Wako

Uit GeschiedenisJapan
(Doorverwezen vanaf Wakō (倭寇))
Ga naar: navigatie, zoeken

Wakō(倭寇), waren Japanse zeerovers die de kusten van China en Korea onveilig maakten van de 13de tot het einde van de 16de eeuw.

Wakō (倭寇)

Betekenis

"Wa" is oorspronkelijke naam van Japan en "kō" betekent bandieten, dieven, vijand of binnenvallen.

Het is echter een vergissing om te denken dat alle Wakō Japanners waren. In het begin bestonden, ze uit Japanners en een kleiner aantal Koreanen maar naar in de 16de eeuw bestonden ze uit een allegaartje van Chinezen, Japanners en Koreanen waarvan de Chinezen veruit de grootste groep waren. Men schat 70% Chinezen en 30% Japanners, Koreanen en anderen.[1] Nieuwe wakō konden overal gerekruteerd worden. Het waren Ronin, overwonnen vijanden, arme boeren, avonturiers, slaven, huurlingen, ... Verder moet ook worden gezegd dat de lijn tussen zeerover en handelaar soms bijna onmogelijk te onderscheiden was.[2]

Geschiedenis

Eerste fase

De eerste geschreven vermelding van de Wakō dateert van mei 1223 toen piraten het Koreaanse kustgebied Kumjo (Gumju) aanvielen.[3] De volgende jaren volgden nog een paar aanvallen. De Koreaanse Goreyeo-dynastie verzocht daarom het Kamakura shogunaat in Japan om de aanvallen een halt toe te roepen. Dit lukte echter niet echt en de plunderingen gingen door tot aan de Mongoolse invasie van Japan in 1274. In die woelige tijd werden kuststeden versterkt waardoor de wakō ze moeilijker konden plunderen. Ook werden de wakō door Japanse daimyō ingehuurd om de Mongoolse invasie tegen te houden. Ze hadden immers kennis van zeevaart en waren geharde vechters. Het einde van de Mongoolse dreiging betekende ook het afbrokkelen van zowel het Kamakura-shogunaat als de Goreyeo-dynastie. De zwakke regeringen waren een optimale voedingsbodem voor de terugkeer van de zeerovers.

Tweede fase

Door het verzwakte bestuur in Japan hadden de piraten vrij spel. De aanvallen op Korea gebeurden vaker and op grotere schaal dan voorheen. Zelfs de toenmalige hoofdstad van Korea, Kaesong werd meerdere malen geplunderd. De verzwakte Goreyeo-dynastie werd nog verder aangetast door de wakō en hield op met bestaan in 1392. De nieuwe leider was Yi Seonggye, een Koreaanse generaal die meerdere successen behaald had tegen de piraten. Hij stichtte de Joseon-dynastie. Toch was het niet zo dat het Muromachi shogunaat helemaal niks deed om het probleem van de wakō aan te pakken. In 1381 vaardigde ze een bevel uit die de "slechte bendes" (akutō, 悪党) verbood om misdaden te plegen in Goreyo. De Koreanen vielen ook zelf de piraten aan. In 1389 en 1419 werden wakō basissen op Tsushima aangevallen. Echter zonder een echt langdurig effect.

Derde fase

Sinds het begin van de 14de eeuw werd ook China door wakō aangevallen (Op dat moment werd China geregeerd door de Yuan-dynastie.) Vanaf dit moment kwam er een periode waar de piraten willekeurig verschillende kustgebieden aanvielen in Korea en China. Deze periode duurde tot 1419. In 1419 kregen de wakō namelijk twee zware tegenslagen te verduren.

  • Ten eerste organiseerden de Koreanen een invasie tegen Tsushima, de Oei invasie. Het eiland werd niet ingenomen maar de So clan die over Tsushima regeerde sloot een verdrag met de Koreanen van de Joseon-dynastie. Vanaf dat moment zorgde de So clan ervoor dat er geen piraten meer de Koreaanse kusten konden overvallen in ruil voor handelsrechten met de Joseon-dynastie.
  • Ten tweede werd een grote piratenvloot die van Tsushima China wou aanvallen verrast door een Chinese troepenmacht en bijna volledig vernietigd voor de kust van de Chinese provincie Liaodong. Hoewel de wakō daarna nog wel sporadisch China aandeden werd dit gebied vermeden.

Na deze twee nederlagen verminderde de intensiteit van de aanvallen door piraten voor een tijdje.

Vierde fase

De echte bloeiperiode voor de wakō (zeker in relatie tot China) kwam pas tijdens de late Ming-dynastie (de tweede helft van de 16de eeuw). De de Ming-dynastie had zich na een periode van grote openheid afgesloten van de buitenwereld. Chinezen mochten geen zeewaardige schepen meer bouwen en het land niet meer verlaten. (Sommige historici beweren dat een van de redenen van deze drastische verandering van beleid de wakō waren!)[4] Deze periode zou echter het hoogtepunt van de wakō worden.

De frequentie en schaal van de aanvallen en plundertochten steeg drastisch. De grootste oorzaak hiervan was het slechte (economische) beleid van de Ming-dynastie in deze periode. Veel Chinezen probeerden dan maar illegaal een betere levensomstandigheden te verwerven. Hierdoor bestonden de wakō nu vooral uit Chinezen en zaten er nog maar zeer weinig Japanners in hun gelederen.

Het verbod om handel te drijven met het buitenland was ook zeer winstgevend voor de wakō. Zij konden hierdoor namelijk als tussenfiguur fungeren en veel winst opstrijken.

Het einde van de wakō

Toyotomi Hideyoshi

Men is niet volledig zeker waarom de wakō uiteindelijk verdwenen zijn maar men denkt dat er een paar factoren meegespeeld hebben. De twee belangrijkste zijn wellicht de volgende:

  • De Portugezen die kwamen handel drijven. Ze hadden betere schepen dan de wakō en toen ze in 1553 toestemming kregen om zich in Macau te settelen konden ze op legale manier handel drijven met het buitenland. Het was financieel niet meer interessant om met de wakō te handelen om dat ze door hogere kosten meer geld voor hun waren vroegen. De Portugezen waren ook veel beter bewapend dan de wakō en die konden hen dus niet zomaar overvallen.
  • De Japanse krijgsheer Toyotomi Hideyoshi(豊臣秀吉) heeft ook een invloed gehad op de verdwijning van de wakō. De zwaardenjacht(刀狩) in 1588 zorgde ervoor dat niemand behalve de krijgerklasse nog wapens mocht bezitten. Dit betekende dat de wakō veel van hun wapens kwijt waren. Hideyoshi dwong ook de daimyō(大名) om piraterij te verbieden in hun gebied. Indien dit niet gebeurde kon de daimyő zijn provincie verliezen.

Tactiek

De tactiek van de zeerovers draaide om het verrassingseffect en snelheid. De wakō beschikten veelal over informanten op het vasteland zoals verkenners en collaborateurs. Hierdoor waren ze het leger meestal te slim af en tegen de tijd dat de vijand het toch doorhad waren ze alweer verdwenen. Op zee gebruikten de zeerovers meestal hun numeriek overwicht en het verrassingselement om de vijand te omsingelen. Daarna werd het schip van de slachtoffers geplunderd en in brand gestoken of gestolen. De opvarenden werden liefst gevangen genomen om dat de zeerovers ze zo later als slaven konden verkopen.

Voor plundertochten op het vasteland hadden de Wakō ook speciale strategieën zoals omsingeling en guerrilla-achtige "hit-and-run" tactieken. Het waren zeker meer dan alleen ongeregelde bendes.

Buit

Het was de Wakō vooral te doen om voedsel, slaven, wapenuitrusting en waardevolle voorwerpen. Toen er in Japan burgeroorlog uitbrak werden de slaven en voedsel de belangrijkste buit. Er was een tekort aan landbouwers en voedsel om dat de meeste mannen moesten gaan vechten. Deze leemte werd opgevuld met slaven (meestal van Koreaanse origine). De wakō toonden zich uitstekende handelaars en onderhielden handelsrelaties met plaatselijke Japanse, Chinese en Koreaanse machthebbers en het Ryūkyū koninkrijk.

Uitvalsbasissen

De belangrijkste uitvalsbasissen van de Wakō waren Tsushima en Iki. De twee eilandjes liggen tussen Japan en Korea en vormden dus ideale schuilplaatsen waarvan bliksemsnelle acties konden worden ondernomen. Later ontstonden er ook uitvalsbasissen op Kyūshū die meer handelsschepen en de Chinese kusten in het vizier hadden.

Voetnoten

  1. De studie van de wako, evolutie van de 14de naar de 16de eeuw en een onderzoek naar foutieve interpretaties pagina 31
  2. Geschiedenis van Japan tot 1868 Syllabus 2004-2005 pagina 138
  3. The Cambridge history of Japan. 3 : Medieval Japan pagina 405
  4. Wikipedia, Ming Dynasty 3 Exploration to isolation

Interessante links

Bibliografie

  • Verheyen Viviane. "De studie van de wako, evolutie van de 14de naar de 16de eeuw en een onderzoek naar foutieve interpretaties." KUL. Faculteit letteren en wijsbegeerte. Departement orientalistiek.
  • Spence, Jonathan D. The Search For Modern China W. W. Norton & Company, Inc.
  • Yamamura, Kozo. The Cambridge history of Japan. 3 : Medieval Japan Cambridge University press
  • Vande Walle, Willy. Geschiedenis van Japan tot 1868 Syllabus 2004-2005 Katholieke Universiteit Leuven
  • Frédéric, Louis. Japan Encyclopedia Harvard University Press
  • Wokou op de Engelstalige Wikipedia