Sugawara no Michizane
Uit GeschiedenisJapan
Sugawara no Michizane (菅原道真) werd geboren in 845 te Kyoto en stierf in 903 te Daizafu. Hij was een van de belangrijkste figuren in de Japanse geschiedenis. Hij was een dichter, geleerde, professor, diplomaat, provinciaal gouverneur en wist zichzelf de positie van Japanse minister van rechts[1] toe te eigenen. Hoewel hij al deze titels behaalde gedurende zijn leven, heeft hij zijn bekendheid toch niet te danken aan deze realisaties. Michizane werd namelijk na zijn dood tot Godheid verklaard. Het zijn de gebeurtenissen die aan hem toegewijd werden nadat hij gestorven was, die hem tot een populair persoon hebben gemaakt.
De Sugawara clan.
In de negende eeuw werden twee systemen gebruikt om de status van een man te bepalen. Het nieuwste systeem (en tevens het belangrijkste) was die van de kunai[2]. Er was ook een ouder systeem, de kabane. De titels van het kabane systeem werden aan een familie toegekend en waren strikt erfelijk. Michizane's voorvaderen hielden de titel van Muraji tot in 684, wanneer het kabane systeem vernieuwd werd. Vanaf dan droegen de Sugawara's de titel van Sukune. Uiteindelijk kregen de Sugawara's in de generatie van Michizane's grootvader de titel van Ason. Dit was de hoogste titel die een familie kon krijgen, zonder dat hij verwant was aan de keizerlijke familie. Iedere Sugawara werd deze titel toegekend waardoor Michizane's volledig naam 'Sugawara no Ason Michizane' was. Deze titels bleven meegaan tot de Meji restauratie, maar reeds in de achtste eeuw waren deze zeer ondergeschikt aan het systeem van de kurai die in tegenstelling tot de kabane niet aan een familie werden toegekend, maar aan een individu.
De ambten die Michizane beoefende.
Sugawara no Michizane startte zijn carrière als professor. Hij gaf zowel les in een voorbereidende school, die door hem en zijn familie gerund werd, als aan de universiteit van het keizerlijke hof. Hij had zoveel studenten opgeleid om een officiële carrière aan te vangen, dat zijn rivalen begonnen te vrezen dat zijn studenten een gevaarlijk grote groep konden gaan vormen.
Na zijn periode als professor kreeg hij de verantwoordelijkheid over de gezantschappen die naar het Aziatische vasteland werden gestuurd. Ondanks de sporadische contacten met het Aziatische vasteland in die tijd, zou hij zelf drie missies naar Parhae[3] op punt stellen. Ironisch genoeg is het door zijn inbreng dat de Japanse gezantschappen naar de Tang werden stopgezet.
Een andere positie die hij gedurende vier jaar bekleedde, was die van provinciaal gouverneur van Sanuki[4]. Hoewel hij deze taak zeer gewetensvol vervulde, is hij nooit vrij effectief te werk gegaan in het besturen van de provincie.
Later zal hij door keizer Uda ook nog benoemd worden tot minister van rechts.
De suprematie van de Fujiwara clan.
De Fujiwara's verkregen door allerhande intriges steeds meer macht. Zo probeerden ze hun stamboom steeds meer te vervlechten met die van de keizerlijke familie. Yoshifusa was eigenlijk de grondleger voor de latere hegemonie van de Fujiwara clan. Hij wist twee van zijn dochters uit te huwelijken aan twee opeenvolgende keizers. Zijn broer werd tevens tot minister van rechts benoemd. Door deze feiten was zijn invloed aanzienlijk groot geworden en die werd nog groter wanneer zijn minderjarige kleinzoon op de troon werd gezet.
Hij werd benoemd tot sesshō[5], waardoor hij niet langer de belangrijkste minister van het keizerlijke hof was, maar een plaatsvervanger voor de keizer zelf. De Fujiwara's verkregen hierdoor een enorme invloed op het gezag, dit ten koste van de keizerlijke familie. Ze verkregen ook een quasimonopolie op de benoeming van de regenten.
Enkele keizers wilden de macht van de Fujiwara clan doen inkrimpen en terug gebruik maken van de keizerlijke macht volgens het ritsuryō systeem. Keizer Uda was een van die keizers. Hij zal Michizane aanstellen als minister van rechts om meer invloed te verkrijgen en zich te beschermen tegen de macht van de Fujiwara's.
Rivaliteit en jaloezie leverden Michizane vijanden op.
Wanneer keizer Uda Michizane zal benoemen tot minister van rechts, zal dit heel wat mensen slecht bevallen. Allereerst de Fujiwara clan, die vreest dat ze een deel van haar macht zal moeten inleveren, doordat de positie van minister van rechts op die manier vervuld wordt door een niet-Fujiwara. Maar naast de Fujiwara's nemen ook andere geleerden aanstoot tegen de benoeming van Michizane. Het was in die tijd zeer ongebruikelijk om uit een familie van geleerden en minder aanzienlijke aristocraten door te groeien tot minister van rechts. Met andere woorden, deze ambt was veel te belangrijk om door Michizane bekleed te worden. Jaloezie van de geleerden die vroeger dezelfde stand hadden, zorgde voor extra vijanden naar Michizane toe.
De machtige Fujiwara-clan als vijand.
De benoeming van Michizane tot minister van rechts was als een doorn in het oog voor de Fujiwara-clan, maar toch kon deze laatstgenoemde zijn macht aan het hof in stand houden. Onder de nieuwe leider van de Fujiwara's 'Tokihira no Fujiwara' die als minister van links de op een na hoogste ambtelijke functie vervulde en daardoor dus ook de meerdere was van Michizane, werd een complot gesmeed om van hem af te geraken.
Michizane had zijn dochter met een broer van de keizer laten trouwen en het was hierin dat in 901 de Fujiwara's de kans zagen om hem te verwijten dat hij door dit huwelijk aan macht wou winnen door zijn schoonzoon op de troon de plaatsen. Men zou hier kunnen zeggen dat 'de pot de ketel verweet dat hij zwart zag'. Het waren namelijk de Fujiwara's zelf die door middel van dit soort intriges steeds meer macht probeerden te verzamelen. Maar ondanks het feit dat de Fujiwara's zich zelf aan soortgelijke praktijken schuldig durfden te maken en dat Michizane de steun van ex-keizer Uda genoot, konden ze er toch voor zorgen dat Michizane zijn positie als minister van rechts moest omruilen tot die van gouverneur van Dazaifu, wat voor hem een grote degradatie betekende. Deze degradatie had daarbij nog het belangrijke gevolg dat hij om zijn nieuwe ambt uit te kunnen voeren, zich moest vestigen in Kyūshū. Door deze sluwe aanpak van de Fujiwara's, moest Michizane dus een ballingschap ondergaan ver weg van de hoofdstad.
De dood van Michizane.
Michizane stierf te Dazaifu in 903. Volgens velen was zijn dood te wijten aan eenzaamheid en een gebroken hart, dit omdat hij verbannen was. Hoewel hij belangrijke politieke posities had bekleed, eindigde zijn carrière in mineur. Enkele jaren na zijn dood vonden stormen en aardbevingen plaats in Kyoto, die de bevolking 'de wraak van Michizane noemde'. Uit angst voor de wraakzuchtige geest van Michizane werd hij vrijgesproken van zijn misdaad en werd er hem gratie verleend. Veertig jaar later werd een shinto heiligdom voor hem opgetrokken en werd hij tot kami van wijsheid erkend.
Tenjin shrines in Japan.
Na de dood van Michizane werden heel wat tempels ter ere aan hem opgericht. De Kitano Tenman-Gū[6] mag als de belangrijkste en de bekendste van deze tempels beschouwd worden. Ze werd oorspronkelijk gebouwd in 947 te Kyoto, maar werd in de geschiedenis meerdere keren afgebrand. De laatste renovatie van deze shrine[7] vond plaats in 1825. De meeste aanbidders komen de Kitano Tenman-Gū shrine bezoeken wanneer de ume[8] bloeit. Dit is te wijten aan het feit dat de ume de favoriete bloem van Michizane was. Enkel de shrines van Hachiman[9] en die van Inari[10] zijn talrijker dan de Tenjin shrines.
Tenjin matsuri
Tenjin matsuri is een festival ter ere van Michizane. Het behoort tot een van de drie grootste feesten in Japan. Dit wijst er dus op dat Sugawara no michizane een belangrijk rol heeft vervuld in de Japanse geschiedenis. Tenjin matsuri wordt elk jaar gevierd op 24 en 25 juni en dat voor al meer dan duizend jaar lang. Het vindt plaats in Osaka, waar meer dan een miljoen mensen naartoe trekken om het festival live mee te maken. Het festival start met een opkomst van mobiele shrines met duizenden mensen die verkleed zijn in de hoffelijke stijl van de twaalfde eeuw.
Bij schemering bereikt Tenjin matsuri zijn hoogtepunt aan de tenmabashibrug. Daar staan 100 boten klaar om duizenden mensen de Okawa rivier stroomopwaarts te voeren. Op de boot zelf steekt men vuur aan, wat gereflecteerd wordt in het water. Dit is de reden waarom Tenjin matsuri de bijnaam 'het festival van water en vuur' krijgt. Tijdens het feest komen ook heel wat Japanse tradities bovendrijven zoals kagura[11] muziek en een groot aantal poppentheaters.
Studenten bidden nu nog steeds tot Michizane.
In het begin van elk jaar komen heel wat aanbidders naar de shrines die gewijd zijn aan Michizane. Studenten bidden er om toegelaten te worden in hun favoriete universiteit. Aan de tempel kan men een houten ema[12] kopen waarop hun specifiek verzoek geschreven kan worden. Deze houten ema blijft na hun bezoek achter in de shrine waar ze aan een rek worden gehangen dat door iedereen kan bezichtigd worden. De meeste verzoeken handelen over de toelating tot goeie scholen, gaande van de betere basisscholen tot de beste medische scholen.
Ondanks het feit dat er ook misplaatste verzoeken tussen zitten, die niet thuishoren in een shinto shrine, worden ze allen aan het publiek tentoon gesteld. Zo hangt er bijvoorbeeld een ema 'Ik wil toegelaten worden tot het departement van Christelijke studies in het Heian vrouwelijk college' tussen de andere verzoeken.
Voetnoten
- ↑ Het derde hoogste ambt aan het keizerlijke hof.
- ↑ Een systeem van titels op basis van de ambt die men beoefent aan het keizerlijke hof.
- ↑ Een koninkrijk dat in de 9de eeuw zich uitstrekte van de Sungari en Amur rivieren tot de provincies die tot het hedendaagse Korea behoren.
- ↑ Een oude provincie van Japan op het eiland Shikoku.
- ↑ Ambt van regent.
- ↑ Een Shinto heiligdom in Kyoto.
- ↑ Tempel.
- ↑ Een bloemensoort.
- ↑ Tempels voor de god van de oorlog.
- ↑ Tempels voor de god van de vruchtbaarheid.
- ↑ Een specifiek type van Shinto theatrale dans.
- ↑ Een houten plaatje waarop geschreven kan worden.
Bronnen
Boeken
Vande Walle, W., Een geschiedenis van Japan. Van samurai tot soft power. Tweede druk, Leuven, Acco, 2009, 495blz.
Borgen, R., Sugawara no Michizane and the early Heian court. Honolulu, University of Hawaii Press, 1994, 431blz.
Shirane, H., Traditional Japanese Literature. An Anthology, Beginnings to 1600. New York, Colombia University Press, 2008, 1255blz.
Websites
http://www.jnto.go.jp/eng/indepth/history/index.html
http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/asia/s/sugawara_no_michizane_in_chine.aspx[[categorie:cultuur]
