Kido Takayoshi (木戸孝允)
Uit GeschiedenisJapan
Kido Takayoshi 木戸孝允 (11-08-1833 tot 26-05-1877), ook Kido Kōin genaamd was een Japanse staatsman gedurende de late Tokugawa periode en de Meiji Restauratie. Hij gebruikte de schuilnaam Niibori Matsuke 新堀輔 toen hij tegen de shogun werkte.
Inhoud |
Vroege leven
Kido werd geboren in Hagi, gelegen in het Chōshū Domein (huidige Yamaguchi-prefectuur) als tweede zoon van Wada Masakage, de dokter van het domein van de Hagi-clan. Hij werd geadopteerd in de Katsura-familie toen hij zeven jaar was, en tot 1865 was hij gekend onder de naam Katsura Kogorō (桂小五郎).
In 1852 ging hij naar Edo om zich de zwaardvechttechniek en de westerse militaire wetenschap bij te brengen. Hij genoot een opleiding aan de privéschool van Yoshida Shōin 吉田松陰, van wie hij de filosofie van trouw aan de Keizer overnam. In die periode knoopte hij banden aan met radicale samurai van het Mito domein, leerde artillerietechnieken van Egawa Tarōzaemon, en woonde de constructie van schepen in westerse stijl bij te Nagasaki en Shimoda. Daarna keerde hij terug naar Chōshū om toezicht te houden over de bouw van het westerse slagschip van zijn domein.
Verslaan van de Tokugawa
Vanaf 1858 fungeerde Kido Takayoshi als verbinding tussen de bureaucratie van Chōshū en de jonge, radicale samurai van Chōshū, die vaak van lage afkomst waren en de Sonnō Jōi beweging 尊王攘夷運動 steunden. Deze beweging ijverde voor de keizer en wou de buitenlanders het land uit. Kido genoot een voorname positie binnen de clan en profileerde zich als leider van de beweging die het sogunaat ten val wou brengen.
Na de poging tot moord op Andō Nobumasa, kwam hij onder verdenking te staan van het shogunaat. Het feit dat hij banden had met de loyalisten van Mito, speelde niet in zijn voordeel en hij werd hij overgebracht naar Kyōto. Toen hij daar zat, was hij niet in staat om de staatsgreep van 30 september 1863 door de han van Aizu en Satsuma te voorkomen. Zij verdreven de troepen van Chōshū uit de stad en richtten een nieuw bestuur op dat gekenmerkt werd door de restauratie van de keizerlijke macht, osei fukko 王政復古genaamd. Kido was betrokken bij de onsuccesvolle poging van Chōshū om de controle op de stad te herwinnen op 20 augustus 1864. Verplicht om een schuilplaats te zoeken, vond hij een onderkomen bij de geisha Ikumatsu, die later zijn vrouw zou worden.
In 1866 werd de Satsuma-Chōshū alliantie, of kortweg de Satchō-alliantie, gesloten te Kyōto. Deze alliantie kwam tot stand mede dankzij de bemiddeling van Sakamoto Ryoma 坂本竜馬, Nakaoka Shintaro 中岡慎太郎 en Kidō Takayoshi, en had als doel de krachten van beide han te bundelen tegen het Bakufu. Later zou ze van cruciaal belang zijn in de Boshin Oorlog en de daarop volgende Meiji-restauratie.Ondertussen waren het radicale krachten als Takasugi Shinsaku die het politiek bewind voerden over Chōshū.
Staatsman van Meiji: bestendigen van de Meiji-revolutie
Nadat het Tokugawa Bakufu ten val gebracht was, speelde Kido een voorname rol in de oprichting van het Meiji bestuur. Hij werd san’yo benoemd (oudere raadsheer), en in 1870 werd hij gepromoveerd tot Raadsman (sangi).Als lid van deze Keizerlijke Raad hielp hij mee aan de Eed in vijf artikelen 五箇条の御誓文. Zijn bedoeling was om de macht zoveel mogelijk in handen van de keizer te concentreren in plaats van de daimyō. Daarom verving hij in de tekst het voorstel tot een raad van daimyō, een soort deliberatieve raad van feodale heren, door de vage uitdrukking ‘uitgebreide beraadslagingen’, waardoor de participatie van de Tokugawa en andere feodale heren niet gegarandeerd werd. Daarenboven liet hij ‘De Eed in vijf artikelen’ afkondigen door de keizer. In plaats van de daimyō de eed van trouw aan de keizer te laten zweren, zoals aanvankelijk de bedoeling was, liet hij de keizer de gelofte aan de goden doen. Hiermee zette Kido Takayoshi de toon voor een centralizerende en modernizerende politiek. Gedurende zijn politieke carrière spande Kido zich in om de Hanseki Hōkan te verwezenlijken. Deze had tot doel de gronden en het volk terug onder het gezag van de keizer brengen. Om dit doel te bereiken hielp hij mee aan de ontmanteling van de domeinen (han) en de oprichting van de prefecturen (ken).
In 1871 maakte hij deel uit van het Iwakura-gezantschap naar de Verenigde Staten en Europa. Hij was vooral geïnteresseerd in het onderwijs en de politiek van het westen. Toen hij terugkeerde naar Japan, werd hij een fervent voorstander van de oprichting van een grondwettelijke regering.
Verdeeldheid in verband met buitenlandse kwesties
Een voorbeeld van onenigheid in de regering is de Seinan-rebellie. Het meningsverschil betrof China, dat geen diplomatieke verhoudingen met Japan wou onderhouden. Hierop drongen Saigō Takamori, Itagaki Taisuke en een aantal anderen uit de regering aan op een oorlog met Korea, maar Kido Takayoshi, Iwakura Tomomi en Ōkubo Toshimichi 大久保利道 beseften goed dat Japan niet in de positie was om in haar huidige situatie de westerse machten, die op verschillende plaatsen in China koloniaal actief waren, uit te dagen. Later zouden Saigō en zijn medestanders ontslag nemen uit de regering, en in 1877 hun ongenoegen tegenover de overheid uitdrukken. Deze opstand, de Seinan-rebellie 西南の乱, werd neergeslagen door het staatsleger.
Een ander twistpunt binnen de regering was de kwestie Korea. Kido was voorstander van het plan om relaties aan te knopen met Korea, zodat het ontwikkelde Japan zijn invloedssfeer kon uitbreiden over het geïsoleerde Korea. Een groep samurai zocht nog steeds een nieuwe manier om zich te laten gelden, en zag in een militaire campagne naar Korea een kans om de invloed en autoriteit van Japan buiten de grenzen te bestendigen. Kido Takayoshi was voorstander van de militaire campagne. Het politieke debat omtrent Korea wordt met de naam Seikan-ron 征韓論 aangeduid. Enkele voorname samurai en raadsleden van de centrale overheid, vooral afkomstig uit Tosa en Hizen, besloten om Korea uit te dagen tot militair geweld, nadat de Koreanen het verzoek van Japan minachtend hadden afgewezen. De voonaamste politici uit Satsuma en Chōshū waren op dat moment nog bezig in het buitenland met de Iwakura-missie. Toen de delegatie terugkeerde in 1873, raakte de regering verscheurd in twee kampen: degenen die Korea wouden aanvallen (‘buitenlandvaarders’: 外遊派) en degenen die zich in de eerste plaats wouden concentreren op het binnenlandse bestuur (‘thuisblijvers’: 留守派). De han van Satsuma en Chōshū, die een confrontatie met Korea liever uit de weg gingen, haalden het van Tosa en Hizen, zodat de Korea-invasie van de agenda gehaald werd. Door het Korea-dispuut kwam er een eerste grote scheur in de nationale eenheid binnen de Meiji-regering, en de machtsverhoudingen tussen de voornaamste politiekers werden gewijzigd.
Ook in verband met het plan om Taiwan binnen te vallen, heerste er onenigheid in het kamp van de regering. Uit protest tegen de Taiwan-expeditie van 1874, nam Kido Takayoshi ontslag uit de regering. Zo verloor hij zijn dominerende positie binnen de Meiji-oligarchie aan Ōkubo Toshimichi.
Einde van zijn leven
Na de Ōsaka Conferentie van 1875, stemde Kido toe om terug tot de regering te treden, en zo werd hij voorzitter van de Vergadering van Gouverneurs van de Prefecturen, die voortgekomen was uit de Ōsaka Conferentie. Hij bekleedde nog andere belangrijke posten zoals Minister van Onderwijs, Minister van Binnenlandse Zaken en Raadsheer van het Kabinet. Hij ook was verantwoordelijk voor de opvoeding van de jonge Meiji-keizer.
Temidden van de Satsuma Rebellie van 1877, stierf Kido door natuurlijke oorzaken. Hij was slechts 43 jaar geworden.
Het dagboek van Kido Takayoshi getuigt van zijn interne strijd tussen trouw aan zijn domein, Chōshū, en het grotere belang van het land. Hij schreef vaak over het feit dat hij zich moest verdedigen tegen beschuldigingen van Chōshū-bewoners dat hij zijn oude vrienden verraden zou hebben. Dit alles moet natuurlijk in een context worden beschouwd waarin het idee van één natie nog relatief nieuw was in Japan, en waarbij de meeste samurai meer waarde hechtten aan het zeker stellen van de privileges voor hun eigen domein.
Samen met Saigō Takamori西郷隆盛 en Ōkubo Toshimichi van Satsuma, word Kido Takayoshi gerekend tot de Ishin-no-Sanketsu 維新の三傑, wat zoiets betekent als: de Drie Edelen van de Meiji-restauratie. De kleinzoon van zijn jongere zus was Kido Kōichi 木戸幸一, politieker in Tōkyō.
Bronnen
http://ndl.go.jp/portrait/e/datas/65.html (Portraits of Modern Japanese Historical Figures - National Diet Library) (02-11-2007)
http://en.wikipedia.org/wiki/Kido_Takayoshi (02-11-2007)
http://thebakumatsu.tripod.com/pictures.html (02-11-2007)
Vande Walle, Willy. Een geschiedenis van Japan: Van samurai tot soft power. Acco Leuven, 2007
