Persoonlijke instellingen
- Aanmelden
Navigatie
Historische periode
- Jōmon
- Yayoi
- Kofun-Yamato
- Nara
- Heian
- Kamakura
- Muromachi
- Sengoku
- Edo
- Meiji
- Taishō
- Shōwa
- Heisei
Artikels per Academiejaar
- 2011-12
- 2010-11
- 2009-10
- 2008-09
- 2007-08
- 2006-07
- 2005-06
Hulpmiddelen

Theeceremonie (茶道 of 茶の湯)

Uit GeschiedenisJapan

Excursus - Studentenbijdrage

In de Muromachi-periode (1333-1573 A.C.) is er een culturele vernieuwing die gepaard gaat met democratisering en regionalisering. De minder respectabele klassen worden de voornaamste voortbrengers van de cultuur. In dit artikel zal de nadruk liggen op de theeceremonie (Chadō 茶道 of Cha no yu 茶の湯).

Geschiedenis

Thee vóór Rikyū

Chinese monniken

In China was thee drinken al populair tijdens de Tang Dynasty ^[1]. Rond die tijd bevond Japan zich in de Heian-periode^[2]. Ocha (thee) en Cha no yu (theeceremonie) is door de eeuwen heen geworteld in de harten en gebruiken van de Japanners en heeft een grote invloed gehad op de Japanse cultuur. Het werd omstreeks de 9e eeuw N.C. geïntroduceerd in de Japanse cultuur door de Boeddhistische monnik Eichū. Na zijn studie in China, waar thee al vele jaren populair was, keerde hij terug naar Japan. Samen met Saichō en Kūkai heeft hij voor de doorbraak gezorgd van thee in Japan. In het begin dronk men thee vooral om medische redenen^[3], maar door de jaren heen ontwikkelde het theedrinken zich tot een ontspannende bezigheid.

Zen en Cha no yu

Myōe, een goede vriend van Eisai, promootte het drinken van poederthee niet alleen om medische doeleinden zoals zijn voorgangers^[4]. Maar hij vond dat het ook bijdroeg tot de ascetische levenswijze van Zen training. Zo werden thee en Zen voor het eerst in de geschiedenis met elkaar in verband gebracht en dit is tot op de dag van vandaag zo gebleven.

Dōgen

Rond de 12e eeuw werd vooral Matcha populair. Deze groene thee is van dezelfde plant afkomstig als zwarte thee (Kōcha 紅茶). Door Dōgen^[5], die de geleidelijke verlichting van Sōtō Zen School uit China overbracht, werd thee geïntegreerd in de dagelijkse gewoontes van deze religieuze opleiding.

Tōcha

Tōcha was een spelletje dat bestond uit het drinken van verschillende soorten thee en daarna moest men raden welke thee van Toganoo^[6] was. De deelnemers kregen prijzen naargelang het aantal keer men goed geraden had. Deze Tōcha bijeenkomsten werden gehouden in "kissa no tei". Een soort kamer op de 2e verdieping. In het begin waren de deelnemers enkel van adel, maar beetje bij beetje werden deze theebijeenkomsten bekend bij het gewone volk.

Higashiyama-jidai

Aan het einde van de Muromachi periode begon de Japanse kunst en cultuur onherroepelijk te bloeien. Deze belangrijke periode in de Japanse geschiedenis kreeg de naam Higashiyama-jidai. De bloei was vooral geconcentreerd bij de Ginkakuji, het Zilveren Paviljoen in Kyōto : de shōgun Yoshimasa gebruikte de Dojinsai kamer (een kamer in het Tōgudō gebouw bij de Ginkakuji) voor theebijeenkomsten.

Thee werd toen alsmaar populairder bij het volk, omdat het de sociale contacten bevorderde. Alhoewel sommigen meer geïnteresseerd waren in de dure Chinese benodigdheden dan in de sociale contacten. De benodigdheden waren een bron van rijkdom en daar kon uitgebreid mee gepronkt worden.

Murata Shukō

Daar bracht Murata Shukō^[7] uiteindelijk verandering in door thee los te koppelen van het tentoonstellen van waardevolle voorwerpen. Het drinken van thee kreeg een andere dimensie, hieruit groeide later het Wabi-ideaal (Wabi-cha).

Shukō koppelde thee aan spiritualiteit en bracht het tot bij het gewone volk. De eigenlijke Chadō begon dus bij Shukō.

Sakai

Sakai was gekend voor zijn interessante ideeën en nieuwe importgoederen en was zo een belangrijke stad in de ontwikkeling van thee in Nara en Kyōto. 3 bekende theemeesters waren burgers van Sakai : Takeno Jōō^[8], Imai Sōkyū^[9] en Sen no Rikyū^[10].

Chadō werd op gang gebracht door Sōkyu, verder ontwikkeld door Jōō en voltooid door Rikyū. Vooral Jōō hield zich bezig met de ontwikkeling van het Wabi-ideaal, dat eerder geïntroduceerd werd door Shukō.

Thee tijdens Rikyū

Tegen de 16e eeuw waren alle mensen van thee drinken gaan houden. Sen no Rikyū vond dit het perfecte ogenblik om de theeceremonie in te wijden in de Japanse cultuur. Tot op de dag van vandaag wordt thee in traditionele theeceremonies nog altijd op dezelfde manier klaargemaakt als Sen no Rikyū het toen heeft aangeleerd.

Sen no Rikyū

Rikyū werd geboren in Sakai in de Osaka prefectuur in 1522. Zijn oorspronkelijke naam was Yoshiro. Rikyū had al van jongs af aan interesse in thee. Zijn eerste leraar was Kitamuki Dochin. Hij kreeg toen van de priester Dairin Soto van de Nanshuji tempel in Sakai de naam Sōeki. Op zijn 19e werd hij leerling onder Takeno Jōō, die vaak geassocieerd wordt met de ontwikkeling van het Wabi-ideaal. Rikyū onderging ook Zen training in de Daitokuji tempel. Dit is een tempel in noord-west Kyōto, die al sinds eeuwen een speciale relatie had met thee.

Rikyū verraste regelmatig zijn leraar met originele methodes. Deze methodes om de benodigdheden te gebruiken hebben hem geen windeieren gelegd bij het ontwikkelen van zijn artistiek oog. Zo werkte Rikyū zich op tot een voorbeeld in het beoefenen van Cha no yu. Hij combineerde de alledaagse aspecten van het leven met de hoogste spirituele waarden en filosofische leer.

Rond zijn 55e kwam Rikyū steeds vaker in contact met de Shogun Oda Nobunaga^[11] Hij werd zelfs gevraagd een theepaviljoen te bouwen naast het recent opgetrokken Azuchi kasteel, wat getuigde van Nobunaga's macht. Rikyū diende Nobunaga niet lang. In 1582 werd deze laatste namelijk vermoord. Onder de opvolger van Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi, kreeg Rikyū de titel Theemeester. Hideyoshi is de man die Japan voor het eerst in de geschiedenis één maakte. In 1585 hield Hideyoshi een theebijeenkomst in het Imperial Palace, waar Rikyū van de Keizer Ogimachi de Boeddhistische titel Koji kreeg.

Rond deze tijd werd Japan opengesteld aan allerlei invloeden. Zo kwam ook het Christendom Japan binnen. Verschillende missionarissen van o.a. Portugal gingen naar Sakai en Kyōto, waar ze bevriend werden met Rikyū en andere theeleraars. Zo kwam Cha no yu in contact met het Christendom. Enkele studenten van Rikyū werden vrome Christenen : Furutu Oribe, Takayama Ukon en Gamo Ujisato. Rikyū's buitengewoon gevoel voor schoonheid en kunst, heeft een grote invloed gehad op de wereld van ceramiek, architectuur, design, en alles wat kan te maken hebben met thee.

Ondanks allerlei onzekerheden over de werkelijke doodsoorzaak, weten we wel dat er spanningen waren tussen Rikyū en Hideyoshi. De meeste bronnen zeggen dat Hideyoshi Rikyū bevolen heeft tot het plegen van een rituele zelfmoord. Rikyū was 71 toen hij stierf. Na het groeten van zijn familie en zijn leerlingen, schreef hij zijn laatste gedichten. Bij het besef van het verlies van een groot man, had Hideyoshi berouw over wat hij Rikyū opgedragen had.

"I raise the sword,

This sword of mine,

Long in my possession

The time is come at last.

Skyward I throw it up!"

(vertaling : Suzuki Daisetsu)

Sen no Rikyū (千利休)

Sen no Rikyū werd geboren in 1522 in Sakai in de Osaka prefectuur, en stierf in 1591. Sen no Rikyū heeft verschillende namen zoals Sen Rikyū, Sen Sōeki of Hōsensai (zijn theenaam)(zie boven). Rikyū wordt beschouwd als een historisch figuur die veel invloed gehad heeft op de theeceremonie. Hij is ook de grondlegger van 3 belangrijke Japanse theeceremonie scholen (Sansenke 三千家): Urasenke, Omotesenke en Mushanokōjisenke.

Wabi-cha

Wabi-cha (わび茶、侘茶、侘び茶）een bepaalde stijl van theeceremonie, die geassocieerd wordt met Sen no Rikyū and Takeno Jōō. Deze stijl benadrukt het eenvoudige. De term wabi-cha werd voor het eerst gebruikt in de Edo (het latere Tōkyō) periode, daarvoor was het bekend onder de naam wabi-suki (侘数寄).

In de laatste jaren van de Muromachi periode, werd theeceremonie alom bekend. Men gebruikte toen vooral dure waren van Chinese oorsprong (karamono). Wabi-cha evolueerde toen langzaamaan naar een eigen stijl : veeleer eenvoudig en plaatselijk. Rikyū versierde zijn benodigdheden eigenhandig en maakte sommige waren zelf. Simpele dingen en sobere versieringen genoten zijn voorkeur, dat was ook te zien aan zijn theepaviljoen. Het was soms amper 2 tatami groot en gebouwd uit natuurlijke elementen met een minimum aan decoratie.

Sansenke 三千家

Er zijn 3 belangrijke Japanse scholen die gespecialiseerd zijn in de Japanse traditionele theeceremonie volgens Sen no Rikyū. Deze scholen zijn nauwelijks gekend buiten Japan. De hoofden van deze scholen zijn beter bekend als iemoto (家元). De drie scholen zijn Omotesenke, Urasenke en Mushanokōjisenke. Oorspronkelijk werden ze alledrie opgericht door Rikyū, maar na de 3e generatie zijn ze gesplitst. Daardoor zijn er kleine verschillen ontstaan in de ceremonies van de verschillende scholen. Dit zijn slechts kleine verschillen.

Omotesenke 表千家

Omotesenke betekent letterlijk : "voor het Sen huis" en is een van de belangrijkste scholen in Japan waar men zich kan inwijden in de theeceremonie.

Generatie	Persoonlijke naam		Theenaam
1ste	Rikyū Sōeki (1522-91)	利休宗易	Hōsensai	抛筌斎
2de	Shōan Sōjun (1546-1614)	少庵宗淳
3de	Genpaku Sōtan (1578-1658)	元伯宗旦	Totsutotsusai	咄々斎
4de	Kō Sōsa	江岑宗左	Hōgensai	逢源斎
5de	Ryōkyū Sōsa	良休宗佐	Zuiryūsai	随流斎
6de	Gennō Sōsa	原叟宗左		覚々斎
7de	Tenzen Sōsa	天然宗左	Joshinsai	如心斎
8ste	Ken'ō Sōsa	件翁宗左		啐啄斎
9de	Kōshoku Sōsa	曠叔宗左	Ryōryōsai	了々斎
10de	Shōō Sōsa	祥翁宗左	Gyūkūsai	吸江斎
11ste	Suiō Sōsa	瑞翁宗左	Rokurokusai	碌々斎
12de	Keiō Sōsa	敬翁宗左	Seisai	惺斎
13de	Mujin Sōsa	無盡宗左	Sokuchūsai	即中斎
14de	Sōsa	宗守	Jimyōsai	而妙斎

Urasenke 裏千家

Urasenke betekent letterlijk : "achterkant van het Sen huis". Het hoofd van deze schoolgroep is Zabosai Genmoku Soshitsu, 16e generatie van grote theemeesters.

Generatie	Persoonlijke naam		Theenaam
1ste	Rikyū Sōeki (1522-91)	利休宗易	Hōsensai	抛筌斎
2de	Shōan Sōjun (1546-1614)	少庵宗淳
3de	Genpaku Sōtan (1578-1658)	元伯宗旦	Totsutotsusai	咄々斎
4de	Sensō Sōshitsu	仙叟宗室	Hororisai	朧月斎
5de	Jōsō Sōshitsu	常叟宗室	Fukyūsai	不休斎
6de	Taisō Sōshitsu	泰叟宗室	Rikkansai	六閑斎
7de	Chikusō Sōshitsu	竺叟宗室	Saisaisai	最々斎
8ste	Ittō Sōshitsu	一燈宗室	Yūgensai	又玄斎
9de	Sekiō Sōshitsu	石翁宗室	Fukensai	不見斎
10de	Hakusō Sōshitsu	柏叟宗室	Nintokusai	認得斎
11ste	Seichū Sōshitsu	精中宗室	Gengensai	玄々斎
12de	Jikishō Sōshitsu	直叟宗室	Yumyōsai	又玅斎
13de	Tetchū Sōshitsu	鉄中宗室	Ennōsai	圓能斎
14de	Sekisō Sōshitsu	直叟宗室	Tantansai (AKA: Mugensai)	淡々斎 (無限斎)
15de	Hōsō Sōshitsu XV (Sen Genshitsu)	汎叟宗室	Hōunsai	鵬雲斎
16de	Sen (Genmoku) Sōshitsu XVI	玄黙宗室	Zabōsai	坐忘斎

Mushanokōjisenke 武者小路千家

Mushanokōjisenke, ook bekend onder de naam Kankyū-an, is de minst populaire school van de drie. Deze school is gelinkt met Rikyū's achterachterkleinzoon Ichiō Sōshu (一翁宗守), die de traditie van zijn vader Sōtan nieuw leven heeft ingeblazen.

Generatie	Persoonlijke naam		Theenaam
1ste	Rikyū Sōeki (1522-91)	利休宗易	Hōsensai	抛筌斎
2de	Shōan Sōjun (1546-1614)	少庵宗淳
3de	Genpaku Sōtan (1578-1658)	元伯宗旦	Totsutotsusai	咄々斎
4de	Ichiō Sōshu	一翁宗守	Jikyūsai	似休斎
5de	Bunshūku Sōshu	文叔宗守	Kyoyusai	許由斎
6de	Shinpaku Sōshu	真伯宗守	Jōjōsai	静々斎
7de	Kenshū Sōshu	堅叟宗守	Jikisai	直斎
8ste	Kyūō Sōshu	休翁宗守	Ittotsusai	一啜斎
9de	Kimiō Sōshu	仁翁宗守	Kokosai	好々斎
10de	Zendō Sōshu	全道宗守	Ishinsai	以心斎
11ste	Isshō Sōshu	一叟宗守	Isshisai	一指斎
12de	Tokumatsu Sōshu	聴松宗守	Yokōsai	愈好斎
13de	Tokuō Sōshu	徳翁宗守	Urinsai	有隣斎
14de	Sen Sōshu	宗守	Futetsusai	不徹斎

Cha no yu (茶の湯)

Theetuin & theepaviljoen

Voor het binnengaan van de tuin, heb je een soort (in)gangetje (genkan 玄関), waar de gast zich van zijn schoeisel ontdoet. Daarna gaat men verder tot een soort kleedkamer (yoritsuki よりつき), waar men wisselt van kleren. De gast krijgt een sobere kimono (着物), witte tabi (Japanse teenkousen 足袋) en slippers. Na alles daar achtergelaten te hebben wat men tijdens de ceremonie niet nodig heeft, vervolgen ze hun weg naar de wachtkamer (machiai 待合). Terwijl ze wachten op een teken van de gastheer dat alle voorbereidingen klaar zijn, loven de gasten uitgebreid de omgeving. Om daarna door de tuin hun weg verder te zetten richting het paviljoen.

In de theetuin vind je steeds groene planten en schijnbaar achteloos achtergelaten stenen die de weg naar het theepaviljoen vormen. Het is een kleine tuin beïnvloed door Zen-esthetiek, met nadruk op soberheid, rust en nederigheid. Dit zijn ook 3 belangrijke elementen in de theeceremonie zelf.

Het theepaviljoen is een soort tuinhuisje met een lage toegang (nijiriguchi 躙口 ) van ongeveer een halve meter hoog. Deze lage toegang verplicht de gast te knielen en te buigen alvorens binnen te gaan. Dit is een teken van nederigheid. Vroeger was het vooral een manier om de samurai te verplichten zich te ontdoen van hun zwaarden. De oppervlakte binnenin het paviljoen is ongeveer 4,5 tatami, wat ongeveer overeenkomt met 3x3 m. Het is heel sober van stijl en dient te herinneren aan het eenvoudige leven op het platteland. Mede daardoor hebben de Japanners het wabi-ideaal ontwikkeld, de voorliefde voor eenvoudige en natuurlijke dingen.

Buiten het theepaviljoen heb je een speciaal waterbekken (tsukubai 蹲) om het lichaam te reinigen : de handen wassen en de mond spoelen.

Tokonoma

Het tokonoma (床の間) is een smalle alkoof in een wa-shitsu (和室) (Japanse kamer met tatami) of cha-shitsu (zie onder) dat voor het eerst voorkwam bij een theeceremonie rond de 14-16e eeuw (Muromachi periode). Toen werd het gebruikt om Chinese kalligrafieschilderingen op te hangen, bloemen (ikebana 生け花) of wierook en kaarsen te plaatsen. Tijdens Rikyū werd kalligrafie het belangrijkste onderdeel van de decoratie van het tokonoma. De kalligrafie, geïnspireerd door Zen en geproduceerd door Zenmonniken, gaf de theeceremonie een filosofische en religieuze achtergrond.

Het tokonoma is de enigste plaats in heel het paviljoen dat voorzien is van decoratie. Mede hierdoor is het ten strengste verboden het te betreden.

Volgens het boek Kissa Orai, een boek gewijd aan het decoreren van een tokonoma, werd het tokonoma gedecoreerd om de theeceremonie een speciale, persoonlijke touch te geven. Het kan de gastheer zijn smaak, sociale status, en zelfs zijn politieke voorkeur uitdrukken.

Van tegenwoordig wordt het tokonoma gedecoreerd met bloemen en een kakemono (afhankelijk van allerlei elementen zoals seizoen, voorkeur van de gastheer,...). Een kakemono (掛け物) is letterlijk vertaald een ophangend ding. Deze wordt zorgvuldig uitgekozen door de gastheer, naargelang het thema van de ceremonie. Een kakemono bevat een Boeddhistisch scriptuur, gemaakt door een kenner. Dit heet bokuseki (墨蹟), inktsporen.

De gast neemt alle elementen van het theepaviljoen in zich op, om na de ceremonie alles zorgvuldig te becommentariëren. De gastheer zal daar dan ook heel graag gebruik van maken om de kennis van de aanwezige gasten op de proef stellen. Ondertussen hebben de gastheer en de gasten elkaar al begroet en kennisgemaakt. Na heel deze inleiding, kan de eigenlijke ceremonie beginnen.

Ikebana & kakemono

Ceremonie

De theeceremonie wordt in een ruimte gehouden die speciaal opgericht werd voor de ceremonie. Dit heet een cha-shitsu (茶室). Binnenin krijgt iedereen een plaats toegewezen, waar men geknield op de tatami (畳) gaat zitten voor de eerstkomende uren. Volgens de etiquette hoort het zo dat de belangrijkste gast met zijn rug naar het tokonoma gekeerd zit. Dit is enkel een teken van bescheidenheid. De gastheer wil niet pronken met de decoratie van het tokonoma, waardoor het noodzakelijk is dat die gast met zijn rug naar het tokonoma zit.

De gasten krijgen soms iets te eten en drinken daarbij Japanse wijn, genaamd sake. Voor ze uiteindelijk thee drinken, eten ze nog een kleine zoetigheid omdat de thee meestal nogal bitter is. Terwijl de gasten hiermee bezig zijn, treft de gastheer de laatste voorbereidingen. Hij maken eerst alle benodigdheden (zie onder) proper, waarna hij groen poeder in de theekom doet. Vervolgens voegt hij water toe en mengt dit met een theeborsteltje (zie onder). De gebaren en handelingen van de gastheer worden heel bedachtzaam en rustig uitgevoerd. De meeste gastheren zijn hiervoor naar een speciale school geweest om ze aan te leren volgens de leer van Rikyū. Wanneer iedereen gedaan heeft met drinken, wordt alles gereinigd en weggezet door de gastheer. Deze laatste zal dan even de kennis testen van de aanwezige gasten. Wanneer dit alles beëindigd is, mogen de gasten naar huis terugkeren.

Een theeceremonie kan 1 tot 5u duren, dit hangt af van de gastheer en de gasten zelf.

Benodigdheden

Voor een theeceremonie heb je verschillende zorgvuldig uitgekozen benodigdheden nodig :

Theekommetjes

Theekommetjes (chawan 茶碗): Tijdens een theeceremonie drinkt men thee uit een theekom en niet uit een theekopje. Sommige van deze kommetjes zijn al 400 jaar oud.

Theeschepje

Theeschepje (chashaku 茶杓): Dit is een soort lepeltje, gemaakt uit bamboe. Er zijn grote en kleine schepjes. De kleine worden gebruikt om thee in de theekommetjes te doen, de grote om thee in het theekistje (zie onder) te scheppen.

Theeborsteltje

Theeborsteltje (chasen 茶筅): Een klein borsteltje uit bamboe dat van uiterlijk trekt op een gewone borstel. Men gebruikt het om de thee te mengen.

Theekistje

Theekistje (natsume of cha-ire 棗、茶入れ): Dit kistje is een speciaal houdertje om thee in te bewaren. Je hebt 2 soorten : natsume en cha-ire. Natsume zijn lage houten kistjes met een plat dekseltje en een ronde bodem. Cha-ire zijn hoog en dun. Er is ook een verschil in gebruik, dit hangt af van het soort thee. Cha-ire wordt gebruikt voor Koicha en heeft meestal een ivoren dekseltje. Het wordt bewaard in een zijden zakje (shifuku).

Servet

Servet (fukusa 袱紗): Een vierkanten zijden doek, die gebruikt wordt om het theeschepje en het kistje schoon te maken.

Pollepel

Pollepel (hishaku 柄杓): Deze wordt gebruikt om water te scheppen.

Groene thee

Thee (matcha 抹茶): De theekeuze varieert van theeceremonie. Het kan groene of oranje thee zijn.

Waterreservoir

Waterreservoir (mizusashi 水差し): Voor het beginnen van de ceremonie wordt dit in de kamer gebracht. Het kan gemaakt zijn uit porcelein, metaal, bamboe of hout en is vaak ook mooi versierd.

Eigenlijke kwaliteiten van een theeceremonie

het terugtrekken uit de dagelijkse drukte
het ondergaan van de rust die voortkomt uit de plechtige rituelen
het gevoel tijd te overschrijden door deel te nemen aan een eeuwenoude traditie
een gedwongen concentratie
het opnemen van harmonische esthetica van het hele gebeuren
een bijna religieuze benadering van subtiele zintuiglijke indrukken
uiterste soberheid gedreven tot hoogste vervulling

Soorten thee in Japan

Gyokuro, Sencha, Bancha

Algemene Japanse groene thee, gemaakt van gedroogde theeblaadjes (drie kwaliteitsniveaus in dalende orde).

Houjicha

Japanse groene thee, gemaakt van geroosterde theeblaadjes (kleur van thee : bruin).

Macha

Soort bittere groene thee, gemaakt van poeder van theeblaadjes. Wordt gebruikt tijdens de theeceremonie.

Chinese thee

Oolong thee, Jasmijn thee, etc.

Kōcha

Engelse thee.

Varia

"Tea is not a game and not an art; one taste of tea refreshes and purifies and gives enlightenment to the universal law." Murata Shuko 12e eeuw

"De theeweg is niets anders dan water koken, thee zetten en drinken. Dat is alles wat men dient te weten" Rikyū 16e eeuw

Voetnoten

↑ 618 - 907 nC
↑ 794 - 1185 nC
↑ Het boek Kissa Yojoki (The medical Benefits of Tea Drinking) werd door Eisai in Japan ingevoerd na zijn studie in China.
↑ Eichu, Saiko, Kukai, Eisai
↑ Dōgen Zenji (道元禅師)(13e E nC) was een Japanse Zen-Boeddhist leraar, geboren in Kyōto. Hij is de grondlegger van de Sōtō-Zen school in Japan.
↑ Toganoo ligt op ongeveer 50 minuten van Kyōto-station, in het bergachtige Takao. De tempel Kozanji (高山寺) werd daar 'ontdekt' door de monnik Myōe.
↑ 1423 - 1502 nC
↑ 1502 - 1555 nC
↑ 1520 - 1593 nC
↑ 1522 - 1591 nC
↑ 1534 – 1582 nC, een van de invloedrijkste daimyō’s gedurende de Sengoku periode.