Naginata

Uit GeschiedenisJapan
Ga naar: navigatie, zoeken
Scène uit Heiji Monogatari Emaki, Kamakura periode

Naginata (なぎなた/薙刀), een stokwapen dat gebruikt werd in Japan door de samurai. Men kan het vergelijken met de westerse hellebaard en de Chinese Guandao. De naginata kwam voor het eerst voor in geschriften van de Kojiki in 712nChr. Het wapen diende om op het slagveld ruimte te creëren. Het gebruik ervan verdween in de 17de eeuw bijna volledig. Na de Tweede Wereld Oorlog ontwikkelde men een nieuwe gevechtssport, atarashii naginata.


Wat is Naginata?

Twee naginata lemetten

Betekenis

Naginata betekend letterlijk “naar beneden bewegend zwaard”. Men moet oppassen de naginata niet te verwarren met de nagamaki (“lange omwikkeling”). Ze zijn in veel aspecten hetzelfde, maar het werd door de autoriteiten als een variant van de no dachi beschouwd.

Uiterlijk

De naginata behoort tot de stokwapens. Sommige bronnen zeggen dat het is afgeleid van een wakizashi dat op een stok is vastgebonden, anderen zeggen dat het afkomstig is van de Chinese hellebaard (guandao, kwandao of kuantao; 關刀).
De naginata bestond uit een lemmet en een houten schacht. Het lemmet was lang, gebogen en spitsig aan de top. In de Kamakura (鎌倉時代; 1185 – 1333) en Nambokucho (南北朝時代 ; 1336 – 1392) periodes varieerde de lengte van 0.6 meter tot 2 meter. Later, met name tijdens het Ashikaga bakufu (足利幕府; 1336 – 1573) werd dit korter. Deze werd dan in de schacht gestoken en met metaal vastgehecht. Aan de andere kant van de schacht was een metalen deel dat diende als bescherming, de ishizuki. De schacht was 1.2 tot 1.5 meter lang.
Dit zijn maar een paar afmetingen van de meest voorkomende naginata. Als men de Taiheiki Emaki mag geloven dan waren er onaginata met lemmetten van wel 1.8 meter lang die op proportioneel kleinere schachten werden gemonteerd.
stokwapens

Het lemmet van de naginata heeft meestal een doorsnede in de vorm van een platte diamant. Deze zorgde ervoor dat na het smeden en tijdens de afkoeling het lemmet zijn natuurlijke kromming kreeg. In profiel bekeken kan men zien dat de kromming groter wordt naar de punt toe. De breedte evolueert in dezelfde mate waardoor het lemmet een ‘opgezwollen’ uiterlijk verkrijgt. Het bevestigingsdeel, zoals ook van de meeste andere Japanse stokwapens, was even lang of zelfs langer dan de kling. Het paste in een zorgvuldig uitgesneden gedeelte van de schacht van de naginata. Door het gebruiken van deze methode kon men delen waar grote druk op kwam te staan, verstevigen.

Op sommige illustraties kan men zien dat de schacht van de naginata ovaal van vorm is. Hierdoor kon men de naginata eenvoudiger oriënteren. Bovenaan werd het lemmet vastgemaakt met een metalen deel en onderaan is er een metalen beschermingshuls aangebracht. Dit alles zoals in de Heian periode (平安時代; 794 tot 1185). De schacht was meestal gewoon gelakt, maar sommigen hadden spiralen markeringen alsof ze waren ingewikkeld om de grip te verbeteren.
Tijdens het Ashikaga bakufu (足利幕府; 1336 – 1573) kwamen er een paar veranderingen van de naginata. Ze hadden kleinere lemmetten terwijl de schacht proportioneel langer was. Zoals andere stokwapens uit deze periode had de naginata verschillende, decoratieve verstevigingsbanden rond de plaats waar het bevestigingsdeel van het lemmet zit. Een verdikking van touw diende als handstop. Boven deze handstop versierde men de naginata. Onder de handstop was het gepolijst hout.
Scène uit Heiji Monogatari Emaki, Kamakura periode

Gebruik

De naginata kan gebruikt worden om te steken, maar een goed uitgebalanceerd zwaartepunt zorgt ervoor dat men meestal een maaibeweging gebruikt zodat men een grotere reikwijdte verkrijgt. De kromming van het lemmet geeft een langere snede, met als gevolg grotere verwondingen.
Gehanteerd door een ervaren gebruiker kan een persoon van 1.5m grootte een oppervlakte van 380 m² open, vlak land verdedigen. De potentiële reikwijdte bij een aanval met een naginata van een 1.5m houten schacht, een 1m lang lemmet en een bewegingsvrijheid van 1m, bedraagt ongeveer 40m².
Men gebruikte de naginata om ruimte te creëren op het slagveld, waarbij het meerdere voordelen had ten opzichte van het zwaard. Men had een langere reikwijdte, door de lange schacht kon men met het hefboomeffect beter snijden en het gewicht van de naginata gaf de aanvallen meer kracht. Zwaarden daarentegen kunnen sneller en preciezer worden gehanteerd en hebben grotere snijoppervlakten.

Geschiedenis van de naginata

samurai met naginata
Naginata kwam voor het eerst in de Japanse geschiedenis voor in de Kojiki in 712n.Chr. en werd gebruikt door vechtpriesters rond 750n.Chr. Op de schilderijen van vechtscènes, gemaakt tijdens de Tengyo no Ran in 936n.Chr., kan men zien hoe de naginata wordt gebruikt. Het was pas in 1086 n.Chr. dat in het boek Ōshū Gosannenki (een dagboek van drie jaren in Ōshū) het gebruik van de naginata in gevecht was opgenomen. Toen werd de naginata door soldaten beschouwd als een zeer doeltreffend wapen.
Tijdens de Gempei oorlog (1180 – 1185 n.Chr.) werd de naginata van zeer grote waarde, aangezien het gebruik van cavalerie zeer belangrijk was geworden. De naginata was uiterst geschikt om het paard neer te maaien en daarna de samurai onschadelijk te maken. Doordat de naginata zoveel gebruikt werd, diende er een nieuw stuk harnas geïntroduceerd te worden; de sune-ate (of scheenbescherming).
In de Edo periode, werd de naginata minder gebruikt voor mannen op het slagveld en veranderde het in een symbool van de sociale status bij vrouwen. De naginata werd vaak een deel van de bruidsschat van een samurai's dochter.

De vrouwen vochten niet zoals mannelijke soldaten, maar moesten in staat zijn om hun huizen te verdedigen bij afwezigheid van de mannen. De naginata was hiervoor het best geschikt omdat het de tegenstander op een afstand kon houden waar hoogte, gewicht en kracht minder aanwezig waren.

In de 17de eeuw werd door de populariteit van vuurwapens het gebruik van de naginata teruggedrongen. De laatste momenten waarin de naginata op het slagveld gebruikt werd, was in 1868 te Aizu en in 1876 in het domein van Satsuma. Hier werden ze gebruikt door vrouwelijke soldaten.
Door de verwestering van Japan na de Meji Restauratie, daalde de interesse in gevechtssporten. Vanaf dan veranderden de trainingen met de naginata. Men legde de focus op het sterken van de wilskracht en het vormen van lichaam en geest.
In de Shōwa periode werd naginata training een onderdeel van de gemeenschapsscholen.
Na de overgave van Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden gevechtssporten voor vijf jaar verboden door de geallieerden.
Toen gevechtssporten na de Tweede Wereldoorlog (1950) opnieuw beoefend mochten worden, werd er een nieuwe gevechtssport ontwikkeld; Atarashii Naginata (新しい長刀). Deze is gebaseerd op de geschiedenis en tradities van de naginata.
Nakano Takeko

Beroemde Naginataka's

  • Hangaku Gozen of Itagaki: (Heian - Kamakura periode) Ze was bekend voor het hanteren van de naginata. Ze leidde een garnizoen van 3000 soldaten in het kasteel van Toeizakayama. Hier moest ze het kasteel verdedigen tegen een strijdmacht van 10 000 soldaten van de Hōjō clan. Itagaki ging met haar manschappen naar buiten en versloeg een groot aantal vijanden voor ze overmeesterd werden.
  • Tomoe Gozen: Ze was een vrouwelijke samurai tijdens de Gempei Oorlog.
  • Nakano Takeko: (1847 - 1868) Was een vrouwelijke soldaat in Aizu. Ze heeft gevochten in de Boshin Oorlog waar ze stierf. Ze leidde een groep vrouwelijke soldaten in de veldslag van Aizu, dit werd later het Vrouwenleger genoemd (娘子隊, Jōshitai). In een aanval tegen het Keizerlijke Leger te Ōgaki werd ze geraakt in de borst en op eigen vraag door haar zus onthoofd, zodat de vijand dit niet als trofee konden nemen.

Atarashii Naginata

Geschiedenis

Vanaf 1950 werd er een nieuwe gevechtsport ontwikkeld, Atarashii Naginata (新しい長刀). Deze is gebaseerd op de geschiedenis en tradities van de naginata.
In 1955 werd de "All Japan Naginata Federation"(Zen Nihon Naginata Renmei 全日本なぎなた連盟) opgericht.
In 1968 moest de federatie geen belastingen meer betalen zoals ook andere gevechtsportfederaties. In 13 jaar tijd werd naginata veel beoefend dankzij scholen en andere sociale groepen.
Naginata als sport heeft de bedoeling om te trainen op techniek, de geest en het lichaam te cultiveren en de wilskracht te verhogen. Ze legt de nadruk op etiquette en discipline in plaats van op militaire training. Ook wordt, doordat men de naginatatechnieken langs beide zijden van het lichaam uitoefent, een goed evenwichtsgevoel gestimuleerd. Door de vele bewegingen ontwikkelt men ook een goede fysiek.
Het is een sport dat beoefend wordt door jong en oud, zowel mannen als vrouwen.
Ondanks het beperkt aantal beoefenaars, zijn er toch een aantal koryu bujutsu systemen (oude gevechtsscholen). Deze bevatten ook een paar oudere en meer gevaarlijke vormen van naginatajutstu.
In 1990 werd de "International Naginata Federation" opgericht. Deze bevat 10 landen: de Verenigde Staten van Amerika, Frankrijk, Nederland, België, Zweden, Brazilië, Nieuw Zeeland, Tsjechië, Australië en Japan.
Uit Japan stuurt men verschillende coaches en instructeurs naar het buitenland zodat men de vaardigheden van de naginatabeoefenaars kan helpen ontwikkelen en bevorderen.
Het is de droom van de "All Japan Naginata Federation" om door het verspreiden van naginata blijvende vrede te bereiken. Dit omdat naginata eerlijkheid, toegewijdheid en rechtvaardigheidsgevoel ontwikkelt en stimuleert.

De sport

Bogu.png

Uitrusting/Bōgu

De uitrusting van de naginataka (beoefenaar van naginata) bestaat uit de volgende delen:


  • Keikogi: de kledij van de naginataka, bestaande uit een vest [1] (meestal wit) en een hakama
  • Tare: bescherming van de dijen en het bekken
  • Do: bescherming van borst en buik
  • Kote: bescherming van de polsen
  • Men: bescherming van het hoofd, keel en schouders
  • Sune-ate: bescherming van de scheenbenen




Naginata

De naginata bestaat uit een houten steel (meestal van eikenhout) en een lemmet van bamboo.
Onderdelen:
  • E-bu: het heft van de naginata
Naginatabenamingen.png
  • Ha-bu: het lemet
  • Ishizuki: einde van de naginata aan de e-bu kant
  • Kissaki: punt van de ha-bu
  • Monouchi: deel van de ha onder de kissaki, tijdens de shiai (wedstrijd) moeten de slagen met dit deel gemaakt worden
  • Sendanmaki: deel waar de ha-bu aan de e-bu is vastgebonden door witte tape
  • Shinogi: de kant van het lemmet
  • Sori: de ronding van het lemmet

Shiai

Bij een naginata shiai (wedstrijd) zijn er drie scheidsrechters die de wedstrijd arbitreren. Een shiai duurt 3 minuten. Indien er op het einde geen winnaar is, wordt de wedstrijd met 2 minuten verlengd. De wedstrijd is gewonnen als je als eerste 2 punten scoort. Een punt wordt behaald wanneer tenminste twee scheidsrechters het punt goedkeuren. Dit wordt gedaan door een vlag in de hoogte te steken. Om onderscheid te maken heeft iedere naginataka zijn eigen kleur in de shiai, de ene heeft wit en de andere rood.
Een punt kan men maken door een goede slag te geven op de overeenkomstige delen van de bogu. Dus slagen op de men, do, kote en sune-ate en ook door een stoot tegen de men te geven. Dit wordt tsuki genoemd en mag alleen gegeven worden onder volgende voorwaarden: men moet 1ste dan zijn en ouder dan 18jaar.

Graden

De graden gaan van 6de tot 1ste kyu (vergelijkbaar met gele tot bruine gordel in jūdō) en van 1ste tot 5de dan (zwarte gordel). Daarnaast zijn er nog drie graden, die van ranshi (instructeur), kioshi (professor) en anshi (grootmeester). Bij naginata en andere Japanse gevechtsporten zoals kendō, jōdō en iaidō, kan men de graden van de beoefenaars niet aan de kledij zien zoals dit wel het geval is bij jūdō.

Bronnen

Electronische Bronnen

Boeken

  • I. Bottomley & A.P. Hopson. Arms and armour of the samurai, London: Defoe Publishing;Bison Books Ltd., 1988
  • W. Van De Walle. Een geschiedenis van Japan: Van samurai tot soft power, Leuven: Uitgeverij Acco, 2007
  • Stephen Richard Turnbull. Samurai Warriors, Londen: Blandford Press, 1987

Verwante Pagina's