Kublai Khan
Uit GeschiedenisJapan
Kublai Khan (Mongools: Хубилай хаан; Choebilaj chaan, Chinees: 孛儿只斤忽必烈, de voornaam kan ook gespeld worden als Qubilai, Qublai, Koebilai, Koeblai of Kubla.)(1215-1294) was een groot Mongools militair leider en stichter van de Chinese Yuan-dynastie op 18 december 1271[1].Het China dat onder hem ontstond zou de basis vormen voor het huidige territorium van ChinaKublai Khan zou zich van andere Khagans onderscheiden door vooral veel tijd aan economische ontwikkeling te besteden, o.a.de verbetering van handel en landbouw. Van de 4 grote Khagans was hij het langst aan de macht. Hij stierf in 1294 aan overeten en een algemeen ongezonde levensstijl, veroorzaakt door een depressie.
Inhoud |
Beginjaren
Kublai was de 2de zoon van Tolui en Sorghaghtani Beki en kleinzoon van de befaamde Mongoolse heerser Dzjengis Khan. Aangezien zijn vader vaak op militaire campagne was en vroeg stierf was het vooral zijn moeder die hem opvoedde. Zijn moeder (Sorghaghtani Beki), van Kazachstaanse afkomst en fervent nestoriaans Christen, leerde haar zonen dat territoriale uitbreiding niet genoeg was om een machtige staat te maken, maar dat economische en politieke factoren ook van groot belang waren.
In 1251 werd zijn oudere broer, Möngke, tot Khan uitgeroepen. Hun moeder stierf het jaar daarna. Möngke was zeer onder de indruk van de miltaire kwaliteiten van Kublai en benoemde hem tot gouverneur van de Zuidelijke gebieden van het Mongoolse rijk. Al tijdens zijn periode als gouverneur zorgde Kublai voor vele economische verbeteringen.
In 1253 kreeg Kublai de opdracht de provincie Yunnan aan te vallen en het koninkrijk Dali te vernietigen. In 1258 moest hij naar de provincie Sichuan om tegen de Song te vechten. In 1259 stierf zijn broer echter onverwachts. Ondanks dit nieuws bleef Kublai plichtsbewust tegen de Song doorvechten. Het was pas nadat Kublai hoorde dat zijn jongste broer, Ariq Boke, een kurultai had samengeroepen en met een meerderheid aan stemmen tot Khan was verkozen, dat Kublai prompt vrede met de Song sloot en zo snel mogelijk naar Mongolië terugkeerde om zijn plaats op de troon op te eisen als 2de oudste. In de jaren daarop brak er een bloedige oorlog uit tussen Kublai en Ariq Boke waarin zelfs de Mongoolse hoofdstad Karakorum[2] werd vernietigd. In 1264 werd Ariq Boke verslagen doordat Kublai zijn voorraden had afgesneden. Ariq Boke stierf in 1266 in gevangenschap. Dit conflict zorgde echter voor een verdeeld Mongolië.
Heerser van de Yuan-dynastie
Kublai Khan was al sinds zijn prille jeugd gefascineerd door de Chinese cultuur. Als leider van de Yuan-dynastie zou hij dan ook vele Chinese gebruiken overnemen in zijn bestuursbeleid door bv. vele Chinese adviseurs en ministers aan te stellen, terwijl het vroeger de gewoonte was deze hoge posities aan Mongolen te geven. Ook werden de hoofdstad en de zomerhoofdstad verplaatst. De algemene hoofdstad werd verplaatst van Karakorum naar Khanbalik (het huidige Peking). De zomerhoofdstad werd verplaatst naar Shangdu (a.k.a Xanadu[3], huidig Dolonnur). Deze veranderingen zetten echter kwaad bloed bij sommige Mongoolse edelen en familieleden. Om hen tevreden te houden was Kublai Khan verplicht nieuwe veroveringstochten te beginnen en zijn macht uit te breiden. Zo zou hij in 1274 een nieuwe aanval op de Song lanceren. De inlijving van de Song-dynastie in 1279 zou eindelijk zorgen voor een verenigd China. Het betekende ook het territoriale hoogtepunt van de Yuan-dynastie. Vele andere veroveringstochten faalden echter, waaronder de bekendste die van Japan en Vietnam zijn.
Veroveringen
Korea
Hoewel Korea niet door militaire verovering aan het Mongoolse rijk werd toegevoegd, was het toch een deel van het Mongoolse rijk. De koning van Korea ging akkoord om een vazalstaat te worden onder Kublai Khan. Vandaar dat er zich Koreaanse soldaten onder de Mongoolse troepen bevonden.
Invasie van Japan
- redirect Mongoolse invasies van Japan
Onder druk van zijn Mongoolse adviseurs besloot Kublai Khan Japan aan te vallen. Tweemaal verzamelde hij een armada en tweemaal, volgens de legende, ontstond er een gigantische storm die de schepen vernietigde.[5] Deze storm kreeg later de naam Kamikaze (goddelijke wind of storm). Een andere reden die gegeven wordt voor de nederlaag van de Mongoolse invasie staat in direct verband met de storm, nl. de inferieure schepen die gehanteerd werden. De schepen zouden zo haastig gebouwd zijn dat ze niet opgewassen waren tegen dergelijke stormen. Indien de invasie beter voorbereid was en er langer over de bouw van de schepen was gedaan, was de invasie waarschijnlijk gelukt.[6]
De eerste poging werd ondernomen in 1274 met meer dan 900 schepen. De tweede in 1281 waarbij meer dan 1.170 schepen ingezet werden. Het Mongoolse leger dat in 1274 uitgestuurd werd om Japan te veroveren bestond uit Mongolen, “Han”[7] Chinezen, Jurchen[8] en Koreanen.[9] Bij de tweede poging werden daar nog de overblijfselen van de Song-marine aan toegevoegd.
Invasie van Vietnam
Ook Vietnam werd tweemaal aangevallen door de Mongoolse strijdkrachten. De eerste inval gebeurde in december 1284 onder het bevel van Toghan, een Mongoolse prins. Amper een maand later werd de stad Thăng Long (nu Hanoi[10]), na de slag bij Van Kiep (ten noordoosten van Hanoi), ingenomen. Tegelijkertijd kwam een 2de leger onder leiding van generaal Sogetsu de stad Nghe An bezetten ( noord-centraal Vietnam) waarbij het Tran-leger onder leiding van generaal Tran Kien werd verslagen. De Tran[11]-koningen veranderden echter plots van strategie en in plaats van aan de defensieve kant te zitten begonnen ze aan te vallen. De Mongolen verwachtten zich hier niet aan en via een paar goede verrassingsaanvallen werd het leger van generaal Sogetsu verslagen bij de slag bij Chuong Duong en later bij de slag bij Tay Ket (waar generaal Sogetsu stierf). Niet lang daarna werd het leger van prins Toghan door generaal Tran Hung Dao verslagen en moest Kublai Khan constateren dat zijn poging om Vietnam in te nemen mislukt was.
De tweede poging, in 1287, was beter georganiseerd. Men voorzag in de bouw van een grote vloot die voor een constante toelevering van levensmiddelen zorgde. Van Kiep werd, opnieuw onder leiding van Toghan, al snel ingenomen en Thăng Long (Hanoi) viel niet lang daarna ook in Mongoolse handen. De grote vloot kon de havenstad Van Dong gemakkelijk innemen, maar bij verdere oprukking werden de transportschepen in de baai achtergelaten. Generaal Tran Khanh Du zag zijn kans en bezette de schepen waardoor de infanterie in Thăng Long een tekort aan voedsel en drank kreeg. Toghan had geen enkele andere optie dan terug te trekken naar Van Kiep, waar generaal Tran Khanh Du hen opwachtte. In de strijd die volgde moest Toghan zijn leger in 2 delen en zich terugtrekken.
In april 1287 voer de vloot, met een infanterie-escorte, de Bach Dang rivier af. De Vietnamese legers hadden echter alle bruggen en wegen vernietigd en ten gevolge van de vele aanvallen moest de vloot zijn infanterie-escorte prijsgeven. Een kleine Vietnamese vloot viel de Mongolen aan en veinsden niet lang achteraf een terugtocht. De Mongoolse vloot zette de achtervolging in maar plots doken er langs alle kanten duizenden kleine bootjes op die de Mongolen omringden. In paniek probeerde de Mongoolse vloot te ontkomen maar door de vele bamboestaken met metalen punten die in de rivier waren gezet was dit onmogelijk. De boten liepen vast en sommigen zonken zelfs als gevolg. De vloot werd helemaal vernietigd. Deze slag is één van de meest bekende slagen in Vietnamese geschiedenis en staat bekend als de slag van Bach Dang. Tegelijkertijd werden de resten van het terugtrekkende leger van Toghan opgespoord en vernietigd.
Kublai Khan moest nu afzien van enig succes om Vietnam te veroveren en zelfs van een machtsuitbreiding naar het Zuiden toe. Desondanks erkende Vietnam de soevereiniteit van Kublai Khan en ging het akkoord om een jaarlijkse bijdrage te leveren aan de Yuan-dynastie in ruil voor vrede.
Economische en politieke realisaties
Zoals eerder gezegd stond Kublai Khan niet alleen bekend om zijn militaire optredens, maar ook om de vele grensverleggende economische en politieke veranderingen die hij en zijn regering doorvoerden.
Economisch
Onder Kublai Khan werd de economische groei en de handel ongelooflijk gestimuleerd. Hij liet het Grote Kanaal en allerlei kleine irrigatie-installaties die tijdens de oorlogsjaren vernietigd waren, herbouwen en bouwde ook vele openbare instellingen en grote wegen.
Een van de belangrijkste vernieuwingen die Kublai Khan liet uitvoeren was het invoeren van het papieren geld in 1273 genaamd “Chao”. Hij zou de eerste zijn geweest die papieren geld gebruikte. Om de biljetten in omloop te brengen nam de regering vele gouden munten in beslag. In ruil kregen de mensen een soort van kwijtbriefje dat als echt geld fungeerde. Voortaan zou het gemakkelijker zijn om belastingen te innen en het geld te verplaatsen. Door een gebrek aan monetaire discipline en door de mislukte invasies op Japan en Vietnam ontstond er echter een enorme inflatie. Tengevolge laaiden de gemoederen in het binnenland op waarbij geregeld kleine opstanden ontstonden.
Ook de zijderoute werd opnieuw geopend, waarbij hij de handel met het Westen stimuleerde. Een voorbeeld hiervan is de aankomst van Marco Polo[12], een Venetiaans handelaar, in Xanadu in 1275. Marco Polo raakte bevriend met Kublai Khan en verbleef 20 jaar aan zijn hof.
Politiek
Op politiek vlak zorgde hij ervoor dat hoge ambten gegeven werden aan mensen op basis van hun kunnen en verdiensten en niet vanwege hun afkomst. Ambtenaren moesten ook ieder jaar een examen afleggen om te bewijzen dat ze de nodige kennis bezaten.
Om een stabielere administratieve samenwerking te bevorderen, creëerde hij een systeem van provinciale administratieve diensten, genaamd Xin Sheng[13]
Kublai Khan liet ook godsdienstvrijheid toe. Volgens bepaalde bronnen omdat hij de discussies die monniken van verschillende godsdiensten hielden zo grappig vond. Hoewel hij, vanwege zijn moeder, christelijk was opgevoed had hij zelf een voorkeur voor het Tibetaans Boeddhisme (Lamaïsme). De enige godsdienst die niet was toegelaten was het Taoisme. Vanwege de vrijheid die hij de mensen gaf waren zij hem zeer trouw.
Een politieke hervorming die bij veel mensen niet gewaardeerd werd was het klassensysteem dat hij invoerde. Hierbij stonden de Mongolen bovenaan, daarna kwamen de verscheidene immigranten, daarna de “Han” Chinezen en als laatst de “Song” Chinezen, welk de Mongolen als het minst betrouwbaar beschouwden.
Laatse jaren en dood
In de later jaren van zijn leven ontstonden er steeds meer en meer opstanden in zijn rijk, meestal vanwege het klassensysteem. Nadat zijn favoriete vrouw, Chabui, en zijn zoon en troonopvolger, Zhenjin[14], stierven raakte hij in een depressie en nam hij zijn toevlucht tot eten en alcohol. Door zijn zeer decadente levensstijl raakte hij obees en ontwikkelde jichtproblemen, waardoor hij in 1294 als een gebroken man stierf. Vlak voor zijn dood echter stelde hij de zoon van Zhenjin, Temür, aan als zijn troonopvolger en 2de heerser van de Yuan-Dynastie.
Hoewel zijn kleinzoon het rijk nog enige tijd in stand kon houden, werd de Yuan-dynastie in 1368 door de rebel Hongwo vernietigd en werd de Ming-dynastie[15] gevestigd.
Voetnoten
- ↑ Hoewel de Yuan-dynastie op die dag gesticht werd, was heel China nog niet onderworpen. China zou pas verenigd worden met de inlijving van de Song-dynastie in 1279
- ↑ Kan ook geschreven worden als Qara Qorum.
- ↑ In het gedicht van Samuel Taylor Coleridge's “Kubla Khan”, word de stad Xanadu als een mysterieus, aards paradijs afgeschilderd.
- ↑ Thomas D. Conlan. In Little Need of Devine Intervention: p 72-73
- ↑ Thomas D. Conlan.In Little Need of Devine Intervention: p.254
- ↑ Dit is een theorie van Dr. Kenzo Hayashida, een Japans marine-archeoloog.
- ↑ De naam "Han" is afkomstig van de Han-dynastie (206 VC-220 NC). De betekenis die er tegenwoordig aan gegeven wordt duid op de inheemse Chinese bevolking. In de tekst meer bepaald de inwoners van Noord-China. De Song zijn de inwoners van Zuid-China.
- ↑ De Jurchen zijn de inwoners van Manchuria in Noordoost China. Zij stichtten de Jin-dynastie van 1115 tot 1234 met de komst van de Mongolen.
- ↑ Thomas D. Conlan. In little need of devine intervention: p254
- ↑ Hanoi is de hoofdstad van Vietnam
- ↑ De naam "Tran" is afkomstig van de Tran-dynastie, die over Vietnam heerste van 1225 tot 1400
- ↑ De reizen van Marco Polo, waaronder naar China staan beschreven in zijn boek “Il Millione”. In Hanghzou, China, staat een standbeeld van Marco Polo
- ↑ Dit systeem wordt nog steeds gebruikt in modern China, echter aangepast.
- ↑ De naam van de opvolger van Kublai Khan kan ook geschreven worden als Chengzong of Ching-Ching
- ↑ Ironisch genoeg was het door de langdurige oorlogen tegen de Mongolen dat de Ming-dynastie zijn macht verloor en veranderde in de Qing-dynastie
Bronvermeldingen
Boeken
- Vande Walle, Willy. Een geschiedenis van Japan: Van samurai tot soft power, Leuven, Acco, 2007.
- Thomas T. Allsen. Culture and Conquest in Mongol Eurasia, Cambridge, United Kingdom, The press syndicate of the university of Cambridge, 2001
- Thomas D. Conlan. In Little Need of Devine Intervention, Ithaca New York, Cornell University, 2001.
Websites
- http://www.wikipedia.com
- http://www.wikipedia.be
- http://www.infoplease.com
- http://www.thenagain.info
- http://www.hyperhistory.net
- http://www.bertsgeschiedenissite.nl
- http://www.chinaculture.org

