Tokugawa Gosanke
Uit GeschiedenisJapan
Tokugawa gosanke (徳川御三家) of ‘de drie eerbare huizen’ was tijdens de Edo-periode de grootste aftakking van de Tokugawa Clan, die heerste over de domeinen van Owari, Kii en Mito. Tokugawa Ieyasu, de oprichter van het Tokugawa-shogunaat in de Edo-periode, koos zijn drie jongste zonen, Yoshinao, Yorinobu en Torifusa uit als de heren (daimyō) van de domeinen. Gosanke kreeg het privilege een nieuwe shogun uit hun rangen te kiezen in tijden van nood. Het Tokugawa Shogunaat hield stand voor 250 jaar en zelfs de De Meiji-restauratie betekende niet het definitieve einde voor de clan.
Inhoud |
Ontstaan
Nadat Tokugawa Ieyasu (徳川 家康) (1543 - 1616) als shogun werd aangesteld in 1603, probeerde hij zo snel mogelijk zijn familie een belangrijke positie te geven. Hij wou voorkomen dat zijn lijn zou eindigen zoals die van de De Minamoto clan (源氏). Hij liet daarom zijn derde zoon, Tokugawa Hidetada (徳川 秀忠) hem opvolgen in 1605. Daarnaast koos hij zijn drie jongste zonen uit om gosanke op te richten in 1608. Op die manier versterkte hij zijn clan en kon die via vertakkingen verder uitbreidden.
Ieyasu gaf aan zijn negende zoon Yoshinao het Owari domein. Zijn tiende zoon Yorinobu kreeg het Kii domein en zijn elfde zoon Yorifusa mocht heersen over de Hitachi provincie. De vestigingen van de daimyō werden in de aangewezen provincies bekend als het Owari Huis (尾張徳川家), het Kii Huis (紀伊徳川家) en het Mito Huis (水戸徳川家) van Tokugawa.
Suruga
In de vroege Edo-periode werd de term gosanke ook wel verwezen naar twee andere combinaties van huizen.
- De huizen van de Shogunaat, Owari en Kii
- De huizen van de Owari, Kii en Suruga.
De provincie van Suruga (駿河国) werd al snel uitgesloten uit het gosanke. Het was een oude provincie uit de Sengoku-periode die in het huidige oostelijk deel van het Shizuoka prefectuur lag. Het werd begrensd door de provincies van Izu, Kai, Sagami, Shinano en Totomi en had toegang tot de Stille Oceaan. Tokugawa Ieyasu maakte het Kasteel van Sumpu in Suruga zijn thuis wanneer hij de titel van shogun doorgaf aan zijn zoon.
Daimyō
De Tokugawa clan streefde ernaar om een gecentraliseerd feodaal bestuur uit te bouwen en voerde daarom het bakufu strikt uit. Het administratieve en sociale karakter van het bafuku streefde naar een zo compleet mogelijke controle over de daimyō en de boeren.
De daimyō onderscheidde zich zo in twee niveaus. Fudai (trouwe vazalclans) enerzijds en shinpan (verwante clans) anderzijds.
Shinpan (親藩), waaronder Tokugawa verwanten en de Matsudaira clan van het Aizu en Fukei domein, werd aangevoerd door het gosanke. De shinpan daimyō waren ook wel bekend als de kamon daimyō (家門大名).
De welvaart van een daimyō en zijn domein werd uitgedrukt in koku (石高). De koku was de hoeveelheid rijst om één persoon één jaar te kunnen voeden. Een koku rijst weegt ongeveer 150 kilogram. De koku stelde niet enkel het inkomen van een daimyō voor, maar werd in de Edo-periode algemeen gebruikt als eenheid voor volume. Het kleinste domein had een waarde van 10.000 koku, terwijl de grootste over een miljoen koku ging.
Privilege
Gosanke werd gerespecteerd en mocht daarom ook advies geven betreffende het beleid van het Shogunaat. Hun hoofdtaak was echter een opvolger uit hun rangen aan te wijzen ingeval dat de shogun geen nakomelingen had en hierdoor de hoofdlijn zou eindigen.
Dit gebeurde daadwerkelijk in 1709, toen de zevende shogun Tokugawa Ietsugu stierf op zesjarige leeftijd. Het gosanke stelde Tokugawa yoshimune (徳川 吉宗) aan, daimyō van het Kii Huis.
In 1858 stierf de dertiende shogun Tokugawa Iesada zonder een zoon achter te laten. Tokugawa Iemochi, de oudste zoon van de elfde generatie van het Kii Huis en daimyō van de Hitotsubashi tak (gosankyō) werd na wat discussie aangesteld als nieuwe shogun door het gosanke.
De Meiji-restauratie was het einde van de heerschappij van de Tokugawa. In 1871 werden de domeinen afgeschaft en vervangen met prefecturen (廃藩置県). Dit was het einde voor het privilege en de macht van het gosanke. De heren van de drie huizen werden echter onder het kazoku systeem aangewezen als markies (markgraaf). Een hoge sociale klasse die rechtstreeks onder de prins stond.
Huis van Owari
Het Owari huis (尾張徳川家) was de oudste tak van het gosanke. Tokugawa Yoshinao (徳川義直) (1601 - 1650) werd als eerste daimyō aangesteld. Owari was op het shogunaat na, het grootste domein in bezit van de Tokugawa. Owari had een waarde van 619.500 koku. De koku van de Owari was de grootste van het gosanke. Het huis had een opeenvolging van zeventeen daimyō, waaruit opmerkelijk nooit een shogun werd uitgekozen.
Domein
Het Owari domein lag in het centrum van Honshū. Het gebied was de westerse helft van het huidige Aichi Prefectuur, waaronder Nagoya. Het is ook wel bekend als Bishū (尾州).
Het Owari domein werd afgescheiden door de Sakai Rivier, naast het Mino domein. Yorinobu koos het Kasteel van Nagoya uit als zetel voor het Huis van Kii.
Kasteel van Nagoya
De Owari provincie was voor de Edo periode bekend als het thuisfront van Oda Nobunaga en Toyotomi Hideyoshi. Nobunaga van Nagoya naar het Kasteel van Kiyosu, en stelde Kiyosu toen als de nieuwe hoofdstad van Owari in.
In 1610 verhuisde Tokugawa Ieyasu de hoofdstad van Owari terug naar Nagoya. Het Kasteel van Nagoya werd herbouwd, met zijn voltooiing in 1612. Er werd veel materiaal van het Kasteel van Kiyosu gebruikt, waaronder de woontoren (tenshu). Het kleinere Kasteel van Kiyosu werd niet compleet vernield, en bleef nog gebruikt tot het einde van de Edo-periode. Tokugawa Yoshinobu was de laatste daimyō van het kasteel.
Het nieuwe Kasteel van Nagoyo was gebouwd in een stijl die typerend is voor Japanse kastelen op vlak terrein. Het complex bestond uit een vestingwal, de Nimomaru-tuin, het Hommaru-paleis, een theehuis, vier wachttorens, een kleine tenshu, en een hoofdtenshu. Door de ligging van het kasteel, was Nagoya één van de belangrijkste stops van de Mino snelweg, dat Takaido met Nakasendo verbond.
Stamboom
- 1. Yoshinao
- 2. Mitsutomo
- 3. Tsunanari
- 4. Yoshimichi
- 5. Gorōta
- 6. Tsugutomo
- 7. Muneharu
- 8. Munekatsu
- 9. Munechika
- 10. Naritomo
- 11. Nariharu
- 12. Naritaka
- 13. Yoshitsugu
- 14. Yoshikumi
- 15. Mochinaga
- 16. Yoshinori
- 17. Yoshikatsu
In 1871 verloor het Huis zijn titel als daimyō. Een jaar later werden de provincies van Owari en Mikawa samengebracht als het Aichi Prefectuur. Nagoya blijft de hoofdstad.
Het 22ste en huidige opvolger van het Owari Huis is Tokugawa Yoshitaka (徳川 義崇) . Hij staat aan het hoofd van het Tokugawa Kunstmuseum in Nagoya.
Huis van Kii
Het Kii Huis (紀伊徳川家) onstond wanneer Tokugawa Yorinobu (徳川 頼宣) (1602 - 1671) werd aangesteld als daimyō. Het Huis van Kii had controle over het Kishu domein en daarom spreekt men vaak ook over het Kishū Huis. Het Huis van Kii had een waarde van 555.000 koku. Het huis had een opeenvolging van veertien daimyō, waaruit Yoshimune tot achtste shogun werd uitgekozen en Iemochi als veertiende shogun.
Domein
Het Kishū domein is het huidige Wakayama prefectuur, gelegen in het zuidelijk deel van Honshū. De Kinokawa rivier (紀の川) duidt de grens aan met Nara. Op het hoogste punt van het domein, de berg Torafusu was het Kasteel van Wakayama gebouwd in 1586.
Yorinobu koos het Kasteel van Wakayama uit als zetel voor het Huis van Kii. Het kasteel had al heel wat aanvallen in de 16 eeuw moeten doorstaan door vijanden van de Tokugawa. Tokugawa Yorinobu restaureerde het kasteel in 1719. Na de Edo-periode werd in 1867 de deuren van het Wakayama kasteel voor het eerst geopend voor het gewone volk.
Gosankyō
In het Kii domein ontstond gosankyō (御三卿), een vertakking van de Tokugawa clan. Ze waren de afstammeling van de vijfde daimyō van het Kii huis, of beter bekend als Tokugawa shogun Yoshimune (徳川 吉宗).
Yoshimune wou zijn lijn vergroten en spiegelde zich daarvoor aan gosanko om gosankyō te creëren. Tokugawa stelde zijn twee zonen en zijn kleinzoon aan als daimyō. Hierdoor ontstond later de Tayasu, Hitotsubashi en Shimizu takken van de Tokugawa. De gebieden die aan de vertakking waren gegeven, werden echter nooit officiële domeinen en waren veel kleiner dan die van gosanke.
Toch bleef de gosankyō belangrijk tot het einde van de Tokugawa heerschappij. Tokugawa Iemochi, het elfde hoofd van de Hitotsubashi tak werd zelfs als nieuwe shogun gekozen.
Stamboom
- 1. Yorinobu
- 2. Mitsusada
- 3. Tsunanori
- 4. Yorimoto
- 5. Yoshimune (8e shogun Yoshimune)
- 6. Munenao
- 7. Munemasa
- 8. Shigenori
- 9. Harusada
- 10. Harutomi
- 11. Nariyuki
- 12. Narikatsu
- 13. Yoshitomi (14e shogun Iemochi)
- 14. Mochitsugu
In de Meiji-periode verdween zowel gosanke als gosankyō. De daimyō van het Kii Huis werden echter aangesteld als markies.
Het 19de en huidige hoofd, Tokugawa Kotoko (徳川宜子) is architect en heeft haar eigen onderneming in Ginza, Tokyo. Het Kii Huis heeft geen eigen museum, Kotoko gaf haar historische gronden aan het museum van Wakayama.
Huis van Mito
Het Mito Huis (水戸徳川家) werd gesticht in 1608 met de benoeming van Tokugawa Yorifusa (徳川 頼房) (1603 - 1661) als daimyō. Het Huis van Mito stond onder die van de Owari en Kii, met een waarde van 250.000 en later 350.000 koku. Mito hield minder land en rijkdom dan de andere twee takken, maar had aanzienlijke invloed doorheen de Edo-periode. Dankzij zowel de ligging, als de Mito school. Het huis had elf opvolgers, waaronder Mitsukuni, grondlegger van Dai-Nihon-shi.
Domein
Het Mito Domein bevond zich in het oosten van Honshū. Het lag in de oude provincie Hitachi (常陸国), het huidige Ibaraki prefectuur. Het had grenzen met de provincies van Iwashiro, Iwaki, Shimousa en Shimotsuke. De hoofdstad van Ibaraki bleef de naam Mito behouden.
De hoofdzetel werd gevestigd in het bekende Kasteel van Mito, die aan Yorifusa werd gegeven door zijn vader Tokugawa Ieyasu. Ieyasu kreeg het kasteel in handen in 1603 nadat hij Satake Yoshinobu versloeg bij de Slag van Sekigahara. Het kasteel werd direct verbonden met Edo dankzij de Mito Kaidō (水戸街道), een subroute tussen de twee steden.
Invloed
Mito lag dicht bij de officiële hoofdstad Edo (huidig Tokyo), waardoor het volk van Mito, hun daimyō zag als een vice-shogun. Die dankzij het privilege van het gosanke, ook potentieel een nieuwe shogun kon leveren.
Tokugawa Mitsukuni (徳川 光圀) (de derde zoon van Yorifusa) werd de tweede daimyō van Mito in 1661. Mitsukuni vestigde verder de status van Mito door de grondslag te leggen van het geëerbiedigde Dai-Nihon-Shi (大日本史) in 1657. Een initiatief om de geschiedenis van de Japanse keizerlijn vanaf de Kofun-periode te bundelen. Het Mito domein werd hierdoor bekend als centrum voor intellectualisme. Het Mito Huis werkte verder aan de Dai Nihonshi voor meer dan 250 jaar. Het werd officieel gepubliceerd in 1906.
Het Mito domein representeerde het Mitogaku, een invloedrijke school van Japanse gedachte, die de politieke filosofie van vooruitging spiegelde. De ideologie van deze school beïnvloedde later ook de revolutionairen die betrokken waren bij de Meiji restauratie.
Tokugawa Nariaki was daimyō van Mito in 1892 en hij ontwikkelde zich tot een belangrijke persoon in de nationalistische beweging in Japan. Hij stond achter de Sonnō-jōi-beweging, en schreef wanbeheer toe aan het shogunaat. Hij had respect voor het bakufu, maar wou verandering op zowel militair als economisch vlak. Hij stond niet achter de val van het bakufu, maar droeg daar wel tot toe.
Stamboom
- 1. Yorifusa
- 2. Mitsukuni
- 3. Tsunaeda
- 4. Munetaka
- 5. Munemoto
- 6. Harumori
- 7. Harutoshi
- 8. Narinobu
- 9. Nariaki
- 10. Yoshiatsu
- 11. Akitake
De clan van Tokugawa controleerde het domein tot 1871. Het Mito Huis bleef bestaan met niet langer daimyō als titel, maar markies. In 1929 werd deze titel verhoogd tot hertog.
Tokugawa Narimasa (徳川斉正) is het 15e en huidige hoofd. Hij houdt het Shōkōkan Tokugawa museum (彰考館徳川博物館 ) open en werkt voor Tokio Marine & Nichido Verzekeringen.
Bronnen
Boeken
- Van De Walle, W. Een geschiedenis van Japan, Leuven, Acco, 2007
- Boot, W.J. Keizers. Een geschiedenis van Japan tot 1868, Amsterdam, Amsterdam University Press, 2001
- Cullen, L.M. A History of Japan, Cambridge, Cambridge University Press, 2003
- Sansom, George. A History of Japan, Stanford, Stanford University Press, 1963
- Mass, Jeffrey P. The Bakufu in Japanese history. California Stanford university press, 1993
Online
- Gosanke, wikipedia.com, laatst geraadpleegd: 18/12/10 [1]
- Gosankyo, wikipedia.com, laatst geraadpleegd: 18/12/10 [2]
- Mito Domain, worldlingo.com, laatst geraadpleegd: 18/12/10 [3]
- Where are the tokugawa now, e-budo.com, laatst geraadpleegd: 18/12/10 [4]
- Tokugawa family, openlibrary.com, laatst geraadpleegd: 18/12/10 [5]
- Gosanke, ancient-rome.info laatst geraadpleegd: 18/12/10 [6]
- Tokugawa clan, jstor.org, laatst geraadpleegd: 18/12/10 [7]
--Kevin Egels 18 Dec 2010 22:23 (UTC)
