Kantō aardbeving van 1923 (関東大震災)

Uit GeschiedenisJapan

Om 11:58 in de ochtend van 1 september, 1923 trof een zware aardbeving (関東大震災 Kantō daishinsai) de Kantō vlakte[1] en legde Tokio, Yokohama en omstreken in puin. De aardbeving, met als epicentrum de Sagami baai[2], zou tussen 7.9 en 8.4 op de Schaal van Richter zijn gemeten. In totaal heeft de aardbeving 4 à 10 minuten geduurd, en heeft hij ongeveer 142000 mensenlevens opgeëist, waarvan 37000 dood gewaande vermisten. Deze aardbeving deed Japan in alle opzichten op zijn grondvesten daveren. In de getroffen regio ontstond een anarchistische wanorde door de ineenstorting van de bestuurlijke infrastructuur met alle gevolgen van dien. Met de term "Kantō aardbeving" kan eveneens de Ansei-Edo aardbeving van 1855[3] (安政の大地震) bedoeld worden. Deze aardbeving was echter minder vernietigend van aard.

Inhoud

Schaderapport

Tokio hoofdgebouw van de politie in vuur en vlam

Het feit dat de aardbeving de Kantō regio[4] trof rond de middag, en menig Japanner druk bezig was met koken, verhoogde het aantal slachtoffers en toegerichte schade aanzienlijk. Overal ontstonden kleine vuurhaarden, die opwakkerden door winden van een tyfoon die niet ver van de kust van het Noto Schiereiland[5] in het noorden van Japan raasde. Een vuurzee verteerde de gebouwen, en velen stierven omdat ze vast kwamen te zitten in gesmolten tarmac in de Japanse straten. De meeste slachtoffers vielen echter toen een vuurzee een opgekropte massa trof bij Honjo Hifukusho in het centrum van Tokio. Kiyosumi Garden daarentegen diende als een meer effectieve schuilplaats. Ten oosten van de Sumida rivier[6] gelegen, en een ware oase in het hartje van Tokio heeft het talloze levens kunnen redden. Het blussen verliep moeizaam, want de aardbeving had de waterreserves in de stad doen barsten. Hierdoor nam het doven van de vuurhaarden 2 volle dagen in beslag tot in de late ochtend van 3 september. De vlammen eisten uiteindelijk de meeste slachtoffers op. Landverschuivingen ten gevolge van de aardbeving bedolven op hun beurt de huizen die in hun pad lagen in het heuvelige kustgebied van het westelijke Kanagawa Prefect[7]. Ongeveer 800 personen lieten hierbij het leven.

Een instortende bergwand dwong een passagierstrein met meer dan 100 inzittenden samen met het hele stationsgebouw en zelfs het hele dorp Nebukawa de zee in.[8]

Als klap op de vuurpijl kregen de kustgebieden aan de Sagami baai, het Bōsō schiereiland[9], de Izu Eilanden[10] en de Oostkust van het Izu Schiereiland te maken met een tsunami van wel 10 meter hoog. Hierbij stierven ongeveer 100 mensen in de buurt van het Yui-ga-hama strand[11] in Kamakura, en rond de 50 mensen op de Enoshima Reuzenbrug. Meer dan 570000 huizen werden vernietigd, waardoor 1.9 miljoen mensen op straat kwamen te staan. Ongeveer 60% van Tokio was dakloos geworden. Het prijskaartje van de opgelopen schade wordt geraamd op meer dan 1 biljoen Amerikaanse dollars. Men kon 57 naschokken tellen[12], terwijl de echte naschokken van deze aardbeving Japan nog op zijn grondvesten zullen doen daveren.

Paniek en verwarring

De verwoesting in Yokohama.

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken[13] riep de noodtoestand uit en maakte duidelijk aan zijn politiehoofden dat het handhaven van de orde en veiligheid de topprioriteit was. Het volk echter, dat de situatie niet goed begreep, werd overigens nog eens gebombardeerd door uiteenlopende mediaberichten die de verwarring en paniek soms vergrootten in de getroffen gebieden. Artikels over de totale vernietiging van Tokio, de dood van de hele Japanse regering, het Kantō gebied dat in de zee aan het zinken zou zijn, de Izu eilanden die ten onder zouden zijn gegaan aan vulkaanuitbarstingen, en als laatste een monster tsunami die zo ver als Akagi[14] landinwaarts zou zijn getrokken, bereikten de overlevenden van de ramp.

Koreaanse Slachtpartij

An American witnessed a Japanese mob lynch a Korean who they had obtained from the Japanese police. They horribly mutilated him before they finally killed him. W.H. Stevens, an American, and members of his family witnessed eight Koreans accused of arson, slowly bayoneted by Japanese soldiers, "compelling them to die by inches." Stevens was then forced to drive his automobile over the Korean corpses or suffer the same fate. -Robert Neff in The Great Kanto Earthquake Massacre

Geruchten deden de ronde dat Koreanen misbruik aan het maken waren van de situatie[15], en bezig waren met brandstichting en plundering van huizen. Bovendien zouden ze zelfs in het bezit zijn van bommen. Sommige kranten speelden hierop in en rapporteerden deze geruchten als waar.[16] Uiteindelijk leidde dit tot het gerucht der geruchten: de Koreanen waren de watervoorraden aan het vergiftigen. Voor de panikerende Japanners werd het waarheidsgehalte van deze geruchten vergroot omdat het water troebel was geworden door de aardbeving. Het ging zelfs zo ver dat de mensen buurtwachten, jikeidan, eerder een soort knokploegen, samenstelden en wegblokkeringen opzetten in steden en dorpen in de getroffen gebieden. Koreanen spraken de G en J op het begin van hun woorden anders uit dan de autochtone bevolking. Woorden zoals 15円 50銭 (jū-go-en, go-jus-sen) and がぎぐげご (gagigugego) werden gebruikt om de slechte appels eruit te filteren. Sommigen werden bevolen weg te gaan, maar velen werden in elkaar geslagen en gedood. Chinezen, Okinawanen en Japanners met een verschillend klinkend dialect ondergingen hetzelfde lot. De Japanse socialisten, die onder hetzelfde hoedje zouden spelen met de Koreanen, deelden dezelfde lotsbestemming.[17]

Het Japanse Leger was genoodzaakt acties te ondernemen om de Koreanen te beschermen. Meer dan 2000 Koreanen werden in veiligheid gebracht.[18] Leden van het leger en de politie zouden echter zelf mee hebben gedaan aan de kleinschalige genocide.[19]De Koreanen die in veiligheid gebracht waren, bleven in gevaar. Zelfs op zogezegd veilige locaties liepen ze het risico verwond of vermoord te worden.[20]

In sommige plaatsen werden zelfs politiegebouwen waar Koreanen zich schuil hielden bestormd door de woedende massa's.[21] Het leger probeerde ook via pamfletten de geruchten te ontkrachten, en zo de anti-Koreaanse geweldpleging te stoppen. In veel gevallen was hardhandig ingrijpen van het leger toch noodzakelijk om de massa's onder controle te krijgen. Men is onzeker van het aantal doden gevallen bij de agressies. Volgens het Ministerie van Binnenlandse Zaken vielen er in totaal ongeveer 500 à 1000 slachtoffers. Onafhankelijke studies hebben het echte dodental geschat tussen 6000 en 10000 slachtoffers[22].

Uiteindelijk werden 362 Japanse burgers veroordeeld voor moord, poging tot moord en slagen en verwondingen. Ze kregen echter kleine celstraffen en werden niet lang daarna vrijgelaten omdat hun gratie verleend was op de dag van de herdenking van het huwelijk van Prins Hirohito[23]. Op de lijst van misdadigers stonden ook enkele Koreanen. Twee werden veroordeeld voor moord, 3 voor brandstichting, 6 voor inbraak, en 3 voor verkrachting. Allen die veroordeeld waren voor de moorden waren burgers. De agenten en soldaten die ook een hand hadden in de moordpartijen werden echter niet vervolgd.

Heel dit gebeuren leek erg veel op een pogrom[24]. Naast deze gewelddaden, zouden Socialisten zoals Hirasawa Keishichi[25], anarchisten zoals Sakae Ōsugi en Noe Ito, en leider van de Chinese gemeenschap Ou Kiten ontvoerd en gedood zijn geweest door leden van de politie. Men beweerde dat ze wilden profiteren van de crisis om de Japanse regering omver te werpen.

In de weken die volgden probeerde Japan zo goed mogelijk de berichtgeving over de gruwelijkheden voor de Koreanen verborgen te houden. In tegenstelling tot de Koreaanse kranten onder directe controle van de Japanse autoriteiten, was de buitenlandse berichtgeving niet te censureren. Japan verspreidde uiteindelijk het nieuws dat 500 Koreanen gedood waren, en voegde om de moorden goed te praten hieraan toe dat er sprake was van brandstichting en geweld door Koreanen. Verder beweerde de Japanse overheid dat de activiteiten van de Koreanen een plot om de prins regent[26], leden van de keizerlijke familie en hoge ambtenaren om te brengen hadden blootgelegd.

De Koreaanse slachtpartij heeft Japan een waardevolle les geleerd om de berichtgeving in momenten van ramp en tegenspoed zo accuraat mogelijk te houden. De Japanners worden in veiligheidslectuur zelfs aangemaand om altijd een draagbare radio bij te hebben om in geval van nood op de hoogte te blijven van de situatie.

Naschokken

De verwoesting was zo groot dat men zelfs even overwoog de hoofdstad elders te verplaatsen. Geschikte kandidaten waren Himeji[27] en Gyeongseong[28] Na de aardbeving tekende Shimpei[29] een plan op ten behoeve van de reconstructie van Tokio met moderne wegennetwerken, treinverbindingen, en publieke diensten. Overal legde men parken aan die als toevluchtsoord kunnen dienen in geval van nood. Openbare gebouwen werden bovendien volgens strengere standaarden dan die van privé-gebouwen opgericht om vluchtelingen onderdak te bieden. Het kostenboekje van WOII betekende uiteindelijk een groot obstakel voor de realisatie van de plannen.

Het onafgemaakte oorlogsschip, de Amagi, was door de aardbeving zwaar beschadigd, en de verdere constructie ervan werd geschrapt. In zijn plaats kwam het snelle oorlogsschip Kaga[30]. In 1960, werd 1 september[31] benoemd tot "Disaster Prevention Day"[32], om de aardbeving te herdenken, en de mensen aan het belang van een goede voorbereiding te herinneren. In publieke gebouwen, zoals scholen, worden regelmatig drills ingeoefend. Ieder jaar op deze dag houden scholen een moment van stilte, precies op het tijdstip dat de aardbeving Japan, trof ter ere van de slachtoffers van deze donkere bladzijde in de geschiedenis van Japan. Tokio loopt trouwens, door z'n ligging boven een breuklijn, het risico eens in de 70 jaar een grote aardbeving te moeten ondergaan.

Navertellingen

De Taishō Shinsai Giseki

Vertaald: de Verzameling van Hartverwarmende Verhalen uit het Taishō tijdperk[33]. Deze werd uitgegeven door het bestuur van Tokio om de aardbeving te gedenken die inmiddels een jaar geleden had plaatsgevonden. De Japanse regering stelde bijna 100 verhalen samen die de getuigenissen en vertellingen van mensen die de aardbeving hebben meegemaakt omvatten. Men gaat in deze bundel niet in op de vragen of de burgers en ordehandhaver zich keurig zouden hebben gedragen ten midden van de chaos en verwarring, en wordt er ook niet dieper op de handelswijze van de regering tijdens deze noodtoestand ingegaan. Deze verhalen gaan veeleer over heldhaftige reddingen en het altruïsme[34] van de medemens[35]. Regering en inwoners worden niet door het slijk gehaald, maar kunnen een positief beeld genieten in deze door de regering samengestelde vertellingen. De regering zou op tijd, en op de juiste manier hebben gereageerd moesten we de Taishō Shinsai Giseki geloven.

De Osamu Hiroi Interviews

In tegenstelling tot de Taishō Shinsai Giseki, zijn de Osamu Hiroi Interviews zonder overheidstussenkomst tot stand gekomen. In deze navertellingen staat de harde waarheid centraal. Er wordt kritiek gegeven op de handelswijze van de lokale bevolking en de regering tijdens de uren van nood. Deze vertellingen staan dus in contrast met die van de overheid. De regering had de verhalen zo bewerkt, en zorgvuldig uitgekozen om een bepaalde gebeurtenis in de doofpot te stoppen, of in grote mate te verbloemen, namelijk die van de Koreaanse Slachtpartij.

Verfilmingen

Japan Sinks door Sakyō Komatsu
  • Nippon chinbotsu(日本沈没)(1973)[36]

Earthquakes shattered the nation. Cities become raging firestorms. But the worst is yet to come... Internet Movie Database link

  • Tidal Wave(1975)

Roger Corman kocht in 1973 de film Nippon Chinbotsu, en bracht deze opnieuw uit in 1975 in de Amerikaanse theaters onder de naam Tidal Wave.

  • Nippon chinbotsu(日本沈没)(2006)

Niet onmiddellijk te maken met de aardbeving van 1923 maar volgt het concept van een zinkend Japan. Internet Movie Database Link

Voetnoten

  1. http://nl.wikipedia.org/wiki/Kanto_%28regio%29
  2. Sagami Baai (相模湾, Sagami-wan), ook wel de Sagami golf of Sagami zee genoemd, ligt ten zuiden van de Kanagawa Prefectuur in Honshū, centraal Japan, met in het oosten het Miura schiereiland, en in het westen het Izu schiereiland. De baai ligt ongeveer 40 kilometer ten zuidwesten van de hoofdstad Tokio.
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/Historic_tsunami#1855_Great_Ansei_Edo_Quake_of_Japan_.28.E5.AE.89.E6.94.BF.E6.B1.9F.E6.88.B8.E5.A4.A7.E5.9C.B0.E9.9C.87.EF.BC.89
  4. http://nl.wikipedia.org/wiki/Kanto_%28regio%29
  5. http://en.wikipedia.org/wiki/Noto_Peninsula
  6. http://en.wikipedia.org/wiki/Sumida_River
  7. http://en.wikipedia.org/wiki/Kamakura%2C_Kanagawa
  8. Nebukawa Station (根府川駅, -eki) is een station gelegen in Odawara, Kanagawa, Japan, bediend door de Tokaido lijn.
  9. http://en.wikipedia.org/wiki/Boso_Peninsula
  10. http://nl.wikipedia.org/wiki/Izu-eilanden
  11. Een van de populairste stranden in Kamakura, Japan
  12. Volgens Robert Neff 800? Contradictie
  13. http://en.wikipedia.org/wiki/Home_Ministry_(Japan)
  14. http://en.wikipedia.org/wiki/Akagi%2C_Gunma
  15. Volgens Professor Matzuo Shoich vonden de moordpartijen hun grondslag bij de racistische idealen, die verspreid waren door de regering als deel van de Meiji revolutie.
  16. Sommigen geloven dat de Japanse regering die geruchten zelf verspreid had om het "Koreaans probleem" op te lossen. Het was alom bekend dat de regering het Koreaanse nationalisme, en de aanwezigheid van Koreaans links radicalisme vreesde binnen de Japanse kolonie.Paper door Mai Denawa
  17. Uit: The Great Kantō Earthquake Massacre door Robert Neff.
  18. Senjin no hogokensoku: senjin was een denigrerend term en kensoku betekent arrestatie.
  19. Another incident involved fifty Koreans led away by Japanese police to "supposed safety." They were found the next morning slaughtered and lying in a heap. Robert Neff
  20. Sites van de moorden: 1) Tokyo -- 32 locaties, 2) Kanakawa -- 23 locaties, 3) Chiba -- 12 locaties, 4) Saitama -- 8 locaties, 5) Tojiki -- 2 locaties, 6) Kunma -- 2 locaties, 7) Ibaraki -- 2 locaties, and 8) Nagano -- 1 locaties
  21. Het hoofd van de politie van Tsurumi (of volgens andere bronnen die van Kawasaki) zou van water hebben gedronken dat volgens de geruchten door Koreanen vergiftigd zou zijn geweest, en dit om die geruchten te ontkrachten.
  22. Robert Neff's artikel vermeld deze aantallen als geloofwaardig.
  23. http://nl.wikipedia.org/wiki/Hirohito
  24. http://nl.wikipedia.org/wiki/Pogrom
  25. Verdediger van de belangen van de arbeidersklasse.
  26. Hij was de keizer die het langst over Japan heerste.Hirohito
  27. http://nl.wikipedia.org/wiki/Himeji
  28. Het Seoul onder Japanse heerschappij van 1910 tot 1945; Keijo in het Japans.
  29. http://en.wikipedia.org/wiki/Got%C5%8D_Shimpei Gotō
  30. De Kaga (加賀) was een vliegdekschip van de Keizerlijke Japanse Marine dat gebruikt werd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze werd vernoemd naar de toenmalige provincie Kaga in Japan.
  31. september en oktober zijn immers tyfoon maanden
  32. Disaster prevention manual
  33. Van 30 Juli 1912 tot 25 December 1926 onder Keizer Taishō
  34. Onbaatzuchtige hulp bieden.
  35. "The Mayor who Sheltered the Koreans"
  36. Alle 3 gebaseerd op een roman van Sakyo Komatsu(小松左京, Komatsu Sakyō) Japan Sinks. De verfilming van 1973 kwam uit in hetzelfde jaar dat het boek was uitgebracht.

Bronvermelding

Online Bronnen

1923 Great Kantō earthquake(17-12-2007)

Special photo exhibition (17-12-2007)

Eiland van Enoshima(20-12-2007)

Rampenfilms(20-12-2007)

Behind the Accounts of the Great Kantō Earthquake of 1923 door Mai Denawa(28-12-2007)

A Witness to History: a photographic introduction(28-12-2007)

Historic tsunami(28-12-2007)

Home Ministry Japan(28-12-2007)

Korea onder Japanse heerschappij(28-12-2007)

Robert Neff over de Korean Massacre(28-12-2007)

Internet Movie Database(28-12-2007)

Japanese professor reveals the truth(29-12-2007)

Literaire bronnen

Dr. Van de Walle W.(2007)Leuven: Een geschiedenis van Japan: Van Samurai tot soft power:Acco.