Yagyū Shinkage Ryū
Uit GeschiedenisJapan
Yagyū shinkage ryū (柳生新陰流) is een van de oudste zwaardkunstscholen in Japan. De vertaling van shinkage ryū is "nieuwe schaduw school". De Meesters van deze school waren belangrijke daimyō In de streek van Nara. De Yagyū familie diende gedurende lange tijd onder de Tokugawa familie als raadgevers en leermeesters. Zij hebben tevens een handje toegestoken in de slag bij Sekigahara.
Inhoud |
Geschiedenis
Ontstaan
Kamiizumi Nobutsuna (上泉信綱) 1508 – 1578, geboren met de naam Kamiizumi Hidetsuna, kreeg een zware training in de kunst van het Bujutsu (1) onder verschillende leermeesters. Al snel werd hij een meester van speer en zwaard als student in de kage ryū (陰流) of schaduw school. Hij verfijnde de kennis die hij had van zijn vorige leermeesters en stichtte zijn eigen school, de shinkage ryū (新陰流) of nieuwe schaduw school.
Toen Kamiizumi door de provincie Owari reisde met zijn 2 leerjongens, stootten ze op een groep mensen die vol spanning aan de ingang van een hut stonden. Toen hij vroeg wat er mis was, werd hem verteld dat er een kindje in de hut gekidnapt was en al 4 uur lang vastgehouden werd met een zwaard op de keel. De dorpelingen konden geen oplossing vinden, maar Kamiizumi leende simpelweg de gewaden van een priester, schoor zijn hoofd kaal en ging met 2 rijstballen naar de hut toe. Hij vermoedde dat de dief wel honger zou hebben na al die tijd en ging aan de ingang van de hut staan terwijl hij de dief het voedsel aanbood. Vol argwaan nam de dief het voedsel aan en toen hij terug de hut in ging, sprong Kamiizumi ongewapend de hut binnen, ontwapende de dief en bevrijdde het kind, zonder iemand de verwonden.
De monnik In'ei (胤栄) van de Hōzōin tempel regelde voor Yagyū Sekishusai Muneyoshi (柳生宗厳) een duel met Nobutsuna. Wat tevens voor hen de eerste ontmoeting was. Tot grote ontzetting van Muneyoshi stuurde Nobutsuna zijn neef Hikita Bungoro (疋田文五郎) om het gevecht tegen Muneyoshi voor hem te vechten. Hikita raakte Muneyoshi verscheidene keren met zijn shinai (2) en versloeg Muneyoshi makkelijk. Toen Nobutsuna zelf het gevecht met Muneyoshi wou aangaan, knielde Muneyoshi voor Nobutsuna en smeekte hem om hem tot zijn leerling te nemen.
Nobutsuna onderrichtte Muneyoshi 2 jaar lang in de shinkage ryū voor hij Muneyoshi de geheimen van de school leerde en hem hierdoor de opvolger van de shinkage ryū maakte. Muneyoshi veranderde de naam naar Yagyū shinkage ryū (柳生新陰流) en perfectioneerde zijn technieken om met onbewapend tegen het zwaard te winnen, muto genaamd.
Tokugawa Ieyasu (徳川家康), toen nog een daimyo onder shōgun Toyotomi Hideyoshi (豊臣秀吉), was zo onder de indruk door Muneyoshi's kunst, dat hij na een demonstratie door Muneyoshi een houten zwaard opnam om Muneyoshi zelf eens te testen. Hij werd echter zeer snel verslagen. Hij verzocht Muneyoshi om zijn zwaardmeester te worden, maar Muneyoshi weigerde en raadde zijn zoon Yagyū Munenori (柳生宗矩) aan die tevens zijn opvolger zou worden.
Ontwikkelingen
Yagyū en Sekigahara
Bij De slag van Sekigahara Bleef Munenori niet gewoon bij Tokugawa Ieyasu zitten, noch nam hij actief deel aan de strijd. Munenori en Sekishusai zorgden beiden voor advies en connecties. Sekishusai zette de heersers in aangrenzende provincies in om als geheime agenten te fungeren en informatie los te krijgen, zij moesten het de vijand ook zo moeilijk mogelijk maken als ze er de kans toe kregen.
Kobayakawa Hideaki (小早川秀秋) diende tijdens de slag van Sekigahara onder de troepen van Toyotomi, maar zijn zwaardmeester was Yagyū Goroemon Munetoshi, een oudere broer van Munenori. De vraag of deze twee onderling informatie uitwisselden om de Toyotomi ten onder te helpen wordt regelmatig gesteld, maar deze kwestie blijft tot op heden nog onopgelost.
In het heetst van de strijd vocht Munenori met veel moed. Toen de troepen van Toyotomi dicht tegen de basistroepen van het leger van Tokugawa kwamen, versloeg Munenori 7 vijandige soldaten en dreef de anderen op de terugtocht. De Yagyū werden rijkelijk beloond voor hun daden tijdens deze slag door de overwinnaar Tokugawa.
Muneyoshi's dood
Toen Muneyoshi stierf in 1606 droeg hij de titel van hoofd van de familie over aan zijn jongste zoon Yagyū Munenori, omdat hij zeker was dat de clan onder dienst van de shōgun een goede toekomst tegemoet ging. De geschreven documenten werden echter overgedragen aan de zoon van Muneyoshi's oudste zoon, Yagyū Hyōgonosuke Toshiyoshi (柳生兵庫助利厳). Hierdoor werd de Yagyū shinkage ryū echter aan Hyōgonosuke overgedragen.
Hyōgonosuke verliet Yagyū-mura en trok naar Owari (Nagoya) waar hij de zwaardmeester van Tokugawa Yoshinao (徳川義直) werd en waar hij de Owari Yagyū shinkage ryū stichtte.
Yagyū Munenori had voor de dood van zijn vader al 12 jaar de Tokugawa familie gediend als hun leermeester. 14 jaar later, in 1620, werd hij de zwaardinstructeur en leermeester voor Hidetada's zoon Iemitsu, die 3 jaar later, op 20 jarige leeftijd de 3e shōgun werd. Munenori had voordien al weinig tijd voor zichzelf door zijn plichten als leermeester en als hoofd van de Yagyū clan. Maar dit ging met Iemitsu niet veranderen. Hij onderrichte Iemitsu niet alleen in de zwaardvechtkunst, maar ook op politieke en culturele vlakken. Iemitsu was geen makkelijke leerling en vroeg steeds meer van zijn leraar. Munenori had ook de plicht om Iemitsu op alle gelegenheden te vergezellen. Voor deze inspanningen werd Munenori goed beloond. Hij kreeg titels en rangen, zoals Hatamoto (旗本)(3), die zijn aanzien telkens deden stijgen en hij sloeg er ook in om een wedde van 12500 koku (4) te krijgen, wat onvoorstelbaar zou zijn voor een gewone leermeester.
Yagyū Jūbei Mitsuyoshi
Yagyū Jūbei Mitsuyoshi (柳生十兵衞三厳 1607-1650) was de oudste zoon van Yagyū Munenori, en word gezien als de beste zwaardvechter in de Yagyū familie. Jūbei werd dienaar in 1616 onder de 2e Tokugawa shōgun en werd zwaardinstructeur voor de 3e Tokugawa shōgun. Lang behield hij deze posities echter niet. Hij besliste om op een pelgrimtocht te gaan met het doel zijn zwaardstijl te vervolmaken. Door deze beslissingen verloor hij al zijn posities onder de shōgun.
Yagyū Jūbei verscheen op 36 jarige leeftijd weer op een demonstratie voor de shōgun. Nadien werd hij terug in dienst genomen en was voor korte tijd een inspecteur in dienst van de overheid. Toen zijn vader stierf in 1646, nam hij de controle over het land van z'n vader over.
yagyū Jūbei heeft zelf een boek gescreven genaamd 'de text over het kijken naar de maan' of 'tsukimi no sho' (月見の諸). Hierin beschrijft hij zijn zwaardtechnieken en gedachten, beïnvloed door Takuan sōhō. Ook geeft hij kleine aanwijzingen over waar hij zou kunnen verbleven hebben tijdens zijn reis.
Yagyū Shinkage ryū vandaag de dag
Vandaag de dag is de Yagyū shinkage ryū het bekendste in de iaidō wereld, onder de vorm van 35 kata's. In deze kata's (5) wordt de nadruk gelegd op het met de juiste timing en techniek, overmeesteren van uw tegenstander, door gebruik te maken van zijn technieken. Een hoger doel in de Yagyū shinkage ryū is het geheel vermijden van een opkomend gevecht.
De originele Edo en Owari Yagyū shinkage ryū bestaan, na een lange en moeilijke evolutie, nog steeds, maar van beide afsplitsingen bestaat er nog maar een kleine groep. De Edo Yagyū shinkage ryū word beoefend onder leiding van Sono Seiko, wie geen directe afstamming van de Yagyū clan is. De Owari Yagyū shinkage ryū daarentegen, de grootste van de 2, wordt nog steeds beoefend onder een directe afstamming van de Yagyū familie, met name Yagyū Nobuharu.
De School
Wapens
In de Yagyū shinkage ryū wordt vooral getraind met de fukuro shinai en de bokken. De technieken beoefend met deze 2 wapens zijn bedoeld om met het echte zwaard te kunnen toepassen. Soms wordt er ook geoefend met het echte zwaard, zoals voor technieken in het battōjutsu (6). De school staat ook bekend om zijn technieken met de blote hand, muto genaamd.
Fukuro Shinai
De Fukuro Shinai (袋竹刀) is een van de belangrijkste wapens in de Yagyū shinkage ryū. Toen Nobutsuna de shinkage ryū ontwikkelde, paste hij niet alleen de poses die de vechter aannam aan, maar voerde ook een hele verandering in de training stijl door. De meeste scholen trainden met zware houten zwaarden, bokken (木剣) genaamd, waardoor je in een training je beweging niet kon afmaken. Je moest stoppen vlak voor je de slag zou toedienen wilde je je tegenstander niet verwonden, al dan niet vermoorden.
Een Fukuro shinai had de lengte van een zwaard, maar bestond uit een in 8 stukken gespleten bamboestok. Deze was dan omwikkeld met een lederen omhulsel. Door de invoering van de Fukuro shinai, kon er vrijer en waarheidsgetrouwer gevochten worden. Een slag van zo'n shinai kwam namelijk veel minder hard aan dan een slag van een bokken, maar toch kon hij nog lelijke kneuzingen opleveren.
De Fukuro shinai is de voorouder van de hedendaagse alom bekende shinai (竹刀), die in kendō gebruikt wordt.
Katana
De katana (刀) is de naam voor het Japanse lange zwaard. Dit zwaard speelde een belangrijke rol in de tijden van de samurai. De katana is 1 onderdeel van het Daishō (大小), de set van een groot zwaard (de Katana) en een klein zwaard (wakizashi 脇差). De technieken aangeleerd in de meeste zwaardvechtscholen, zijn bedoeld om uitgevoerd te worden met het lange zwaard.
De wakizashi word enkel gebruikt ter zelfverdediging en in kleinere plaatsen of om rituele zelfmoord (seppuku 切腹) te plegen. Hoewel sommige zwaardscholen zich uitsluiten specialiseerden in het gebruik van de wakizashi.
De Yagyū shinkage ryū specialiseert zich vooral in de technieken met het grote zwaard, maar bedreven beoefenaars specialiseerden zich ook in het gebruik van de wakizashi en de tessen (een met ijzer verstevigde waaier 鉄扇).
Rituele Invloeden
Filosofie
De belangrijkste gedachtegang binnen de Yagyū shinkage ryū is om te overwinnen zonder gevecht en zonder vijanden te maken. In de Yagyū shinkage ryū is het volstrekt uit den boze om uw vijand volledig te vernietigen. In het gevecht is verliezen of winnen niet belangrijk, maar jezelf meester blijven, liefst met het zwaard in de schede of helemaal ongewapend.
kinō no waru ni, kyō wa katsu
昨日の悪に、今日は勝つ。
"Vandaag overwin ik mijn zelf van gisteren." Dit is een uitspraak van Yagyū Sekishusai, met de bedoeling aan te tonen dat het belangrijk is elke dag te trainen om jezelf te ontwikkelen. Met deze uitspraak wil hij ook zeggen dat je jezelf regelmatiger overwint dan een vijand, dus dat het belangrijker is om jezelf te overwinnen dan de vijand.
In de Yagyū shinkage ryū wordt er veel belang gehecht aan het vormen van de geest. Men wil door het zwaardvechten een soort van verlichting bereiken. Deze verlichte geest staat gelijk aan de verlichte geest in het zen boeddhisme. Hierbij bereikt men een geestestoestand waarbij men bij geen enkele gedacht stil blijft staan en toch de hele wereld als een spiegel in zich opneemt. deze geestestoestand noemt men Mushin.
Takuan Sōhō
Takuan Sōhō (沢庵宗彭) was een belangrijke figuur in de Renzai school, een aftakking van het zen-boeddhisme. Takuan begon zijn studies in het zen-boedhisme op 8 jarige leeftijd. Hij kon de zen principes toe passen op alle aspecten van het leven, zo was hij zelf volleerd tuinier, schilder, calligraaf, dichter, theemeester en schrijver.
Takuan had een hoog aanzien verworven in deze tijden en was raadgever en vriend van vele hoogstaande personen als; Miyamoto Musashi, Ishida Mitsunari, Koroda Nagamasa, Go-Mizuno, Tokugawa Iemitsu, Matsudaira Dewa no Kami en Yagyū Munenori.
Takuan Sōhō schreef een aantal brieven naar Yagyū Munenori, waarin hij verwoordde hoe hij zen op de zwaardvechtkunst kon toepassen. Terwijl Takuan enkel de theorie verwoordde, nam Munenori deze graag aan en paste deze in de praktijk toe. Dit zorgde voor een hele verandering in Munenori's leven. Hij werd sterk beïnvloed door zen en paste zen sterk toe op zijn zwaardvechtkunst.
Tengu
Tengu zijn demonen die voorkomen in de meeste Japanse godsdiensten als het Shinto en het Boedhisme. Zij worden afgebeeld als mensachtigen met grote vleugels. Traditioneel in toneelvoorstellingen worden Tengu afgebeeld met een lange neus. Tengu leven op berghellingen in hun geliefde ceders of pijnbomen.
Vele grootmeesters in de zwaardvechtkunst beweren dat de geheime technieken binnen hun school, hen aangeleerd zijn door gevechten met furieuze Tengu. Zo bestaat er in de Yagyū shinkage ryū ook een hele reeks technieken waarvan beweerd wordt dat Yagyū Munenori deze technieken heeft ontwikkeld in gevechten met Tengu.
Yagyū Munenori stoote op een avond op een Tengu die een gevecht met hem verzocht. Munenori stemde in. Het werd een furieus gevecht. De mensen die aan de helling van de berg stonden waar het gevecht platsvond, konden de luide kreten van de 2 vechters makkelijk horen. Toen Munenori met al zijn kracht een slag wilde toedienen op de Tengu, sprong deze opzij waardoor Munenori miste en op een rots sloeg. Door de grote kracht waarmee hij de slag had toegediend, spleet hij de rots makkelijk in 2. Door deze gebeurtenis noemt men de rots; Itto-seki of de rots van 1 slag.
Voetnoten
- Bujutsu: (武術) Groeperings naam voor vechtkunsten.
- Shinai: (竹刀) Bamboe zwaard.
- Hatamoto: (旗本) een Hatamoto was een samurai die rechtstreeks diende onder de Shōgun.
- Koku: (石) Een meeteenheid om rijsthoeveelheden mee aan te duiden. Samurai werden in vroegere tijden uitbetaald in Koku, maar tegenwoordig wordt het enkel nog gebruikt als een maateenheid voor volume.
- Kata's: (型) Stijloefeningen in een vechtsport, bestaande uit vooraf bepaalde bewegingen.
- Battōjutsu: (抜刀術) de kunst van het trekken van een zwaard.
Bronnen
Boeken
Yagyū, Munenori (柳生宗矩).『兵法家伝書』 (Heihō Kadensho, Eng: The life giving sword). Tōkyō: Kōdansha (講談社). (2003)
Cursussen
Vande Walle, Willy. Geschiedenis Van Japan Tot 1868, cursus gedoceerd in kader van het vak ‘Geschiedenis van Japan tot 1868’, Katholieke Universiteit Leuven, Leuven, Eoos cursusdienst, 2004-2005.
Websites
Skoss, Diane. "Koryu Books, Yagyū shinkage ryū". 2004. <http://www.koryubooks.com/guide/yagyushinkage.html>.
Manogue, Paul. <paulmanogue@aol.com>. "Yagyū shinkage ryū heiho". <http://www.flatfishdesign.com/yagyu/>.
Wikipedia. "Yagyū shinkage ryū". 2006.<http://en.wikipedia.org/wiki/Yagyu_Shinkage-ryu>.
<info@shinkageryu.nl>. "Stichting Shinkage ryū Nederland". 2006. <http://www.shinkageryu.nl/>.
Neal Dunnigan. "Zen stories of the samurai". 2006. <http://www.zenstoriesofthesamurai.com/Characters/TakuanSoho.htm>.
Verwijzingen
Yagyū Shinkage Ryū officiële Japanse site. <http://www.interq.or.jp/sun/shibata/yagyu-official/yagyu.html>
