Taika-hervormingen (大化の改新)

Uit GeschiedenisJapan

De Taika-hervormingen (大化の改新, Taika no Kaishin) waren een reeks van politieke innovaties die volgden op een staatsgreep in 645, onder leiding van prins Naka no Ōe [1] (中大兄) en Nakatomi no Kamatari[2](中臣鎌足) tegen de machtige Soga clan (蘇我氏, Soga no uji).

De hervorming begon met een hervorming van het land, gebaseerd op het Confusianisme en filosofieën uit China, maar het eigenlijke doel van de hervormingen bestond eruit een centralisatie voort te brengen en de macht van het keizerlijke hof, dat gebaseerd was op de overheidsstructuur van China, te vergroten en te versterken. Afgezanten en studenten werden naar China gestuurd om er zowat alles te leren gaande van het Chinese schrift, literatuur, religie en architectuur, tot zelfs eetgewoonten op dat moment.

Inhoud

Crisistoestand in Japan

Uitputting door imperiale politiekvoering

Het volk en de reserves van de staat werden uitgeput door de imperiale politiek voering van Shōtoku Taishi[3] (聖徳太子, 573-621) en Soga no Umako (蘇我馬子, 551-626). Deze politiek wordt gekenmerkt door de bouw van tempels, militaire campagnevoering en het zenden van ambassades. Het gevolg hiervan was de verscherping van de sociaal-politieke tegenstellingen die aan de basis hadden gelegen over de onenigheden over het aannemen van het Boeddhisme. Shōtoku Taishi trok zich, naarmate zijn leven stilaan tot een einde kwam, terug uit het politieke leven om zich toe te leggen op het bestuderen van het Boeddhisme. Zijn bekendste uitspraak was: "De wereld is vals, alleen de Boeddha is echt". Deze toont aan wat voor een wereldvreemde houding hij aanhield.

Na de dood van zowel de regent als van Umako werd de situatie kritiek, wanneer door langdurige regenval de volledige oogst mislukte en er hongersnood uitbrak. Dankzij de algemene verwarring die heerste door dood en chaos, klampte de mensen zich vast aan een bedrieger die onder het volk opstond in 644. Hij slaagde erin de mensen te doen geloven dat, door eer te brengen aan het insect van het eeuwige leven (常世の虫, Tokoyo no Mushi), zij verzekerd zouden zijn van rijkdom en een lang leven. De eredienst nam extatische vormen aan met drinken en dansen.

Vorming van een oppositie tegen de dictatuur van de Soga clan

De maatschappelijke chaos weerspiegelde zich in een verscherpte vorm van factionalisme aan het hof. Een oppositie vormde zich rond Naka no Ōe en Nakatomi no Kamatari. Deze oppositie keerde zich tegen de dictatuur van de Soga clan. De strijd werd echter niet beperkt tot een strijd aan het hof. De verscherpte tegenstellingen waren samengaand met de tot dan geldende maatschappelijke structuur.

Het systeem van gilden, welke horig waren aan de Keizer en de aristocratie, moest veranderd worden. De reden was de toename van de onderlinge strijd om meer Bemin (部民) en verwerving van grond. Een alternatief hierop werd gevonden naar voorbeeld van China, dat herenigd was door de Sui en werd uitgebouwd tot een sterke eenheidsstaat door de Tang. De Tang was een rechtsstaat, met een bureaucratische regeringsstructuur en een éénvormig belastingsstelsel, geregeerd door een absoluut monarch.

Staatsgreep van Taika

Hervorming naar Chinees voorbeeld

In 645 pleegde prins Naka no Ōe een staatsgreep, waarbij hij de leiders van de Soga clan uitschakelde. Keizerin Kōgyoku (皇極天皇, Kōgyoku-tennō), die tevens de moeder was van Naka no Ōe, deed troonsafstand ten gunste van Keizer Kōtoku (孝徳天皇, Kōtoku-tennō). Naka no Ōe riep zichzelf uit tot kroonprins en Nakatomi werd eerste minister. Samen monopoliseerden ze alle macht. Met het voorbeeld van het Chinese keizerrijk kondigden ze voor het eerst in de Japanse geschiedenis een jaarperiode (年号, nengō) af en deze kreeg de naam Taika (grote hervorming). Dit is één van de vele symbolische instellingen die het keizerschap bijstaan in de Chinese traditie. De staatsgreep was een bewuste poging om de ōkimi van Japan te herdefiniëren naar voorbeeld van de Chinese ideologie van de absolute monarchie. Dit is tevens het begin van het gebruik van de term Keizer in Japan.

Voorafgaand aan het aantreden van Keizer Kōtoku, was Japan verdeeld onder vele clans. De hervormingen die werden doorgevoerd in de Taika periode waren nodig om al deze recent veroverde en verenigde volkeren en gebieden onder de heerschappij van de Keizer te brengen. Wat hier eigenlijk gebeurde was de grondlegging van een feodaal systeem, waarbij een Heer nog steeds macht kon uitoefenen op zijn land, maar uiteindelijk behoorde alle land en trouw toe aan de Keizer.

Hervormingen aan de Japanse staat

De term Taika was toepasselijk aangezien er een aantal hervormingen werden doorgevoerd die de Japanse staat een Chinese aanblik moesten geven.

  1. Privé-domeinen van Keizerlijke en aristocratische clans, werden samen met het gildensysteem afgeschaft[4]. Alle land werd staatsbezit (公地, kōchi), en het volk werd staatsonderdaan (公民, kōmin).
  2. Het volledige rijk werd ingedeeld in administratieve eenheden, die provinciën of kuni genaamd werden. Deze werden nog onderverdeeld in commanderieën (郡, gun) en dorpen (里, ri).
  3. Invoering van een uniform belastingstelsel, met verschillende vormen van personenbelasting en landbelasting. Er werden tevens bevolkingsregisters aangelegd ter verzekering van een vlotte en effectieve inning van de belastingen.

Gevolgen

Door de hervormingen aan de Japanse staat verloor de heersende klasse haar grond en horigen, maar haar macht als klasse bleef behouden. De pas gevormde macht van de Keizer werd weliswaar niet zonder enig tegenstribbelen aanvaard. De nieuwe hervormingen creëerden onstabiliteit en onzekerheid, wat op zijn beurt zorgde voor een sterke oppositie en zelfs leed tot een opstand. Om zijn gezag te verhogen, werd er besloten door het hof, om de Japanse macht op het Koreaanse schiereiland te herstellen. Het was daar waar Japans bondgenoot Kudara[5] (백제, Baekje, IPA:[pɛk̚ʨe]) te gronde gericht werd door Silla (신라, IPA:[ɕilla]) en haar bondgenoot China. Een groot leger werd over zee naar Kudara gestuurd om de macht te herstellen. Het kwam tot een gevecht op zee bij Hakusukinoe[6] (白村江の戦い) waar de legers van Japan en Kudara werden verpletterd. Hierna verdween Kudara definitief als staat.

Na een terugkeer van een reis zonder al te veel succes, besliste de Keizer zich toe te leggen op de interne versterking van zijn gezag en prestige. Het was Keizer Tenji die de allereerste geschreven Japanse wet afkondigde. Deze was geïnspireerd op de Chinese Code van Zhenguan (貞観, 627-649) en was grotendeels opgesteld door Nakatomi. Omdat zij afgekondigd werd in het paleis van ōmi, staat ze bekend als de ōmi-code[7] (近江令, ōmi ryō).

De dood van Keizer Tenji

Na het sterven van Keizer Tenji ontstond er een strijd om de troon. Zijn opvolger was Keizer Kōbun (弘文天皇, kōbun tennō, 671-672), maar prins Ōama (大海人皇子, Ōama no ōji) was hiermee niet tevreden. Hij kwam in opstand[8], en versloeg Kōbun die daarna zelfmoord pleegde. Ōama besteeg de troon als Keizer Tenmu (天武天皇, Tenmu-tennō). Tenmu stond bekend om een bewind dat gevoerd werd met krachtige hand. Hij stelde geen enkele minister aan, en regelde alle staatszaken zelf. Op deze manier versterkte hij het gezag van de Keizer op spectaculaire wijze. Onder het bewind van Tenmu werd Japan effectief een eenheidsstaat.

De Asuka Kiyomihara-code

Na de dood van Keizer Tenmu vaardigde zijn weduwe en tevens opvolger, Keizering Jitō (持統天皇, Jitō-tennō), een herziening uit van de ōmi-code. Deze herziening stond bekend als de Asuka Kiyomihara-code (飛鳥浄御原令, Asuka Kiyomihara ryō) en lag aan de basis van de Code en de Statuten van Taihō[9] (大宝律令, Taihō ritsuryō). Zij vormden het wettelijke kader voor de staatsstructuur tijdens de Nara-periode (奈良時代, Nara-jidai).

Voetnoten

  1. Later gekend als Keizer Tenji. (天智天皇 Tenji-tennō)
  2. Nakatomi no Kamatari is ook gekend onder de naam Nakatomi no Kamako (中臣鎌子). Net voor zijn dood kreeg hij de naam Fujiwara toegekend door Keizer Tenji. Fujiwara no Kamatari was tevens de stichter van de Fujiwara Clan.
  3. Ook gekend als prins Umayado (厩戸皇子, Umayado no ōji).
  4. Met uitzondering van ambachtelijke gilden die voor het hof werkten
  5. Kudara is de Japanse benaming voor Baekje.
  6. Het gevecht van Hakusukinoe is de Japanse benaming voor het gevecht van Baekgang.
  7. De eigenlijke inhoud van de code is niet overgeleverd
  8. Deze opstand is bekend als de opstand van Jinshin (壬申の乱, Jinshin no ran)
  9. Uitgevaardigd in 702 en van enorm grote historische betekenis.

Bronnen

  • Boeken
    • W. Vande Walle, Een Geschiedenis van Japan: Van samurai tot soft power, Acco, 2008