Reformatie van de Japanse regering na WO II door Generaal McArthur
Uit GeschiedenisJapan
Vlak na de onvoorwaardelijke overgave van Japan in 1945, werd er besloten dat het door de oorlog gekreupelde Japan een nieuw regeringsorgaan moest bezitten. Hier voor werd generaal Douglas McArthur[1] van de Verenigde Staten ingezet, die tijdens zijn bezetting, samen met zijn medewerkers, een nieuwe grondwet en bijhorende regering oprichtte. Deze regering onder dezelfde grondwet is tot op de dag van vandaag nog altijd actief en van toepassing in Japan.
Inhoud |
McArthur's aankomst in Japan
Na de onvoorwaardelijke overgave van Japan op 15 augustus 1945[2], ondernam de Amerikaanse regering stappen om bezettingstroepen in Japan te stationeren. Deze zouden onder het directe commando staan van Generaal Douglas McArthur, één van de toenmalige opperbevelhebbers van de Amerikaanse strijdmacht. Omwille van de propaganda[3] tijdens de oorlog, waren de meeste Japanners grotendeels overtuigd dat de Amerikaanse bezetting gepaard zou gaan met bestraffing en onmenselijke behandeling onder hun bewind. Toen McArthur op 28 augustus echter arriveerde werd al gauw duidelijk dat dit niet de bedoeling was van hun voormalige 'vijand'. McArthur's landing zelf gaf al een aanwijzing hiervan. In tegenstelling tot wat de Japanse bevolking gewoon was van zijn voormalige militaire leiders, arriveerde McArthur zonder begeleiding van bewaking, onbewapend, en hoewel hij in uniform was, droeg hij geen medailles. Het feit dat hij zijn pijp rookte op deze gelegenheid toonde aan dat McArthur volledig ontspannen was. Hoewel dit eigenlijk grotendeels te wijten was aan zijn persoonlijke gewoontes en imago, kon het ook in grote lijnen vergeleken worden met de stijl en de doelen van deze bezetting. De afwezigheid van een bewapende garde toonde een absolute overwinnaar. De formele outfit gaf het einde van de oorlog weer en het begin van niet militaire relaties tussen Japan en zijn voormalige vijand de VSA, en de pijp kon zelfs gezien worden als een symbool voor de democratische doeleinden van de bezetters. Ook al was er geen intentie meer om de Amerikaanse militaire macht nog te uiten, bleef deze toch duidelijk aanwezig.
De eerste stappen
Nu Japan officieel in de handen was van de SCAP[4] , kwam de tijd om het zwaar beschadigde Japan te herstellen. McArthur kreeg de opdracht op 29 augustus zijn authoriteit door middel van de Japanse regering uit te oefenen. Het Dai-Ichi[5] gebouw in Tōkyō werd gekozen als hoofdzetel van de gehele operatie. Er werden meteen verschillende wetten door hem afgekondigd, waaronder het bevel dat geallieerde troepen geen Japanners mochten aanvallen, noch het zo schaarse voedsel van Japan eten. Voedsel was inderdaad een eerste prioriteit: er werd meteen een distributienetwerk opgesteld om de hongersnood tegen te gaan. Desondanks deze inzet, bleef hongersnood nog steeds een groot probleem, tot verscheidene jaren na de overgave. Er werd ook gezorgd voor inentingen tegen de pokken, tuberculose en cholera. Binnen drie jaren werden 70 miljoen mensen ingeënt, waardoor deze ziekten tegen 1947 zo goed als verdwenen waren uit Japan.
Verder wilde McArthur zo vlug mogelijk een democratische regering oprichten. Hoewel een nieuwe democratische grondwet niet zomaar op een dag kon gerealiseerd worden, werden toch al stappen ondernomen naar de democratie. Het onderwijs werd ontdaan van zowel nationalistische schoolboeken, als curricula met nationalistisch ingestelde leerkrachten, en het onderwijssysteem werd omgezet tot een Amerikaans systeem[6]. Bovendien werd de Japanse vrouw gelijkgesteld aan de Japanse man, waardoor ze voortaan ook haar stemrecht kon uitoefenen.
Het Tōkyō tribunaal
Het Tribunaal van Tokio[7], opgericht op 19 Januari 1946, werd opgericht om de leiders van het Japanse Keizerrijk te veroordelen voor hun oorlogsmisdaden. Hieronder verstond men misdaden tegen de vrede: Klasse A[8], oorlogsmisdaden: Klasse B[9] en misdaden tegen de mensheid: Klasse C[10].
Het gerechtshof, geleid door Sir William Webb, had 11 rechters, die elk één van de overwinnende geallieerde naties vertegenwoordigden, waaronder bijvoorbeeld de Verenigde Staten, de Soviet Unie, Groot Brittanië, Frankrijk en China. Onder de veroordeelden bevonden zich zowel politieke als militaire kopstukken, die volgens hun veroordeling verantwoordelijk waren voor bovenstaande misdaden. Tot grote verbazing van velen, zowel geallieerden als Japanners zelf, werd keizer Hirohito dankzij McArthur gespaard van deze berechting. De Amerikaanse regering was al van voor de bezetting bezig met plannen over wat er moest gebeuren met de Japanse keizer en bijhorende regering. McArthur was er van overtuigd, dat als de Keizer zelf ook veroordeeld zou worden, het laatste houvast voor veel inwoners van Japan zou verdwijnen. Hij wou ten alle koste vermijden dat de sociale disintegratie ongekende hoogtes zou bereiken.
Ook plande het SCAP de reformaties door te voeren in naam van de keizer, waardoor deze ook veel makkelijker aanvaard zouden worden door het Japanse volk. Een van de belangrijkste criteria in deze beslissing lag echter ook in het feit dat er nog altijd geen zekerheid was over het verderzetten van de monarchie met de nieuwe grondwet die nog moest worden samengesteld. Zonder deze zekerheid moest de rechtzaak omtrent zijn functie en beslissingen in WO2, die konden leiden tot het afschaffen van de monarchie, uitgesteld of zelfs teniet gedaan worden.
Een nieuwe grondwet
Om een nieuwe grondwet te realiseren, werd het Publieke Administratie Gedeelte van de Overheidsafdeling opgedeeld in 8 commitee’s per onderwerp, elk met 1 hoofdstuk van deze grondwet als opdracht, plus een bestuurscommitee dat de uiteindelijke goedkeuring zou geven van deze hoofdstukken. De voorzitter van het bestuurscommitee was Kolonel Charles S. Kades, een New Deal advocaat met veel ervaring bezettings voorwaarden, al voor hij naar Japan ging. In dit zelfde commitee zaten ook Generaal Whitney en nog 2 andere leden, die voor hun militaire carrière advocaat waren.
Onder de verscheidene afdelingen bevonden zich nog een universiteitsprofessor gespecialiseerd in Chinese rechtsgeschiedenis, een sociologist met ervaring in lesgeven voor de oorlog in Japan, een voormalig congresvoorzitter, 2 specialisten in publieke administratie, en 3 vrouwen, waarvan er één al 10 jaar in Japan woonde en dus vloeiend was in Japans. Veel van de samenstellers hadden al grondig Japans gestudeerd, en werden bovendien geassisteerd door een team van ervaren tolken. Het team werd grotendeels beïnvloed door een model van de grondwet dat was voorgesteld door een groepering van prominente Japanse liberalen. Ze stelden namelijk voor dat soevereiniteit bij het volk zelf zou liggen en dat de functies van de keizer louter ceremonieel zouden zijn.
McArthur’s 3 hoofdpunten waren:
- De keizer staat aan het hoofd van de staat
- Japan moet oorlog opgeven als een soeverein recht, en is niet meer toegestaan om een land-, lucht- of zeemacht te bezitten, zelfs niet voor eigen veiligheid.
- De afschaffing van het feodale systeem, waarbij niemand –met uitzondering van de keizerlijke familie- bezitrecht had verder rijkend dan hun eigen.
Hervormingen op politiek niveau
In de eerste documenten omtrent de reformatie naar het SCAP hadden de VSA vermeld dat “het Japanse volk zou moeten aangemoedigd worden om de keizer af te zetten, of de keizerlijke instelling te reformeren naar een meer democratisch model.” Anderzijds zeiden ze dat: “verderzetting van de keizerlijke instelling moest verdergezet worden.” Daarom besloot McArthur om de keizer te behouden.
Deze beslissing werd door hem nog eens versterkt door te vermelden dat indien dit niet zou gebeuren, er minstens nog een troepenmacht van 1 miljoen man voor een onvoorzien aantal jaren in Japan moest gestationeerd blijven. De keizer bleef zijn soevereiniteit behouden door de stelling dat hij zijn soevereiniteit ontving van het volk. Deze lag dus eigenlijk bij de Japanse burger, en geen bij enkele andere instelling. Hij verloor wel zijn “goddelijke” afkomst.
Een volledige ontwapening was al begonnen vanaf de eerste dagen van de bezetting, maar werd met de nieuwe grondwet nogmaals benadrukt en, zoals hoofdpunt 2 meldde, werden alle wapentuig en militaire instellingen ontmanteld[11]
Hervormingen op economisch niveau
Het feodale systeem werd afgeschaft en landbouwers werden nu rechtmatig eigenaar van het land dat ze bewerkten. Dit zorgde voor een grote verplaatsing van eigendom en kapitaal in deze bevolkingskringen. Als nieuwe landeigenaars kwam dit natuurlijk zeer voordelig uit voor de voormalig arme landbouwers. Voor vele grootgrondbezitters kwam het echter als een zware slag, daar hun enige inkomen wat zij bezaten diezelfde landbouwgronden waren. Veel van de nieuwe grondbezitters hebben hun gronden ook verkocht aan grotere bedrijven, daar de opkomst en heropbouw van de nieuwe economie een grote nood hadden aan nieuwe terreinen voor uitbreidingen.
Andere belangrijke punten op economisch vlak kwamen ook aan bod in de grondwet. Zo werden de Zaibatsu's opgeschort [12]. Het waren grote bedrijven die met een gesloten overeenkomstpolitiek weinig tot geen ruimte toestonden aan concurrentie. Ze stonden ook bekend voor een mensonwaardige werkomgeving met een tekort aan rechten voor hun werknemers. De nieuwe grondwet stond toe dat de werknemers het recht hadden op een vakbond, en deze mocht opkomen voor hun rechten binnen het bedrijf.
Hervormingen op burgerlijk niveau
Verder werden ook vermeld: vrijheid van godsdienst (ongetwijfeld verbonden met het feit dat de keizer de status van godheid niet meer mocht bezitten), vrijheid van meningsuiting, vrijheid van pers, vrijheid van samenkomst en vrijheid voor petitie. In feite werd dit rechtstreekse overgenomen uit het al bestaande eerste artikel van de “Bill of Rights” van de Amerikaanse grondwet. Dit had duidelijk een grote impact op het Japanse volk zelf, en al gauw schoten nieuwe verenigingen en vakbonden op uit de grond als paddestoelen.
Vooral voor de arbeider was er een nieuw tijdperk aangebroken, waarbij onmenselijke omstandigheden konden worden aangevochten, en zo de weg vrij maakte voor een betere werkomgeving.
Het einde van McArthur’s heerschappij
In de jaren dat McArthur aan het hoofd van Japan stond, zijn er veel veranderingen en hervormingen doorgevoerd, waardoor Japan er later in slaagde één van de industriële grootmachten in deze wereld te worden. Bovendien heeft de natie een vredelievende en positieve positie in de wereld veroverd. Tijdens zijn verblijf heeft McArthur vreemd genoeg nooit de tijd genomen om meerdere steden en gebieden van Japan te bezoeken buiten Tokyo zelf, waar zijn hoofdkwartier zich bevond. Door toename van het Departement Staten beëindigde zijn unilaterale controle over Japan in 1948, en hij gaf zijn volledige macht over aan de nieuwe Japanse regering in 1949.
In 1950 brak in Korea oorlog uit, waarbij de democratische volksrepubliek van Korea een verassingsaanval deed. Deze werd echter gestopt door een gedurfd tegenoffensief onder leiding van McArthur. De democratische voksrepubliek van Korea werd terug gedreven tot aan de Yula rivier, grenzend aan China.McArthur kreeg de waarschuwing dat als hij zover doordreef in zijn tegenoffensief, de Volks Republiek van China vast en zeker in deze oorlog zouden participeren. De waarschuwing werd niet aanhoord want hij was er vast van overtuigd dat China geen enkele stap zou ondernemen in vorm van een tegen offensief. Het Chinese leger was echter toch in alle stilte de grens overgestoken, en, met opening van hun tegenaanval, dreven ze de Verenigde Staten terug. Dit resulteerde in een langdurige terugtrekking van troepen, waarbij veel doden vielen. McArthur bleef aanvraag doen voor nieuwe troepen en voorraden, maar deze werd niet ingewilligd, zodat uiteindelijk alle troepen uit Noord Korea waren weggedreven. De Amerikaanse regering was immers bezorgd dat als deze oorlog verder zou uitbreiden, de Soviet Unie ook betrokken zou geraken en een nucleare oorlog zou ontketenen.
In april 1951, schreef McArthur een brief naar de Republikeinse leider van het Witte Huis, waarin hij niet akkoord ging met de beslissing van president Truman om de Koreaanse oorlog te beperken om zo een grotere oorlog met China, en eventueel de Sovjet Unie, te vermijden. Dit, samen met meerdere brieven en meldingen werden door Truman gezien als een schending van de constitutionele wetgeving waarin het militaire zeggenschap nog steeds ondergeschikt is aan de overheid en de autoriteit van de president omtrent buitenlandse relaties. Hierbij werd McArthur officieel ontslagen van zijn positie in Japan, op 11 april 1951. Hij werd opgevolgd door generaal Matthew Ridgway als leider van het SCAP. Toen McArthur Japan verliet, werd hij uitgezwaaid door veel Japanners, die hem zagen als held van de natie. Tegen 1952 was Japan de soevereine natie onder een democratische grondwet, waarnaar McArthur gestreefd had, en die van start was gegaan sinds 1947.
Voetnoten
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Douglas_MacArthur
- ↑ De officiële ondertekening nam plaats op 2 september 1945.
- ↑ Het militaire bewind in Japan maakte tijdens de oorlog uitbundig gebruik van radiopropaganda, om zo de bevolking te overtuigen hen in te zetten voor de Japanse oorlogsmachine. Radio's werden massaal geproduceerd, en er werd gezorgd dat iedereen in het bezit kwam van een radio, hetzij rechtstreeks, hetzij door naasten. De meest bekende figuur omtrent deze propaganda was de befaamde Tōkyō Rose, later ook berecht op het Tōkyō tribunaal.
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Supreme_Commander_of_the_Allied_Powers
- ↑ Het Dai Ichi(大一)gebouw was een van de weinige gebouwen in Tōkyō dat de zware bombardementen had overleefd. Het is nu een kantoorgebouw voor een verzekeringsmaatschappij, maar de kamers waar McArthur en zijn team werkten zijn behouden, en staan open voor bezoek.
- ↑ Niet enkel het onderwijssysteem, maar ook andere instellingen werden "gezuiverd" van de personen die hun macht en invloed hadden gebruikt om het Japanse volk achter de oorlog te doen staan, waaronder ook politieke figuren, militaire kopstukken, theater- en filmregisseurs, dorpshoofden en industriëlen.
- ↑ ook gekend als het "internationale militaire tribunaal voor het verre oosten"
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Crimes_against_peace
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/War_crime
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Crimes_against_humanity
- ↑ Later werd ook deze wet herzien, en kon Japan toch beschikken over een beperkte legermacht ten dienste van zelfverdediging en nationale veiligheid, genaamd De Japanse Zelfverdedigingskrachten (自衛隊) of JSDF.
- ↑ Hoewel de Zaibatsu's in de eerste plaats uitgeschakeld leken na deze hervormingen, konden ze onder andere door de Koreaanse oorlog in 1950 heropleven. De grote vraag naar voorraden door de Amerikaanse oorlogsmachine zorgde voor nieuwe kansen die deze bedrijfsketens terug naar hun oorspronkelijke status konden doen heropleven.
Bronnen
Online Bronnen
- http://en.wikipedia.org/wiki/Douglas_MacArthur , 12/12/2007
- http://en.wikipedia.org/wiki/Tokyo_tribunal , 12/12/2007
- http://www.b-29s-over-korea.com/General_MacArthur/index.html , 12/12/2007
Literaire bronnen
- Bowen, Dees C. The allied occupation and Japan's economic miracle, Richmond: Japan Library, 1997
- Harries, Meirion and Susie. Sheathing the sword, London: Hamish Hamilton, 1987
- Mayer, Sidney L. McArthur in Japan, Amsterdam: Standaard uitgeverij, 1973 (vertaling 1978)
- Storry, Richard. A history of modern Japan, Louisana: Pelican Books, 1960
- Tipton, Elise K. Modern Japan : A social and political history, Nissan institute: Routledge Japanese studies Series, 2000
- Ward, Robert E. and Yoshikazu, Sakamoto. Democratizing Japan, Honolulu: University of Hawaii press, 1987

