Saigō Takamori en de Satsuma-opstand
Uit GeschiedenisJapan
Saigō Takamori (Takanaga) (西郷 隆盛 隆永, January 23, 1828 – September 24, 1877) was een van de meest invloedrijke samurai uit de late Edo -en de vroege Meiji periode. Hij bekleedde onder meer een leidinggevende rol in de Satsuma opstand die plaatsvond van 29 januari tot 24 september 1877. Met deze strijd liet Saigo een diepe indruk na op zowel het volk als de overheid. Hij zou later gehuldigd worden als “Saigo Takamori: the last of the noble samurai”.
Inhoud |
Saigo Takamori
Geboren als zoon van een lage samurai, voegde hij zich na militaire en religieuze opleiding bij de Daimyo[1] van Satsuma. Hij was werkelijk een beer van een vent en viel dan ook op naast zijn fragiele, kleine mede Japanners. Na een mislukte poging tot zelfmoord verbleef hij tot 1864 in ballingschap. Zijn verzet tegen de Meiji overheid geeft de weerstand van de traditionele samurai klasse tegen de meedogenloze en snelle verwestering van Japan weer.
De Satsuma opstand
In de vroege ochtend van 25 september 1877 komt het 700 jarige bestaan van het feodale systeem in Japan ten val wanneer de 40 laatst overblijvende leden van het traditionele samurai-leger ten strijde trekken tegen het zwaar bemande keizerlijk leger. Dit leger kwam tot stand onder invloed van de bedreiging die de aankomst van Commodore Matthew Perry[2] in de haven van Kagoshima vormde. Hierdoor voelde de samurai-klasse zich op hun beurt ook bedreigd want zij zagen hun bestaansreden in het water vallen.
Toch waren er ook Saigo Takamori en zijn mede conservatievelingen, die opteerden voor oorlog en een leger met een sterke basis van samurai. Saigo richtte artillerie scholen op waarin zijn leerlingen de oude civiele samurai code zouden volgen. Wanneer Tokyo lucht kreeg van het oorlogszuchtig karakter van deze scholen begon men beslag te leggen op de vele wapens en ammunitie. Dit leidde ertoe dat duizenden van Saigo’s studenten aan het plunderen sloegen. Toen de overheid echter op Saigo’s leven bleek uit te zijn, ijverden de studenten voor oorlog. Toch besloot Saigo naar Tokyo te gaan om trachten te onderhandelen. Dit liep echter uit de hand.
Op 17 februari trekt Saigo noordwaarts met zijn ‘leger’ van 12000 studenten. Hij had het keizerlijk leger echter een brief gezonden waarin hij vermeldde dat het een vreedzame missie zou zijn. Die hadden echter geen intentie Saigo zomaar door te laten. Tussen 21 februari en 3 maart vonden dan ook enkele kleine schermutselingen plaats. Op 4 maart vond in Tabaruzuka een 8-daagse strijd plaats. Dit leidde tot gelijke verliezen voor beide kanten. Doorheen de volgende maanden vonden gelijkaardige gevechten plaats en Saigo’s leger won aan volgelingen. Tegen 17 augustus had het constante strijden en terugtrekken ertoe geleid dat het Satsuma leger nog slechts een drieduizendtal leden telde. Onder deze druk van 7 tegen 1 gaven vele samurai zich over. Anderen zagen dat zowel overgeven als overwinning niet langer een optie waren en kozen radicaal voor een eervolle dood. In het heetst van de strijd was de verhouding zelfs tot 1 tegenover 60 gekomen. Ook de barre omstandigheden waarin het gezelschap van Saigo verkeerde waren zo goed als tegenovergesteld aan die van het keizerlijk leger.
Dit alles leidde tot die onvermijdelijke strijd op 24 september. Saigo koos voor het pijnlijke zelfmoord ritueel, beter gekend als seppuku[3]. Dit terwijl de rest van zijn troepen de heuvel af stormden richting vijand. Tegen 7 uur ‘s ochtends was het voorbij en was het moderne Japanse leger geslaagd voor zijn eerste test. Saigo Takamori’s integriteit en kracht van overtuiging lieten echter wel een blijvende nadruk achter bij zowel het volk als de overheid. Deze laatste huldigde hem later zelfs met een beeld in Tokyo’s Ueno Park: “Saigo Takamori: the last of the noble samurai”.
Aanleiding
Toen de Meiji-overheid het daglicht zag werden heel wat hervormingen doorgevoerd. Hierdoor vielen vele samurai in de werkloosheid. Het verbod op de zwaarddracht veranderden de gemoederen van de samurai niet. Dit leidde tot allerlei lokale opstandjes zoals in Saga en Kyushu in 1874, deze werden echter al gauw neergeslagen door het nieuw gevormde nationale leger.
In 1876 nam Saigo Takamori ontslag van zijn overheidspost en richtte in Kagoshima een militaire school op, vele ontevreden samurai verzamelden zich rond hem. De overheid keek toe op de groei van deze politieke en militaire macht in Satsuma. In 1867 kwam het echter tot conflict wanneer rebellen een wapendepot van de overheid leegroofden, ze riepen Saigo uit tot hun leider. Er werd een leger van zo’n 25.000 man gevormd, dat later nog in aantal zou groeien.
De opstand
Onder het motto van een vredevolle uittocht trok Saigo met zijn troepen richting Tokyo. Het doel was zijn privé scholen een lucht van legaliteit toe te eigenen.
Kumamoto
De dichtstbijzijnde imperialistische bezetting was in Kumamoto . Saigo had orders naar de leiding in Kumamoto gestuurd om niet te handelen voor hij zelf aangekomen was en verdere instructies zou geven. Op 20 februari echter versloegen de rebellen een bataljon van Kumamoto dat was gestuurd om hen neer te slaan. Begin maart werden enkele batterijen geplaatst vanwaar ze het kasteel in Kumamoto konden belegeren. Na 2 dagen zagen de Satsuma troepen echter dat ze de vijand onderschat hadden en besloten ze over te gaan tot graven rond het kasteel in een poging de vijand zo uit te hongeren. Op de nacht van 8 april konden ze het kasteel weer bevoorraden en toen op 12 april versterking arriveerde in Kumamoto moesten de Satsuma troepen op de vlucht slaan. Dit haalde de moraal van Saigo’s troepen sterk naar beneden.
Shiroyama
Saigo trok richting Hitoyoshi met zijn troepen, ze gingen het nu defensief spelen. De imperialisten waren echter ook verzwakt en dus werd er enkele weken niet gevochten. Saigo trok terug naar Miyazaki. Op 24 juli werd het Satsuma leger van alle kanten aangevallen maar slaagde erin te ontsnappen. Midden augustus was het leger afgezwakt tot 3000 man, ook de artillerie had eronder geleden. De overlevenden werden omsingeld op berg Enodake, waar de meesten seppuku pleegden. Saigo en een handvol van zijn mannen slaagden er echter in om Kagoshima te bereiken en het in te nemen. Hier stond Saigo tegenover Yamagata Aritomo[4] en Kawamura Sumiyoshi[5]. Saigo weigerde een brief tot overgave, hiertoe viel Yamagata aan waardoor er op 24 september nog slechts een 40-tal van Saigo’s mannen overbleven. Men zegt dat Saigo hier dan ook seppuku gepleegd heeft maar hierover bestaat twijfel. Toen de overgeblevenen de heuvel afstormden en zo hun leven gaven kwam er een einde aan de opstand.
Nasleep
De verliezen van zowel de rebellen als het nationaal leger kwamen neer op een 7000-tal doden en zo'n 11.000 gewonden. Zowel op financieel als op politiek vlak werden allerlei hervormingen doorgevoerd. Wie en waar Saigo’s hoofd gevonden werd na de opstand is onzeker. Het is wel zeker dat het niet samen met zijn lichaam gevonden werd.
Voetnoten
- ↑ Japanse krijgsheer behorend tot de samuraiklasse, genoot enorme macht in de feodale periode (12de-19de eeuw)
- ↑ aanvoerder van V.S. marine die in 1854 de opening van Japan afdwong met het verdrag van Kanagawa
- ↑ traditionele vorm van zelfmoord van de samurai in Japan
- ↑ commandant in de Bōshin-oorlog, commandant van de Konoehei(keizerlijke garde), commandant in de Eerste Sino-Japanse Oorlog, vice-minister, minister van het leger, hoofd van de Japanse Militaire Staf, raadslid, Minister van Binnenlandse Zaken, generaal, en twee keer premier van Japan
- ↑ generaal in de Japanse imperialistische marine
Bronnen
boeken
MOUNSLY, Augustus H. Satsuma Rebellion: An Episode of Modern Japanese History. University Publications of America. 1979
YATES, Charles. Saigo Takamori: The Man Behind The Myth. NY Kegan Paul International . 1995
RAVINA, Mark. The Last Samurai : The Life and Battles of Saigō Takamori. Wiley. 2004
VAN DE WALLE, Willy. Een geschiedenis van Japan: Van samurai tot soft power. Uitgeverij Acco. 2009
websites
http://en.wikipedia.org/wiki/Saig%C5%8D_Takamori
http://nl.wikipedia.org/wiki/Satsuma-opstand
