Troostmeisjes tijdens WOII
Uit GeschiedenisJapan
Troostmeisjes (慰安婦 ianfu) [1]werden tijdens WOII gedwongen om soldaten seksueel te "dienen". De grote meerderheid was Koreaans, maar ook vrouwen van andere Aziatische landen werden gedwongen tot seksuele slavernij. Dit zorgt tot op de dag van vandaag tot grote politieke onrusten tussen Japan en de landen waarvan de troostmeisjes afkomstig waren. Het levenspeil van een troostmeisje lag beneden alle waarden: ze werden dagelijks mishandeld, verkracht en soms zelfs vermoord.
Inhoud |
Verschillende troostmeisjes
Koreaanse troostmeisjes
80% Van de geschatte 100,000 tot 200,000 “troostmeisjes” tijdens WOII waren Koreaanse meisjes en vrouwen. Na Japanse vrouwen en vrouwen van Okinawa werden Koreaanse vrouwen gekozen boven alle anderen. De karayuki [2]van de Russisch-Japanse oorlog van 1904-1905 waren grotendeels Japanse vrouwen die al in de prostitutie zaten. Aangezien de Japanse militaire bezigheden in 1930-1940 toenamen, nam ook de vraag naar militaire prostitutie toe. De karayuki alleen waren niet genoeg, dus begonnen de Japanse autoriteiten vrouwen van bezette landen toe te voegen. De gewone Japanse vrouwen waren nodig voor andere taken. Ze werden gedwongen om op de boerderij of in de fabriek te werken. Tevens werd van hen verwacht toekomstige soldaten te baren.Japanse vrouwen die al in de prostitutie zaten, deden gewoon verder met hun werk, maar ze waren tekort in aantal. Sommige van hen werden “voorbehouden” voor officieren uit hoge rangen. Medische onderzoeken gaven ook aan dat Japanse prostituees al verschillende ziektes hadden, terwijl weinig Koreaanse vrouwen ze hadden.Een andere reden was de hiërarchie van de huidskleur. Het systeem was onverbloemd racistisch. De gelaatstrekken van Koreaanse vrouwen leken op die van Japanners. Bovendien spraken zij soms een beetje Japans.
Andere bezette gebieden
Vrouwen uit Taiwan, China, Filipijnen, Maleisië en andere landen die door Japan bezet waren, ontkwamen evenmin aan de seksuele lusten van het keizerlijk leger. Net als in Korea werden hier vooral meisjes uit arme gezinnen de dupe. De wijze van rekrutering in Zuidoost-Azië verschilde van die in de koloniën Korea en Taiwan. Terwijl in Japan, Taiwan en Korea de rekrutering vaak nog plaatsvond via particulieren met een lange ervaring in de vrouwenhandel, was deze de taak in andere bezette gebieden meestal in handen van de kempei [3] en het militair personeel. Vaak beval het Japanse leger ook plaatselijke leiders vrouwen te leveren, die op hun beurt dan de armste meisjes van het dorp naar voren schoven. In landen als Malakka [4] werd de rekrutering dikwijls overgelaten aan karayuki's. Die konden de meisjes het vuile werk laten opknappen. Een enkele keer zetten de Japanners advertenties in plaatselijke kranten. Vrouwen die solliciteerden, wisten misschien vooraf wel eens om wat voor soort werk het ging, maar zodra zij eenmaal in het werk zaten, verloren ze al hun zelfbeschikking. En werden ze gedwongen de rest van hun leven ten dienste te staan van het Japanse leger.
Blanke seksslavinnen
Het was oorspronkelijk niet de bedoeling van de Japanse leiders om Nederlandse en andere Europese vrouwen tot prostitutie te dwingen. Een officier van het zestiende leger op Java, dat betrokken was bij vier bordelen met blanke slavinnen in Semarang, verklaarde na de oorlog dat dit nooit had mogen gebeuren.
“In de wereld van die tijd stonden Europeanen boven ons in de hiërarchie. Het was dus verkeerd om die vrouwen als troostmeisjes in te zetten.”
Japan is altijd vatbaar geweest voor de opinie van het Westen, dat ze enerzijds bewonderden en anderzijds verwierpen. Er bestond een zeker respect voor het blanke ras, dat echter wel verondersteld werd in het eigen werelddeel diende te blijven. Waarom nu deze blanke vrouwen? Rond 1943 was het steeds moeilijker geworden om lokale en Nederlandse vrijwilligsters te werven. Nu de kampen vol zaten met knappe, jonge Nederlandse meisjes, was het een aanlokkelijk idee om deze 'oorlogsbuit' ten gunste van de Japanners aan te wenden, al dan niet met geweld. Omdat de meisjes geen kant op konden, vormden ze een makkelijke prooi. Er was echter nog een ander motief in het spel, namelijk wraak. Wraak tegen de Nederlanders en het blanke ras. Hoewel er officieel een voorkeur bestond voor vrouwen die zoveel mogelijk op Japanners leken, zagen sommige Japanners de westerse meisjes juist als exotisch en erotisch. De westerse vrouwen waren meestal bestemd voor de hogere rangen, de officieren.
Troostjongetjes
Ook knappe jongetjes in interneringskampen werden seksueel misbruikt. Inmiddels zijn er twee Nederlandse mannen die anoniem hebben verklaard systematisch seksueel misbruikt te zijn door meerdere Japanse militairen. Beide kereltjes waren hoogblond en daardoor zeer aantrekkelijk voor Japanse homoseksuele en pedofiele mannen. De Japanners dreigden bij beiden het hele gezin uit te moorden als de jongens niet meewerkten.
Het leven als troostmeisje
Gezondheid
Een enkele keer hadden de meisjes vrij, bijvoorbeeld een halve dag per week als ze aan een medisch onderzoek werden onderworpen. En twee dagen tijdens de menstruatieperiode, waarbij er bordjes op hun kamerdeur werden gehangen. Maar in de praktijk moesten de meeste vrouwen gewoon doorgaan met het ontvangen van soldaten als ze ongesteld waren. Bij sommige vrouwen werden de geslachtsorganen verwijderd zodat ze niet meer ongesteld werden en altijd door konden werken. Sommige meisjes waren helemaal kapot vanbinnen en bloedden iedere dag. Anderen waren te uitgehongerd en vermagerd en bloedden dus nooit meer. Het tegengaan van geslachtsziekten had hoge prioriteiten. De belangrijkste maatregel tegen geslachtsziekten was het gebruik van condooms. De meeste mannen vonden deze maatregel echter niet nuttig en zo werd deze maatregel systematisch genegeerd. Condooms waren in die tijd dik en ruw. Op sommige plaatsen waren er te weinig condooms; dan moesten de meisjes ze na gebruik wassen, zodat ze soms tot vijf keer opnieuw konden worden gebruikt. Het kwam ook regelmatig voor dat er helemaal geen condooms beschikbaar waren. Vrouwen met zware medische problemen werden in geïsoleerde kamers gelegd en maakten gebruik van afzonderlijke badkamers en toiletten. Zodra ze beter waren, moesten ze terug hun activiteiten hervatten. Ze werden tot twee keer toe behandeld, maar als iemand een derde keer ziek werd, werd ze door een soldaat meegenomen en zag de rest haar nooit meer terug. De vrouwen werden alleen gecontroleerd op geslachtsziekten en andere kwalen die de soldaten konden bedreigen. Andere wonden van bijvoorbeeld mishandelingen werden door de doctoren genegeerd. Het is bekend dat sommige vrouwen met geslachtsziekten werden doodgeknuppeld of zijn neergeschoten.
Psychische en fysieke gevolgen
Veel vrouwen waren volledig de kluts kwijt, waarbij sommige onder hen zelfs zelfmoord plegen. Er waren vrouwen die opium stalen en innamen. Met een overdosis probeerde men zichzelf uit de sleur van het gruwelijke leven te bevrijden. Er waren troostmeisjes die stierven na het slikken van medicijnen waarvan ze de naam niet eens kenden. Er waren ook meisjes die zich aan hun kleding ophingen in het toilet. Kokende olie, desinfecterende middelen, onbekende pillen – alles wat meisjes maar te pakken konden krijgen, gebruikten ze om verlossing te vinden door de zelfgekozen dood. Een zwangerschap was ongeveer het ergste wat een meisje kon overkomen. Minimaal één op tien vrouwen raakte in verwachting, maar waarschijnlijk zijn het er veel meer geweest. Vaak volgde een abortus. Er zijn onnoemelijk veel vrouwen tijdens deze abortusingrepen gestorven. Door de vele klappen en schoppen kregen velen bovendien spontaan een miskraam. Desondanks de maatregelen zijn er vele kinderen geboren. Velen van hen zijn later aan allerhande ziektes bezweken. Misschien zijn ze wel gestorven door verwaarlozing, al zal niemand dat ronduit toegeven. Baby's werden ook wel weggegeven of weggenomen. De Koreaanse vrouwen betaalden Chinese gezinnen om voor hun (in Japanse ogen) ongewenste baby's te zorgen en probeerden ze soms later weer op te eisen. Soms gebeurde het ook dat de meisjes verdwenen met hun baby.
Grenzeloos sadisme
Gedwongen prostitutie was op zich al vreselijk, maar de verhalen over mishandelingen die de vrouwen moesten trotseren, zijn helemaal te gruwelijk voor woorden. Telkens als zij zich ook maar enigszins durfden te verzetten, werden ze streng gestraft. Gebroken ribben, littekens door sigaretten die op de geslachtsdelen en de handen werden uitgedrukt, en slag-en steekwonden waren dagelijkse kost voor troostmeisjes. De soldaten beperkten zich echter niet tot dit sadisme, ook voor moord schrokken ze niet terug.
Frontlinies
Naar schatting werd een derde tot de helft meegenomen naar de frontlinies, waar de lijken om hen heen lagen verspreid en de kogels om hun oren vlogen. De meisjes die aan het front werkten, hadden niet alleen te lijden onder hun verblijf in het trooststation [5], maar ook onder het trauma van de oorlog zelf. Ze sliepen in tentjes of tijdelijk opgezette bouwvallen in de jungle, in de bergen of op de vlakte. Velen raakte gewond. Tal van andere meisjes verloren hun leven bij bombardementen en op zinkende schepen. Het leven aan het front was ook in een ander opzicht extra zwaar voor de troostmeisjes. De strijd maakte het seksuele beest in de mannen los. Meteen na de strijd reageerde ze hun spanningen op de meisjes af. Daar kwam nog bij dat vrouwen aan het front extra veel mannen seksueel moesten bedienen. Om hoeveel soldaten het ging hing samen met het aantal vrouwen dat op die plek beschikbaar was, maar ook met de hevigheid van de strijd. Vooral troepen op doortocht werden gehaat door de vrouwen. Deze mannen hadden al lange tijd geen vrouwenlichaam meer gezien en gedroegen zich alsof het hun laatste kans was. De vrouwen moesten dan grote hoeveelheden mannen verdragen. Zij werden mechanisch, en de mannen op hun beurt gewelddadig. Het bijgeloof van de Japanse soldaten ging heel ver. Seks voor de strijd zou hen beschermen tegen verwondingen. Ze maakten geluksamuletten met schaamhaar van troostmeisjes of iets anders wat de vrouwen toebehoorde. Meisjes raakten hierdoor vaak kledingstukken of schoenen kwijt.
Vriendschap
Vriendschap, genegenheid, liefde tussen soldaten en dwangprostituees – het lijkt onbegrijpelijk maar het gebeurde. Volgens het officiële reglement waren relaties verboden, dit om jaloezie en verdeeldheid onder de mannen tegen te gaan. Zeer veel mannen beleefden in het trooststation hun eerste seksuele ervaring. Ze zagen die vrouw dan soms als hun eerste grote liefde, waarbij ze toegaven aan een behoefte aan menselijk contact en menselijke gevoelens. Meisjes kregen vaak fooien en cadeautjes, meestal geroofde of geplunderde spullen. Zo kregen relaties een persoonlijk tintje, in plaats van uitsluitend functioneel en commercieel te zijn. De meisjes zelf konden zich soms ook hechten aan een soldaat van hun voorkeur. Hoewel vrouwen aan de ene kant een hekel hadden aan verkrachters, werden ze anderzijds nu eindelijk weer eens als mensen beschouwd. Ze konden emotioneel wegvluchten in een kortstondige romance met soldaten. Zo ontstonden er ook langs hun kant vriendschappen. Voor sommige meisjes zat er ook weer vaak een praktische kant aan zo'n vriendschap, want ze kregen eten. Ook knoopten ze verhoudingen aan met de officieren in de hoop zo een uitweg te vinden.
Voetnoten
- ↑ Eufemistische term die algemeen aanvaard en gebruikt wordt voor de “seksslavinnen” aan te duiden
- ↑ Japanse prosituees die meereisden met het Japanse leger
- ↑ Japanse militaire politiemacht
- ↑ Heden ten dage een deel van Maleisië
- ↑ De legerleiding liet trooststations inrichten om de vleselijke behoeften van de manschappen en de uitbraak van geslachtsziekten te controleren
Bronnenvermelding
- Ars, Brigitte. 2000. Troostmeisjes: verkrachting in naam van de keizer. Amsterdam-Antwerpen: De Arbeiderspers.
- Schmidt, David Andrew. 2000. The comfort women of the japanese imperial arm of the pacific war: Broken silence. Queenston: The Edwin Mellen Press
- Stelz, Margaret en Bonnie B.C.Oh. 1984. Legacies of the comfort omen of World War II. Londen: An East Gate Book.

