Taiwan onder Japanse overheersing (台湾の日本統治時代)

Uit GeschiedenisJapan

Kaart van Japan met Taiwan

Taiwan was onder de Japanse overheersing van 17 april 1895 (Meiji ’28) tot 25 oktober 1945 (Shōwa ‘20). 台湾の日本統治時代(taiwan no nihon tōshi jidai) wordt soms ook 日治時代(nichiji jidai), 日據時代(nikkyo jidai), 日本殖民時期(nihon shokumin jidai) genoemd volgens verschillende politieke en historische perspectieven.

Inhoud

Achtergrond

Het verdrag van Shimonoseki

Na dat Japan de overwinning behaalde tegen China (Qing[1]; 清) in de Eerste Sino-Japanse oorlog[2] (1984-1985), werd China gedwongen om Het Verdrag van Shimonoseki (下関条約) te ondertekenen. Het was een ongelijke verdrag waarbij China verplicht werd aantal havens openen: Suzhou, Hangzhou, Shashi, Chongquing. Op territoriaal vlak eiste Japan het schiereiland Liaodong en Taiwan (inclusief Pescadores[3]) op.

Bovendien stond in artikel vijf van het verdrag dat er een alternatie van nationaliteit werd toegekend voor de bewoners van Taiwan. De voorwaarde hiervoor was dat op een termijn van twee jaar al wie niet de Japanse nationaliteit wenste al hun eigendom en grondbezit diende te verkopen en definitief het land moest verlaten. In feite hebben slechts 4500 à 6500 Taiwanezen het land verlaten door deze maatregel, met andere woorden minder dan 1%. Hoewel het volk vrij was hun nationaliteit te kiezen, hebben ze dat niet met blijheid aanvaard. Velen wilden niet hun vaderland verlaten en en de levenswijze die ze gewend zijn zomaar opgeven.

Vroege Jaren (1895-1915)

De beginfase speelde zich af in de tijd van de invasie van Japan in 1895, tot aan het Tapani Incident[4] in 1915. Tapani Incident, of het Sili Tempel Incident was het grootste bewapende anti-Japanse gebeuren tijdens de Japanse overheersing in Taiwan. Het was ook de eerste keer dat het volk van Taiwan zich verzette met geweld. In 1895 raporteerde de eerste gouverneur Kobayama Sukenori[5] aan Japan dat het hele eiland Taiwan onder controle was maar dit was de periode waarin de meeste anti-Japanse bewegingen plaatsvonden. In het jaar 1898 werd Kodama Gentarō[6](兒玉 源太郎) door de Meiji-regering benoemd tot de vierde gouverneur-generaal van Taiwan, hij regeerde samen met het hoofd van het burgerlijk beleid Gotō Shimpei[7](後藤 新平).

Al sinds het begin van de Japanse bezetting waren er 2 verschillende visies over het bestuur. De eerste visie werd vertegenwoordigd door Gotō. Toen Gotō zag dat de Japanse regering Taiwan probeerde te domineren met een harde aanpak, maar hiermee omgekeerd resultaat verkreeg, oefende Gotō zijn theorie van “koloniaal bestuur gebaseerd op biologische principe” uit. Hij stelde vast dat het Taiwanese volk niet volledig op dezelfde manier als het eigen land bestuurd en geassimileerd kon worden. Hij stichtte een reeks onderzoekscommissies op met als bedoeling de oude gewoontes, grondgebieden en bevolkingsgroepen te bestuderen. Op basis hiervan moest een gepast rechtssysteem gevonden worden terwijl hij probeerde het verzet tegen de nieuwe regering te onderdrukken.

De contrastieve partij werd voorgesteld door de latere premier Hara Takashi(原 敬). Vermits Taiwan en Korea veel culturele en territoriale gelijkenissen hadden met Japan, vond Hara dat het mogelijk moest zijn Taiwan met dezelfde vorm van bestuur te controleren en te assimileren.

Vanaf 1896 tot 1918 werd Taiwan geregeerd op basis van Gotō’s theorie.

Dōka: Tijd der assimilatie (1915-1937)

De tweede periode van de Japanse overheersing duurde van na het Tapani Incident tot het Marco Polo Brug Incident. Rond deze tijd was er een grote verandering op het internationale gebied, de Eerste Wereld Oorlog[8] (1914-1918). Het nationalisme en het idee van zelfbeschikkingsrecht won aan populariteit. Het gezag van de westerse heersers in hun kolonies werd afgezwakt.

In oktober 1919 werd Den Kenjirō[9] (田 健次郎) als de achtste gouverneur-generaal benoemd. Hij was de eerste civiele gouverneur-generaal. Den ging verder met dezelfde theorie als permier Hara Takashi. Beiden zijn het eens mee met het politiek beleid van Dōka (同化), wat letterlijk “assimilatie” betekent. Hierin werd Taiwan beschouwd als een uitbreiding van Japan.

In tegenstelling tot het voorafgaande beleid vertegenwoordigd door Gotō, die alleen geïnteresseerd was in het spoornet, vaccinatie en drinkwater, was dit een meer concreet ingevuld binnenlands beleid.

Kōminka beweging (1937-1945)

Het Marco Polo Brug Incident vormde het startpunt van de Tweede Sino-Japanse Oorlog[10]. Tot aan het einde van de Tweede Wereld Oorlog markeert men de derde periode in Taiwan.

Japan stapte uit de Volkenbond en werd verboden materiele en consumptiegoederen te transporteren. Door de wereldoorlog kende Japan een gebrek aan die goederen. Japan had de steun en hulp van Taiwan nodig. Er werd een nog radicaler dōka-beleid gevoerd. De inwoners werden gedwongen gehoorzamen en trouw te blijven aan de Keizer (天皇; tennō) van Japan. Kōminka beweging(皇民化教育) werd niet alleen toegepast op Taiwan, maar op alle andere kolonies van Japan: Korea, Ryūkyū, Hokkaidō en Mantjoerije.

Kōminka kan gesplitst worden in twee fase. De eerste fase begon van 1936 en eindigde in 1940. In deze fase benadrukte men “het oproepen het volksbewustzijn”. De tweede fase verliep van 1941 tot 1945. Het bureau van de gouverneur-generaal eiste van het volk van Taiwan dat ze het Japans als officiële taal gebruikten, een kimono droegen, woonden in huizen in Japanse stijl, hun oorspronkelijke godsdienst, bijvoorbeeld taoïsme en boeddhisme, opgaven en zich bekeerden tot het Shintoïsme. Daarnaast maakte de regering bekent dat iedereen hun Chinese familienaam in Japans moesten laten veranderen.

Administratief structuur

Gouverneur-Generaal in Taiwan

Het bureau van de gouverneur-generaal in Taiwan(台湾総督府; Taiwan Sōtokufu) werd gesticht op 10 mei 1895. Van 1895 tot het einde van de Japanse overheersing in Taiwan, zijn er in totaal 19 gouverneur-generaal aan de macht geweest. De functie van de gouverneur-generaal kon worden opgesplitst in 3 tijdperken: als een militaire officier van de vroege jaren, als een civiele officier, en als een militaire officier van de latere jaren.

Militaire officiers van de vroege jaren:

Kabayama Sukenori 樺山 資紀, Admiraal, Bruggraaf 1895-05-21 tot 1896-juni

Katsura Tarō 桂 太郎, Luitenant Generaal, Bruggraaf 1896-06-02 tot 1896-oktober

Nogi Maresuke 乃木 希典, Luitenant Generaal, Baron 1896-10-14 tot 1898-januari

Kodama Gentarō 兒玉 源太郎, Luitenant Generaal, Baron 1898-02-26 tot 1906-april

Sakuma Samata[11] 佐久間 左馬太, Generaal, Bruggraaf 1906-04-15 tot 1915-mei

Ando Sadami 安東 貞美, Generaal, Baron 1915-51 tot 1918-juni

Akashi Motojiro 明石 元二郎, Luitenant Generaal 1918-June tot 1919-november

Civiele officiers:

Den Kenjiro 田 健治郎, Baron 1919-10-31 to 1923-september

Uchida Kakichi 內田 嘉吉, 1923-09-06 to 1924-september

Izawa Takio 伊澤 多喜男, 1924-09-01 to 1926-juli

Kamiyama Mitsunoshin 上山 滿之進, 1926-07-16 to 1928-juni

Kawamura Takeji 川村竹治, 1928-06-16 to 1929-juli

Ishizuka Eizo 石塚英藏, 1929-07-30 tot 1931-januarie

Ota Masahiro 太田 政弘, (關東廳長官) 1931-01-16 tot 1932-maart

Minami Hiroshi 南 弘,1932-03-02 tot 1932-mei

Nakagawa Kenzo 中川 健蔵, 1932-05-27 tot 1936-september

Militaire offiviers van de latere jaren:

Kobayashi Seizo 小林 躋造, Admiraal 1936-Juni tot 1940-november

Hasegawa Kiyoshi 長谷川 清, Admiraal 1940-12-16 tot 1944-december

Ando Rikichi 安藤 利吉, Generaal 1944-45-2.30 tot 1945-oktober

Hoofd der burgerlijk beleid

Het hoofd van het burgerlijk beleid bezat om te beginnen uitvoerende macht. Als generaals hadden ook militaire autoriteit. Dankzij artikel nr. 63 (台湾ニ施行スヘキ法令ニ関スル法律) bezaten ze ook wetgevende macht. Door zijn bevoegdheden kon hij effectief de antibewegingen. Het leverde ook het voordeel op de vrede in de maatschappij te bewaren.

Economie

Tussen 1900 en 1920 werd de economie hoofdzakelijk gebaseerd op suiker industrie. Van 1920 tot 1930 werd rijst het meest geëxporteerde product van het land.

Suiker industrie

Suiker was ongetwijfeld het meest geïnvesteerde product van de Japanse overheid. Nieuwe soorten rietstengel werden vanuit Japan geïmporteerd. Ze ondersteunden de suikerbedrijven met geld en bestudeerden een betere methode om suiker te maken.

Cultuur

Taal

Door de Japans bezitting heeft de taal Japans een zekere invloed op het hedendaagse dialect van Taiwan (Taiwanees[12]).

Beinvloed door Japans

Lunchbox: pian-tong => 「べんとう（弁当）」

Chauffeur: un-chiang =>「うんてんしゅ（運転手）」, afgekort:「運ちゃん（うんちゃん）」

Gevoel, emotie: ki-mo-chi =>「きもち（気持）」

Gebakken tofu(gerecht): a-ge =>「あげどうふ（揚げ豆腐）」

Verblijven, rusten: khiu-khe =>「きゅうけい（休憩）」

Beinvloed door de leenwoorden van Japans(外来語)

Aansteker: lai-ta =>「ライター」, afkomstig van Engels “lighter”

Tomaat: tho-ma-to =>「トマト」, afkomstig van Engels “tomato”

Motor: o-to-bai =>「オートバイ」, afkomstig van Engels “(auto)bike”

Schroevedraaier: lo-lai-ba =>「ドライバー」, afkomstig van Engels “(screw)driver”

Brood: phang =>「パン」, afkomstig van Portugees “pão”

Das: ne-ku-tai =>「ネクタイ」, afkomstig van Engels “ necktie”

Architectuur en ruïnes

In de 50-jarige bezetting werden er tempels, woonhuizen, kuuroord-hotels(温泉旅館) in de Japanse stijl gebouwd. Termen zoals ”玄関” (inkomhal), “台所” (keuken), “便所” (toilet), “棚” (plank) worden nog steeds gebruikt. De laatste jaren zijn deze soorten gebouwen in grote maten afgenomen. In de jaren ’50 vernietigde de anti-japanse beweging met opzet de gebouwen. Hout is ook moeilijk bij te houden in het subtropisch klimaat van Taiwan.

Hoofdkantoor van de President

Tijdens de Japanse bezetting was het hoofdkantoor van de Japanse gouverneur-generaal (台湾総督府; Taiwan Sōtokufu) in Taiwan. Gedurende acht jaar(1912-1919) heeft het 2,81 miljoen yen gekost.

228 Memorial Park

Het originele “Taipei New Park [13] ”. De eerste stadspark in de Europese stijl die door de Japanse regering worden gebouwd.

National Taiwan Museum

Het originele “Gouverneur-Generaal Museum van Taiwan”, gebouwd in 1913 ter herdenking van Generaal Kodama Gentarō[14] en Gotō Shinpei[15]

Torii

In de jaren ’30 bestonden er verschillende torii’s(鳥居), jammer genoeg zijn de meeste verwoest na de Tweede Wereldoorlog. Torii kan men feitelijk vergelijken met de poort tijdens de Tang-Dynastie. In de toenmalige Chang-An (長安城) werd de torii als de dorpspoort bedoeld. Het geeft een roemrijk, reusactig gevoel. De torii beeldt de stok waarop de haan zit uit met zijn gekraai de zon oproept.

Teruggave van Taiwan

Op 14 augustus 1945 zond Keizer Shōwa Tennō Hirohito een radioboodschap uit waarin hij het volk meldde dat Japan zich zou overgeven. De Tweede Wereld Oorlog was gedaan. Taiwan werd verder geregeerd door de Repuliek China (Taiwan).

Ceremonie der overgave

De formele overgave vond plaats op 25 oktober 1945 in het stadshuis van Taipei, waar de laatste gouverneur-generaal Andō Rikichi het vredesverdrag aan de opperbevelhebber van Taiwan Chen Yi gaf. Het is ook op dezelfde dag dat er een president en een regering van Taiwan is ontstaan.

Bronnen

Boeken

  • Liao Ping-Hui & David Der-Wei Wang, Taiwan under Japanese colonial rule, 1895-1945. New York, Columbia University Press, 2006.
  • Willy Vande Walle, Van samurai tot soft power, Katholieke Universiteit Leuven(acco), 2007.
  • Karel Hellemans, Inleiding tot de Japanse cultuur. Leuven, Katholieke Universiteit Leuven, 1995.
  • 李乾朗, 台灣古建築圖解事典. 台灣, 遠流出版事業股份有限公司, 2003.

Websites:

Externe materiaal

Teruggeplaatst van "http://mediawiki.arts.kuleuven.be/geschiedenisjapan/index.php/Taiwan_onder_Japanse_overheersing_(%E5%8F%B0%E6%B9%BE%E3%81%AE%E6%97%A5%E6%9C%AC%E7%B5%B1%E6%B2%BB%E6%99%82%E4%BB%A3)"