Takasugi Shinsaku

Uit GeschiedenisJapan
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Takasugi Shinsaku (高杉晋作) is geboren op 12 september 1839 als eerste zoon van een samurai familie in Hagi, de stad die het centrum van het feodale Chōshū domein was. Op negenjarige leeftijd was hij bijna gestorven aan de pokken. Tijdens zijn vroege jeugd hield hij zich vooral met het beoefenen van kenjutsu. Hij was de zoon van Takasugi Kochuta, een middelgerangschikte samurai van het domein. Tot in de 16de eeuw was Chōshū een heel belangrijk en machtig domein, maar na de overwinning van de Tokugawa clan en het ontstaan van het Tokugawa shogunaat (Bakufu) werd het tot 2 provincies gereduceerd. Chōshū bleef een van de meest belangrijke anti-Tokugawa domeinen in Japan tijdens de Edo-periode (1603-1868), daarom was Chōshū ook een van de leidende domeinen tijdens de omverwerping van het Tokugawa shogunaat in 1868.

Takasugi Shinsaku was een van de meest bedrijvige leiders uit Chōshū. In 1857, toen hij 18 jaar was, was hij naar de school van Yoshida Shoin gegaan waar hij een militaire opleiding volgde. Takasugi wijdde zich toe op het moderniseren van het militaire orgaan van Chōshū en werd de favoriete student van Yoshida Shoin. Binnen Chōshū was Takasugi - ondanks zijn jonge leeftijd - een heel invloedrijke factor en welgekend als een van de meest extreme verdedigers van een seclusiebeleid en het verdrijven van de buitenlanders uit Japan.

Ondanks Japan's beleid van nationaal isolationisme tijdens de Edo-periode werd Takasugi door zijn domein gevraagd om in het geheim naar Shangai te reizen om daar de stand van zaken van de Westerse machten te bepalen. Takasugi was erg geschokt door de Westerse arrogantie en superioriteit, wat zijn anti-buitenlandse houding alleen maar versterkte. Dit kwam sterk overeen met het algemene gevoel van de Japanse vechtersklasse, bij wie er een radicale en sterke beweging om de buitenlanders te verdrijven en de keizer in eer te herstellen (Sonnō Jōi Undō) ontstaan was, nadat Commodore Perry de opening van Japan in 1855 had verklaard en de vernederende "Ongelijke Verdragen" met Europe en de Verenigde Staten waren overeen gekomen. Takasugi moest een van de meest vooraanstaande leiders van deze revolutionaire Sonnō Jōi-beweging in Chōshū worden en werd ook erg bekend bij samurai uit andere delen van Japan.

Om de buitenlanders te kunnen bevechten, kwam Takasugi op het revolutionaire idee onregelmatige troepen (shotai)te gebruiken. Onder het feodale systeem mochten enkel de samurai klasse wapens dragen en oorlog voeren. Takasugi bevorderde de rekrutering van alle soorten mensen en creëerde zo nieuwe sociaal gemixte militie-eenheden. In deze eenheden waren rekrutering en promotie niet afhankelijk van de sociale status. Naast de traditionele vechters -de samurai, die nog altijd de meerderheid vormden in de meeste shotai- werden ook boeren, handelaars, timmerlieden en zelfs sumoworstelaars en priesters in deze eenheden aangeworven. Takasugi zag duidelijk dat een gebruik van de financiële rijkdom van de middenklassenhandelaars en landbouwers de militaire macht van het domein kon verhogen, terwijl zijn financiën niet verder zouden verzwakken. Aangezien de leiders van Chōshū de sociale structuur van het domein niet konden (en wilden) veranderen, liet het beperkte gebruik van gewone mensen hen toe om een nieuw militair type te vormen zonder de traditionele maatschappij te storen. Om zijn activiteiten van het shogunaat te verbergen, ging hij onder een schuilnaam te werk, nl. Tani Umenosuke (谷梅之助).

Kiheitai 奇兵隊

In 1863 vormde Takasugi de speciale Kiheitai eenheid. Deze bestond uit een 300-tal soldaten (waarvan ongeveer de helft samurai) en werd de bekendste van alle shotai. Het werd ook één van de belangrijkste invloeden in de burgeroorlogen en het centrum van extremistische agitatie in het Chōshū domein. Omdat in de zomer van 1863 een anti-Chōshū staatsgreep in het nationale centrum Kyoto dreigde om de belangrijke rol van Chōshū in de nationale politiek in gevaar te brengen, werd Takasugi gevangengenomen door de autoriteiten van het domein.

Het domein had echter geen andere keuze dan terug te vallen op Takasugi door interne en externe crisissen. In 1863 viel Chōshū de westerse shepen in de straat van Shimonoseki aan als begin van de oorlog tegen de buitenlanders. Echter in de zomer van 1864 slaan de britse, franse, nederlandse en amerikaanse zeemacht terug en bombarderen Shimonoseki, de belangrijkste haven van het Chōshū domein. Het daarna volgende aan land komen van franse troepen en hun gevecht tegen de eenheden van Chōshū maakte iedereen duidelijk hoe inferieur de japanse troepen waren tegen de modern uitgeruste westerse eenheden. Dit overtuigde de leiders van het domein van de absolute noodzaak voor een grondige militaire hervorming aan de westelijke grenzen. De administratie van het domein vroeg Takasugi om deze hervorming als hoofd van militaire zaken door te voeren. Bovendien werden hem (op 25-jarige leeftijd) ook nog vredesbesprekingen met de vier westerse mogendheden toevertrouwd.

Omdat het bestrijden van de westerse troepen geen optie was, realiseerde Takasugi zich dat Japan militaire tactiek, technieken en technologieën van hen moest leren. Takasugi was één van de eerste die dit besefte en reorganiseerde zijn Kiheitai tot een geweer-eenheid met westerse wapens, en introduceerde de opleiding in westerse oorlogsvoering. Verder had hij ook een grote invloed op de ideologische ontwikkeling van de Sonnō Jōi-beweging. Hij wist dat een oorlog tegen de buitenlanders gedoemd was te falen, daarom bevorderde Takasugi een verzoeningspolitiek naar het Westen toe. Hierdoor evolueerde de beweging om de barbaren te verdrijven en de keizer in eer te herstellen in een pure anti-bakufu beweging met als enige doel het omverwerpen van het Tokugawa regime. Na de eerste bakufu strafexpeditie in de herfst van 1864, konden de conservatieven, die een verzoening met het shogunaat goedkeurden om het domein te beveiligen, hun overheersing binnen Chōshū vernieuwen. Takasugi en sommige van zijn landgenoten moesten echter het domein verlaten om een nieuwe opsluiting te vermijden. Met maar slechts een aantal aanhangers, onder wie toekomstige politieke leiders zoals Yamagata Aritomo, Itō Hirobumi and Inoue Kaoru, verzamelde Takasugi en zijn aanhangers in Kokura op het naburige Eiland Kyūshū en bereidde een aanval op de conservatieven in Chōshū voor. Zij verzetten zich tegen de vernederende acceptatie aan de eisen van het shogunaat en vielen hun domein binnen. Hierdoor ontstond er een burgeroorlog op 13 januari 1865.

Takasugi en zijn Kiheitai speelde een belangrijke rol in deze burgeroorlog en bewezen hun militaire superioriteit tegen de ouderwetse samurai troepen. Zij hebben hardnekkig en soms met wreedheid gevochten, wetende dat als ze zouden falen, noch het bakufu, noch de conservatieven van Chōshū veel medeleven zouden tonen. Met een reeks snelle aanvallen, bereikte Takasugi overwinning in de korte burgeroorlog en in maart 1865 beveiligde hij zijn rol in binnelandse domeinpolitiek. Hij werd één van de belangrijkste leidende figuren van het beleid van het domein en bleef als domeindeskundige in westerse militaire wetenschap handelen, en wijdde zijn inspanningen aan de invoer van wapens en het maken van troepen. Deze hervormingen bleken een enorm succes toen Chōshū in 1866 op vier fronten overwinnaar was tegen de tweede bakufu strafexpeditie, waarbij de Kiheitai zelf op twee fronten de overwinning behaalde. Takasugi's inspanningen hadden een kleinschalige "oorlogsnatie" van Chōshū gemaakt wat met geen enkel ander domein in Japan kon vergeleken worden omdat het vechten daar nog steeds een voorrecht van de samurai klasse was. Door Chōshū op militair vlak van het feodale systeem te verlossen, maakte Takasugi de weg vrij voor de reformisten van het domein. Dit alles leidde tot de overwinning van de Chōshū-troepen tegen het bakufu in de burgeroorlog van 1867-1868, die leidde tot de Meiji restoratie en het einde van het bakufu regime.

Zijn dood

Op een leeftijd van amper 28 jaar stierf Takasugi op 17 mei 1867 aan Tuberculose. Hij was een centrale figuur in de Meiji restoratie, maar door zijn vroegtijdige dood is hij geen belangrijke leider uit het Meiji-tijdperk geworden. In zijn thuisbasis Hagi wordt hij nog altijd herdacht als een belangrijke persoon die alle moeite heeft gedaan om de weg te openen naar modernisatie, verwestering en hervorming, zowel op militair gebied als op politiek en sociaal gebied. Zijn laatste woorden waren “Doe iets nuttig in deze nutteloze wereld.”

Een jaar na zijn dood zullen zijn opvolgers zijn droom uiteindelijk verwezenlijken en wordt het shogunaat verworpen. De Kiheitai zal in het begin van 1870 ontbonden worden, nadat het leger van de nieuwe centrale regering in Tokio is gevormd.

Bronnen

Boeken:

  • Huber, Thomas M. The Revolutionary Origins of Modern Japan. Palo Alto: Stanford University Press, 1990.
  • Vande Walle, Willy en Coppens, Hans. Geschiedenis van het Moderne Japan. Cursus gedoceerd in het kader van het vak ‘Geschiedenis van het Moderne Japan’, Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Letteren, Departement Oosterse en Slavische Studies, Afdeling Japanologie, 2003.

Sites: