Tendai
Uit GeschiedenisJapan
Tendai (天台) is een Japanse stroming binnen het boeddhisme die gebaseerd is op het Mahayana-boeddhisme en meer bepaald de Chinese Tien-Tai (天台宗) stroming binnen het Mahayana-boeddhisme.
Inhoud |
Geschiedenis
Ontstaan van Tendai
De Chinese Tien-Tai stroming waarop Tendai gebaseerd is, dankt haar ontstaan aan de Chinese monnik Zhi-yi. De naam van de stroming is afkomstig van de naam van de berg waarop de hoofdtempel zich bevond. Het belangrijkste element van de Tien-Tai stroming was de Lotus-sutra.
Het overbrengen van de Tien-Tai doctrine en het stichten van de Tendai school zijn het werk van de monnik Saichō (最澄 , postuum: Dengyō Daishi 伝教大師). Saichō, die de zoon was van een sterk gelovige boeddhist, werd uitgeroepen tot priester van de Kegon school in de Todaiji tempel te Nara. Reeds 3 maanden nadat hij priester was geworden, trok hij reeds weg uit de Todaiji tempel en keerde terug naar zijn provincie van geboorte, Omi. Daar bouwde hij op de berg Hiei een kluizenaarshut, die uiteindelijk zou uitgroeien tot één van de grootste boeddhistische tempels van Japan, namelijk de Enryaku tempel. Tijdens zijn verblijf op de berg, begon hij de leer van de Tien-Tai school te bestuderen. Geïnspireerd en gefascineerd door de Tien-Tai school besluit Saichō in 804 mee te gaan met een konvooi naar China. Daar aangekomen gaat hij onmiddellijk naar de berg Tien-Tai om er in de leer te gaan bij de monniken. Als hij in 805 terug in Japan aankomt, bezit hij dan ook de hele historische en filosofische kennis van de Tien-Tai school. In 806 wordt door het keizerlijke hof het bestaan van de Tendai school officieel toegestaan.
Muromachi en Kamakura periode
Tijdens de Muromachi en Kamakura periode heeft de Tendai school voornamelijk bijgedragen tot het oprichten van andere belangrijke stromingen binnen het boeddhisme. Zie het onderdeel "Opmerkelijke personen binnen Tendai" voor meer informatie hieromtrent.
Sengoku Jidai
Tijdens de Sengoku Jidai (戦国時代), oftewel "Tijdperk van een land in staat van oorlog", stond de Tendai school op de rand van de afgrond. De Tendai school, alsook andere grote boeddhistische scholen, hadden op dat moment grote regimes van hun Sōhei (僧兵) of Krijger-monniken in hun tempels in centraal-Honshu. Dit was echter gebied dat toebehoorde aan de Oda clan. Eén van de machtigen onder de Oda clan, namelijk Oda Nobunaga, vond echter dat Japan nooit één zou kunnen worden zolang de boeddhistische scholen een onafhankelijk centrum waren van militaire en politieke macht. In 1571 verslaan de legers van Nobunaga de Sōhei van de Tendai school op de berg Hiei. De meeste monniken werden vermoord en de tempel werd platgebrand. Ook vele andere scholen waren hetzelfde lot beschoren. De opvolger van Oda Nobunaga, Hideyoshi Toyotomi, brengt echter een eind aan de Sengoku-Jidai. Onder zijn bewind krijgen een aantal Boeddhistische scholen hun bestaansrecht terug. Ook de Tendai school mag zich dan terug opbouwen. Dit alles gebeurde echter onder een strikte regeling door de Shōgun.
Tokugawa periode
Onder het Tokugawa bewind kunnen de verschillende boeddhistische scholen verder groeien dankzij monetaire steun van de staat. Hun ontwikkeling en groei werd echter wel beperkt door het Bakufu. De scholen en tempels werden onder andere gebruikt door het Bakufu als middel van spionage tegen mogelijke tot christen bekeerde Japanners. Het is dan ook een periode waar alhoewel de scholen terug groeien, er geen belangrijke religieuze personen ten tonele verschijnen of er geen schokkende veranderingen gebeuren op het vlak van leer en doctrines.
Meiji periode tot heden
Als de grenzen van Japan weer opengaan in de Meiji periode, vinden er een aantal ingrijpende veranderingen plaats voor de verscheidene boeddhistische scholen. De scholen waren namelijk strikt verbonden met het Bakufu tijdens de Tokugawa-periode, en er worden dan ook een reeks maatregelen genomen om die vroegere banden volledig te doorbreken of de scholen in diskrediet te brengen. Een voorbeeld van een dergelijke regeling was de afschaffing van het celibaat voor de monniken. De Japanse overheid dacht namelijk dat dit ervoor zou zorgen dat de monniken in diskrediet zouden worden gebracht bij de bevolking. Maar in tegenstelling tot wat de overheid hoopte te bereiken, werden de monniken er populairder door omdat ze op die manier beter geïntegreerd waren in het dagelijkse leven.
De Tendai school heeft niet zoveel geleden onder de 2de wereldoorlog. Dit doordat ze, zoals de meeste boeddhistische scholen, zich niet hebben ingelaten met het sterk Japans nationalisme. Na de 2de wereldoorlog werden er ook tempels opgericht buiten Japan en werden ook niet-Japanse leden aanvaard. Zo heeft de Tendai school momenteel ook een groot aantal niet-Japanse leden.
De leer
Het meest belangrijke punt van de Tendai leer, is de Lotus-sutra. Dit komt doordat Tendai grotendeels gebaseerd is op de Tien-Tai leer. De bedoeling van de Tien-Tai leer was om de belangrijke boeddhistische filosofieën te verenigen met elkaar. De Lotus-sutra was volgens de stichters van de Tien-Tai school daar het beste middel voor.
Volgens de Tendai leer bezit iedere persoon een soort van boeddha-embryo (Tathāgatagarbha). Men denkt als het ware dat er in elk persoon een boeddha zit die enkel door een andere pure boeddha kan worden gezien. Het idee is dan ook dat men ooit de verlichting zal bereiken en dan zelf als het ware een Boeddha wordt.
Een ander belangrijk punt van de Tendai leer, is dat van “De waarheid van de tussenweg”. Tendai aanhangers geloven dat een persoon aan de ene kant leeg is, maar toch een tijdelijk bestaan hebben. Het doel van de Tendai aanhangers is om gebruik makende van meditatiepraktijken een beter begrip te krijgen van het concept van “De waarheid van de tussenweg”.
Een derde gedachtegang is die van de “3000 activiteiten in 1 moment”. Dit houdt eigenlijk in dat in elke gedachten dat we hebben er 3000 losse fenomenen meespelen. Onze gedachten breiden zich dan ook uit en gaan zich verspreiden naar andere personen en uiteindelijk de gehele kosmos. Het komt er dus op neer dat een gedachte niet alleen de denker beïnvloed, maar ook anderen en zelfs gehele samenlevingen. Deze beïnvloeding kan zowel negatief als positief zijn.
Verder zetten de Tendai aanhangers zich volledig in voor hun medemens. Dit ook deels omdat Tendai ook gebaseerd is op de Mahayana gedachtegang. Daarin zit ondermeer verlichting en compassie in verwerkt. Verder is het ook zo dat de Tendai leer geen aardse schoonheid en esthetiek verwerpt. Zo kan poëzie bij de Tendai school zelfs leiden tot verlichting.
Opmerkelijke personen binnen Tendai
Saicho (最澄) 767-822
Hij was de stichter van de Tendai school. Hij heeft zijn hele leven gewijd aan de verkondiging van de Tendai doctrine en Boeddhisme in het algemeen over heel Japan. Na zijn dood in 822 heeft hij de titel van Dengyō Daishi (伝教大師) gekregen; wat zoveel betekend als “Grootmeester van het verkondigen van de doctrine”. Vermits de Tendai school de weg heeft gelegd voor vele scholen die ontstaan zijn in de Kamakura-periode, zijn het leven en de tewerkstellingen van Saichō niet zonder enig belang.
Honen (法然) 1133-1212
Honen was een monnik die zijn leven wijde aan het reciteren van de Nembutsu of ook wel Namu amida butsu(南無阿弥陀仏) genoemd. Het opzeggen van de lofzang aan boeddha is ook een vorm die kan leiden tot verlichting. Honen zag echter dat de Tendai leer een kennis en doorzetting vereisten die velen niet konden opbrengen. Hij is dan ook de Nembutsu gaan propageren om op die manier het lijden van het gewone volk ook te kunnen verzachten. Dit lukte en hij stichtte de Jodo-shu oftewel de school van het Pure Land. Honen heeft evenwel nooit zijn positie als Tendai monnik opgegeven.
Shinran (親鸞) 1173-1262
Shinran was een pupil van Honen. Net zoals Honen vond hij de regels en gebruiken van de Tendai leer te strikt en moeilijk. Hij werd ook een volgeling van de Jodo-shu, maar stichtte later zijn eigen eigen strekking hiervan; de Jodo Shin-shu, het Echt Pure Land.
Nichiren (日蓮) 1222–1282
Nichiren was een Tendai monnik die origineel onder de naam Zeshō-bō Renchō (是聖房蓮長) door het leven ging. Hij was echter geboren op het platteland in de provincie van Awa en het was ook daar dat hij monnik geworden was, ver weg van de Enryaku-tempel op de berg Hiei. Als hij dan uiteindelijk naar Enryaku-tempel trekt, voelt hij er zich niet thuis. Hij trekt weg van Hiei en sticht zijn eigen school, het Nichiren boeddhisme. Alhoewel deze school als basisprincipes ook de Lotus-sutra en het geloof dat er in elke mens een zekere vorm van boeddha-energie zit, verschilt zijn school sterk van de Tendai school. Alhoewel zijn school als basis doctrine de Tendai doctrine overneemt, mengt hij deze met gebruiken en geloven uit andere boeddhistische strekkingen. Zijn school viel dan ook uiteen na zijn dood in verscheidene sub-scholen.
Enku 1632-1695
De monnik Enku was een zogenaamde yamabushi (山伏), een zwervende monnik die doorheen heel Japan trok. Hij had een eed afgelegd om in zijn levensperiode 120.000 boeddhistische beelden te maken. Men vermoed dat hij er waarschijnlijk een 100.000 gemaakt heeft, wat neerkomt op een tempo van bijna 1 beeld per dag. Het is pas na de 2de wereldoorlog dat men de rudimentaire beelden naar waarde is beginnen schatten. De dag van vandaag zijn er nog ongeveer een 7000 beelden bewaard gebleven.
Bronnen
- Tendai-shu New York Betsu-in. <info@tendai.org>. "Tendai Buddhist Institute: Extending the teachings of Mt. Hiei to the West.". 6-11-2006. <http://www.tendai.org/>.
- Hellemans, Karel, "Inleiding tot de Japanse cultuur", cursus gedoceerd in het kader van het vak 'Inleiding tot de Japanse cultuur', Katholieke Universiteit Leuven, Leuven, 1995.
- Vande Walle, Willy, "Geschiedenis van Japan tot 1868", cursus gedoceerd in het kader van het vak 'Geschiedenis van Japan tot 1868', Katholieke Universiteit Leuven, Leuven, Cursusdienst Eoos Studentenvereniging Taal- & Regiostudies KULeuven, 2006.
