazu wie hij beloofd had te zullen trouwen. Nadat hij zijn magische zwaard bij haar had achtergelaten, ging hij op weg om het op te nemen tegen de godheid van de Berg Ibuki. Dit zou het begin worden van zijn einde.

Yamato Takeru had zijn zwaard achtergelaten omdat hij meende dat hij de godheid met niets anders dan zijn vuisten zou kunnen verslaan. Bij het beklimmen van de berg zag Yamato een enorme witte beer. Hij bedacht dat dit wel eens een boodschapper van de godheid kon zijn en zwoer het te zullen doden als hij terugkwam. Yamato Takeru klom verder omhoog toen de godheid een hagelstorm opriep die Yamato verblindde. De beer was namelijk de godheid zelf geweest en geen boodschapper. Yamato Takeru daalde daarop de weg weer af en kwam bij een waterbron waar hij een beetje op krachten kwam.

Toch was Yamato Takeru nog altijd uitgeput toen hij zijn reis voortzette en niet meer dezelfde persoon als eerst. Zo zei hij dat hij 'in zijn hart zich altijd had gevoeld alsof hij kon vliegen, maar dat hij nu niet meer kon lopen.' [4] Hij moest met een staf lopen en kwam slechts langzaam vooruit. Ondertussen zong hij een eigen lied over zijn geboorteland:

'Wolken pakken samen

In de richting

Van mijn geliefde thuis

Bij de slaapplaats

Van het meisje

Liet ik het achter

De sabel, het zwaard.

O, dat zwaard!' [5]

Na dit te hebben gezongen, stierf de held Yamato Takeru. Er werd een boodschapper op uitgestuurd om dit aan de keizer te melden. Zijn familie kwam daarop naar zijn laatste rustplaats waar ze een mausuleum voor hem bouwden. Terwijl ze rouwden om Yamato Takeru zongen zij liederen. Yamato Takeru veranderde in een reusachtige vogel die opsteeg naar de hemel en vervolgens richting zee vloog. De familie die dit wonder zag, volgde de vogel, ondanks de pijn die het bamboogras waarop ze liepen veroorzaakte. Ondertussen zongen zij:

'Moeizaam gaan wij voort, tot ons middel

Door de lage bamboestengels;

Wij reizen niet door de lucht

Maar moeten te voet.'

en:

'Door de zee, water rondom

Gaan we moeizaam voort

Zoals de planten

Langs de rivieroever

Worden we meegevoerd

op de stroom van de oceaan.'

en:

'De pluvier van het strand

Vliegt niet langs de stranden

Maar volgt de rotskust.' [6]

Deze liederen werden gezongen bij de teraardebestelling van Yamato Takeru no Mikoto en ook later nog werden deze gezongen op begrafenissen van keizers. De liederen benadrukken dat de mens gebonden is aan de aarde en er pas na zijn dood van loskomt (als een vogel die opstijgt naar de hemel).

Verschillen tussen de legenden

Er zijn een aantal verschillen tussen de legende van Yamato Takeru in de Nihonshoki en die in de Kojiki.

Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld de relatie tussen Yamato Takeru en zijn vader, Keizer Keiko. In de Nihonshoki is Yamato de enige zoon van de keizer en is de keizer trots op zijn zoon, die een bijna perfect karakter heeft en zeer sterk en sluw is. In de Kojiki daarentegen is Yamato een van de vele zonen en heeft zijn vader meer vrees dan waardering voor Yamato.

Ook zijn manier van reizen is iets anders in de Kojiki. In de Nihonshoki leidt hij op zijn tocht het leger van zijn vader. In de Kojiki wordt hij door zijn vader er echter alleen op uitgestuurd. Hij moet dus in zijn eentje alle gevaren overwinnen. Hieruit blijkt dus ook weer de relatie met zijn vader: in de Nihonshoki krijgt hij de eer om het leger te leidden, terwijl in de Kojiki hij alleen moet gaan wat het dus veel gevaarlijker maakt voor Yamato Takeru.

Daarnaast zijn er nog een aantal kleine verschillen, zo is er in de Nihonshoki geen sprake van de Kusamo broers maar is er slechts één man die de macht van de keizer niet erkend in het Westen. In de Nihonshoki wordt deze man 'takeru' genoemd. Bij zijn dood geeft hij zijn bijnaam 'takeru' aan Wo-usu omdat hij vindt dat de man die sterker bleek dan hijzelf deze naam verdiend. Wo-usu wordt zo Yamato Takeru wat 'De Dappere van Yamato' betekent.

Yamato-takeru door de eeuwen heen

  • In de middeleeuwen bekeek men de legende van Yamato Takeru vooral vanuit een politiek oogpunt. In die tijd lag de meeste macht namelijk bij de militaire klasse en Yamato's legende kon gebruikt worden om de macht van de keizer te valideren aangezien hij of zij een afstammeling van een god was (met ongelofelijke kracht). De Yamato clan kon daarnaast zijn macht baseren op de legende van Yamato Takeru, die het legendarische zwaard in zijn bezit had en die dus tot de Yamato clan behoorde.
  • In de moderne tijd werd er echter meer aandacht aan Yamato als persoon besteed. Zo werd er gekeken naar zijn emoties en de eenzaamheid die hij vast gevoeld moest hebben op zijn lange eenzame tochten.
  • Om de mensen loyaal te maken aan Japan en haar regering, vooral tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd Yamato Takeru gebruikt als het ideale voorbeeld. Hij was altijd trouw geweest aan zijn vader en aan zijn land, zelfs als hij daarvoor zijn leven moest opgeven en er geen beloning voor kreeg.
  • In 1994 werd er door Takao Okawara een film gemaakt: "Yamato Takeru" of "Orochi, the eight-headed dragon". Een aantal zaken komen overeen met de legende. Zo heeft ook deze Yamato zijn broer vermoord en wordt hij door zijn vader verbannen. Pas als hij zijn krachten onder controle heeft mag hij terugkomen. Ook in de film krijgt Yamato te maken met gewelddaige goden in de vorm van monsters. Er is dus ook in de film sprake van mythologische elementen.
  • Daarnaast is er ook een anime met de naam Yamato Takeru. Er zijn een paar kleine overeenkomsten. Zo gaat het over een jongen die op een groot avontuur gaat en ook hier komen veel mythologische elementen in voor. In deze anime ligt echter ook een grote nadruk op robots of mecca's.

Bronnen

Internetbronnen:

Boekbronnen

  • Vande Walle, Willy. "Een Geschiedenis van Japan: Van samurai tot softpower" , Acco Leuven, 2007
  • Hellemans, Karel (Dr.). "Inleiding tot de Japanse cultuur" , Leuven 2006
  • Whittaker, Clio. "Oosterse Mythologie" , Librero, 2002

Voetnoten

  1. ↑ De naam 'Wo-usu' en 'Yamato Takeru' worden in vertalingen verschillend gespeld. Zo wordt Wo-usu ook wel vertaald als Wo-oesoe, Oh-usu of Ousu en wordt takeru ook wel vertaald als take
  2. ↑ B.H. Chamberlain, vertaler van de Kojiki, 1882
  3. ↑ Er wordt vermoed dat dit zwaard verwijst naar het Kusanagi zwaard, een van de drie regalia van Japan
  4. ↑ B.H. Chamberlain, vertaler van de Kojiki, 1882
  5. ↑ Whittaker, Clio. "Oosterse Mythologie" , Librero, 2002
  6. ↑ Whittaker, Clio. "Oosterse Mythologie" , Librero, 2002

Sandra 28 dec 2008 21:33 (CET)

Teruggeplaatst van "http://mediawiki.arts.kuleuven.be/geschiedenisjapan/index.php/Yamato_Takeru_(%E6%97%A5%E6%9C%AC%E6%AD%A6%E5%B0%8A)"