Takuan Sōhō
Uit GeschiedenisJapan
Inhoud |
Leven en dood
Takuan Sōhō (沢庵 宗彭) werd geboren in een beorenfamilie in 1573 te Izushi in de Tajima provincie die nu is opgegaan in Hyōgo prefectuur. Toen hij nog maar acht jaar was waren zijn studies in het Zen Boeddhisme al begonnen en toen hij tien jaar was sloot hij zich aan bij een klooster. Vier jaar later begon Takuan de Rinzai school[1] te bestuderen onder meester Shun-oku Soen.
Doordat de andere monniken Takuan zo bewonderden werd hij al op de jonge leeftijd van 36 abt in de Daitoko-ji tempel te Kyōto. Deze termijn werd echter vroegtijdig afgebroken omwille van langdurige reizen waarop Takuan geld inzamelde voor de renovatie van vele boeddhistische tempels.
In 1629 was Takuan het oneens met eclectische aanstellingen in het Boeddhisme. Het shogunaat van Tokugawa Hidetada[2] bemoeide zich namelijk bij deze aanstellingen. Omdat Takuan protesteerde werd hij verbannen naar het noorden van Japan. Na de dood van Tokugawa Hidetada mocht Takuan terug keren uit de ballingschap ten gevolge van een volledige amnestie. Tokugawa Iemitsu[3], de derde Shogun van de Tokugawa dynastie, benoemde hem ook nog tot eerste abt van de Tōkai-ji tempel in Kyōto die speciaal voor de Tokugawa familie was opgericht.
Verder was Takuan ook nog bekend omwille van de veelzijdigheid aan vakgebieden waarin hij het Zen Boeddhisme toepaste. Zo was hij een befaamd schrijver (hij schreef liefst zes volumes die overgebleven zijn), kalligraaf, schilder, dichter (meer dan 100 gepubliceerde werken), thee meester en tuinier. Ondanks groot aanzien vanuit vele hoeken bleef Takuan zijn hele leven zeer bescheiden.
Een leuk weetje is ook nog dat hij gecrediteerd word met het uitvinden van een soort geel gepikkelde daikon radijs die naar hem vernoemd is.
In december van het jaar 1645 stierf Takuan te Edo. Het laatste karakter dat hij schreef is droom (夢), waarna hij zijn borstel neerlegde en stierf. Hij werd begraven op het Oyama kerkhof van de Tōkai-ji tempel.
Bekende tijdgenoten
Miyamoto Musashi (宮本武蔵) 1584-1645, auteur van het Boek van Vijf Ringen (The Book of Five Rings, Go Rin No Sho) en mogelijk de beste samoerai die ooit leefde. Ook nog grondlegger van de Hyōhō Niten Ichi-ryū krijgskunst. Er is een legende dat Takuan de spirituele leraar van Musashi was.
Yagyū Munenori (1571 – 1646)[4] daimyō (大名) en oprichter van de Yagyū Shinkage-ryū krijgskunst (eerder Shinkage-ryū opgericht door diens meester Nobutsuna Kamiizumi). Officiële zwaardvecht leraar van de shogun. Het contact met Yagyū Munenori en Takuan Sōhō is geen legende. We weten namelijk dat Takuan enkele brieven adresseerde aan Yagyū. Deze staan in het boek The Unfettered Mind.
Zen Boeddhisme
Het Zen Boeddhisme is een vorm van boeddhisme waarbij men door middel van meditatie tot verlichting zal proberen te komen. Doch dit mag zeker niet verkeerd begrepen worden gezien verlichting geen doel is. Men moet kunnen loslaten, zich onthechten aan dit doel, enkel zo kan men tot verlichting komen.
In tegenstelling tot wat algemeen geloofd wordt, wordt er niet enkel zittend gemediteerd (zazen) maar ook lopende meditatie (kinhin) onder leiding van een gong komt voor. De koan is ook een element van het boeddhisme en dit element komt terug in de geschriften van Takuan. Het gaat namelijk over raadselachtige paradoxen, en in Takuan’s werk komen deze meer dan eens terug.
Zen Boeddhisme komt oorspronkelijk uit India en is via China naar Japan gegaan, het huidige centrum van het Zen Boeddhisme. De drie grote scholen van Japan zijn Sōtō (曹洞)[5], Rinzai (臨済[6]) en Ōbaku (黃檗)[7].
Rinzai-school 臨済宗
De voorloper van de Japanse Rinzai-school is de Chinese Linji-school en kreeg in 1191 bekendheid door een monnik genaamd Myōan Eisai[8].
Rinzai werd beoefend door vele samoerai, het is daarom dat ook Takuan’s geschriften nu nog populair zijn bij beoefenaars van gevechtsporten. En de training gaat dan ook meestal over zazen en koan.
Hedendaagse Inlvoed
Vandaag de dag is Takuan zijn invloed nog steeds voelbaar in het Zen Boeddhisme en ook vele beoefenaars van vechtsporten lezen zijn werken om een diepere perspectief te krijgen. Ook heeft hij een rol in de manga serie Vagabond door Takehiko Inoue[9], deze serie is gebaseerd op het leven van Miyamoto Musashi.
Referenties
Boeken
- Takuan Sōhō, The Unfettered Mind Writings from a Zen Master to a Master Swordsman, vertaald door William Scott Wilson.
- Japan An Illustrated Encyclopedia.
- Kodansha Encyclopedia of Japan 7.
- Japan Encyclopedia.
Internet
