Troostmeisjes tijdens de 2e wereldoorlog
Uit GeschiedenisJapan
‘Troostmeisje’ is een term die verbloemend werkt, het verzacht de werkelijkheid. Ze werden zo genoemd omdat, volgens de regering, deze vrouwen de soldaten moesten troosten voordat ze terug gingen vechten. Eigenlijk zou men moeten spreken over ‘gedwongen militaire sekswerksters’ of 'militaire dwangprostituees of seksslavinnen’. Het gebruik van dit systeem begon in 1931 met de invasie van Mantsjoerije en duurde voort tot de overgave aan de geallieerden in 1945. Na de ‘Verkrachting van Nanking’ in 1937 werden er op grote schaal zogenaamde ‘troosthuizen’ opgezet die niets meer waren dan verkrachtingshuizen. Het merendeel van de meisjes waren van Korea, hoewel ook een groot deel afkomstig waren van de Filippijnen, Thailand, Vietnam, China, Taiwan en Nederlands-Indië. Lange tijd was er niets geweten over deze troostmeisjes, na een stilte van ongeveer 50 jaar kwam het verhaal stukje bij beetje naar buiten. Eerst in Korea, daarna in andere Aziatische landen en in Nederland. De slachtoffers schaamden zich zo dat toen alles voorbij was, ze bleven zwijgen.
Inhoud |
Achtergrond
Invasie van Mantsjoerije in 1931
De uitbreidende industriële economie van Japan vereiste de enorme invoer van grondstoffen alsook grote markten voor zijn geproduceerde uitvoergoederen. De duidelijkste bron van de import en export was bij de grenzen van China. Mantsjoerije was een zeer rijk stuk van land van China met steenkool, ijzer, koper, lood en goud. De Japanse troepen bezetten in 1931 Mantsjoerije en roepen het Manchukuo als onafhankelijke staat uit, met hun president Pu Yi. Omdat de invasie gepaard ging met veel seksueel geweld op de lokale bevolking werd beslist om een groep prostituees te zenden. Het leger kreeg een groep vrouwen toegezonden uit de Koreaanse mijngemeenschap in Japan. Het allereerste trooststation werd geopend, in 1934 waren er al 14 trooststations voor de marine bij Shanghai.
Tweede Wereldoorlog
De tweede wereldoorlog begon toen Duitsland in 1939 met tanks en bommenwerpers Polen aanviel. De aanleiding voor de oorlog was de machtswellust van de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij (NSDAP) onder leiding van Adolf Hitler. In nog geen jaar tijd had het Duitse leger met de hup van Italië een groot deel van Europa bezet. In 1941 viel Hitler de toenmalig Sovjet-Unie binnen. Japan sloot een verbond met Duitsland en Italië. De VS raakte bij de oorlog betrokken nadat Japan de Amerikaanse marinebasis in Pearl Harbor op Hawaï bombardeerde. Samen met de Sovjet-Unie, Canada en Groot-Brittannië vormden ze de geallieerden die in mei 1945 Europa van de nazi’s bevrijdden. Japan gaf zich op 15 augustus 1945 over na de atoombom op Hiroshima en Nagasaki door de Amerikanen.
Verloop van het systeem ‘troostmeisjes’
de Verkrachting van Nanking
In december 1937 vielen de Japanners de Chinese stad Nanking binnen. In zes weken tijd werden meer dan 300.000 Chinese burgers en soldaten systematisch verkracht, gemarteld en vermoord. Naar schatting 20.000 tot 80.000 vrouwen werden het slachtoffer van seksuele misdrijven. Vrouwen werden midden op de dag verkracht, midden op de straat, voor het oog van de menigte. Japanners vielen vrouwen aan in kloosters, kerken, bijbelscholen. Vaders werden gedwongen hun dochters te verkrachten, zonen hun moeders, broers hun zussen. De meeste werden direct daarna vermoord. De reactie van de Westerse landen waren aanleiding voor de Japanse regering om een manier te vinden om hun leger in toom te houden. Ze kwamen op het systeem van troostmeisjes.
Opzetten van trooststations
Nadat de regering op het idee kwam van troostmeisjes te introduceren begonnen ze op grote schaal trooststations op te zetten. Zo hadden de troostmeisjes een vaste plaats waar de soldaten hen konden bezoeken. Die trooststations stonden meestal onder het gezag van een mama-san. Het was bijna onmogelijk om te ontsnappen, zelfs als je erin slaagde moest je nog de weg terug naar huis vinden
Rekrutering van meisjes
Omdat het leger na verloop van tijd meisjes tekort kwam voor hun troosthuizen begonnen ze met de rekrutering van nieuwe meisjes. Eerst werden de meisjes meegelokt onder valse voorwendselen zoals een job in een Japanse fabriek. Veel meisjes werden zo meegenomen omdat ze geen geld noch voedsel hadden. Dan werden de meisjes aangemoedigd om zich vrijwillig te geven, later werden de meisjes gewoon uit hun huizen en dorpen meegenomen onder dwang.
Leefomstandigheden van de meisjes
Het eerste legerbordeel of trooststation, Wilgenhuis vlak bij Shanghai, zou als prototype voor de andere hoerenhuizen gaan gelden. Het complex werd beheerd door de afdeling ontspanning van het Japanse keizerlijke leger. Dit complex bestond uit tien houten barakken en een hut voor de toezichthouder. Daaromheen stond een hek. De barakken waren ieder onderverdeeld in tien kleine kamers, met elk een aparte deur met een nummer erop. Aan de muur hingen de huisregels. Daarop stonden de openingstijden, de maximale lengte van ieder bezoek en de tarieven. Ook werd er attent op gemaakt dat ze condooms moesten gebruiken. Hoewel deze huisregels helemaal niet opgevolgd werden. Later sliepen ze in rattenholen, soms waren hun kamertjes slechts door een stuk triplex van elkaar gescheiden, anders met een gordijn of een laken. Dag en nacht stonden lange rijen hijgende soldaten ongeduldig te dringen voor ‘troost’, waarna de meisjes keer op keer werden overweldigd.
Na de oorlog
Systeem van troostmeisjes wordt bekend
Lange tijd was er niets gekend over dit systeem, de Japanse regering had veel bewijs vernietigd. Troosthuizen werden vernietigd maar ook veel meisjes werden vermoord want lijken praten niet. Het was pas met de getuigenis van Kim Hak-Soon in 1991 dat er iets bekend werd over de troostmeisjes. Na haar getuigenis kwamen er meer vrouwen met hun verhaal naar buiten. Ze bleven zo lang zwijgen omdat ze zich schaamden en hun familie geen schade wilden aandoen. Vele vrouwen vonden ook de weg naar huis niet terug aangezien ze meestal naar een ander land werden gebracht.
Kim Hak-Soon
Kim Hak-Soon was de eerste Koreaanse vrouw die een getuigenis aflegde in 1991 als voormalig troostmeisje. Door haar getuigenis maakte ze de halmoni’s (grootmoeders) definitief tot aanklaagsters.
Internationaal Gerechtshof in Den Haag
Het Internationaal Gerechthof is het belangrijkst gerechtelijke orgaan binnen de Verenigde Naties. Het hof bestaat uit 15 rechters en is gevestigd in Den Haag. In 2000 was er een volkstribunaal, weliswaar zonder enige autoriteit, die wijlen keizer Hirohito schuldig bevond aan het misdrijf van het opzetten van het stelsel van troostmeisjes. In 2001 kwam het Internationaal Gerechtshof tot dezelfde conclusie.
Gevolgen
House of Sharing
Het house of sharing is een plaats waar verschillende voormalige troostmeisjes wonen. Het is gebouwd in oktober 1992 in Seoul, daarna verhuisd in 1995 naar z’n huidige locatie; het zuid-Koreaanse Kwang-ju. Het complex bestaat uit 3 huizen, 2 waarin er geleefd word en een tempel. Naast deze 3 gebouwen bestaat er ook nog een museum die gebouwd werd in 1997. Hier worden de leefomstandigheden en de getuigenissen van de troostmeisjes getoond.
Vraag voor gerechtigheid
Omdat de regering nog altijd niet heeft toegegeven dat de rechten van de vrouwen voortdurend geschonden werden en omdat ze nog altijd de schijn ophouden dat het systeem nodig was voor het moraal van de soldaten gaan de voormalige troostmeisjes van het House of Sharing elke woensdag protesteren voor de Japanse ambassade in Seoul. Ook andere mensen gaan mee protesteren; vrouwen die gerechtigheid willen zien voor de troostmeisjes; maar ook Japanse toeristen.
Tentoonstelling in Tokio
In juli 2005 was er een tentoonstelling in Tokio over de troostmeisjes.
Bronnen
Troostmeisjes, Brigitte Ars, 2000, uitgeverij De Arbeiderspers; Amsterdam –Antwerpen.
Artikel Comfort women, engelse Wikipedia.
http://www.janelleparklee.com/women-war/kim-haksoon-interview.html
http://www.nanum.org/eng/menu01/index.html
