Japan en de Koreaanse Oorlog

Uit GeschiedenisJapan

Een kaart van japan. Noord- en Zuid-Korea staan hier eveneens op afgebeeld. Ook andere locaties die in de tekst aan bod komen, als de Riukiu-eilanden en Okinawa kan je hier op terugvinden.
De Koreaanse Oorlog (juni 1950-juli 1953) heeft een enorme impact op de verdere evolutie van Japan (日本, Nihon) gehad. De Verenigde Naties, die zich aansloten bij Zuid-Korea, kwamen hen te hulp toen ze werden aangevallen door Noord-Korea en gebruikten Japan als vestigingsbasis. Er was nood aan oorlogsproductie en zo kwam de Japanse industrie weer op gang. Dit alles versnelde de ondertekening van het Vredesverdag van San Francisco, een vredesverdrag tussen Japan en de geallieerden, en zorgde voor een enorme bloei in de Japanse economie.

Van Japan werd verwacht dat ze terug een leger op de been gingen brengen ter verdediging van het eigen land, dit ook om de Amerikaanse opdracht te verlichten. Hierbij viel het originele idee van demilitarisatie weg. Zover is het echter nooit gekomen, al heeft premier Yoshida (吉田 茂, Yoshida Shigeru) wel de toelating gegeven om Japanse basissen te gebruiken. Zelf ging hij ook over tot het oprichten van de Keisatsu yobitai (警察予備隊), een kleine politionele defentiemacht, de voorganger van de politie die we nu kennen.

Door dit alles kon Japan zich veel sneller herstellen dan verwacht en mede dankzij Westerse invloed uitgroeien tot een gerespecteerd, welvarend land.


Inhoud

Voorgeschiedenis

De Tweede Wereldoorlog kwam voor Japan tot een einde op 2 september 1945[1]. De atoombom op zowel Hiroshima (広島市) op 6 augustus als Nagasaki (長崎市) op 9 augustus betekende het begin van de Japanse overgave. Na de Tweede Wereldoorlog waren de meeste grote steden [2] verwoest. De industrieën en transportverbindingen waren zwaar beschadigd en er heerste een tekort aan voedsel. Meer dan 500 militairen pleegden zelfmoord na de overgave.

De bezetting van Japan door de geallieerden [3] begon in augustus 1945 en zou duren tot april 1952. Deze operatie werd vooral geleid door de Verenigde Staten, en meer specifiek door Douglas MacArthur, die de titel van SCAP [4] droeg. Gebieden die Japan veroverd had sinds 1894 moesten worden teruggegeven, de Koerillen-eilanden werden overgenomen door de Sovjet-Unie, de Riukiu-eilanden,evenals Okinawa, stonden onder controle van de Verenigde Staten. De overblijfselen van de Japanse militaire macht werden vernietigd en oorlogsmisdadigers werden terechtgesteld. Keizer Showa (昭和天皇, Shōwa tennō) werd niet beschouwd als een oorlogsmisdadiger.

In 1947 werd er een nieuwe grondwet opgesteld waarin stond dat de keizer alle politieke en militaire macht verloor. De titel had dus voornamelijk een symbolische status gekregen. Het stemrecht werd geïntroduceerd en de rechten van de mens werden gegarandeerd. Ook mocht Japan geen leger meer hebben en dusdanig geen oorlog meer starten. Het was dus vooral SCAP's bedoeling geweest om Japan te demilitariseren en te democratiseren. Grote bedrijven, zoals de Zaibatsu (財閥),werden uiteen gehaald, de politiemacht werd gedecentraliseerd [5] en de hervormingen zorgden voor een betere en eerlijkere verdeling van het land.

Het groeiende communistische succes in Oost-Azië baarde de Verenigde Staten zorgen, en met de Koude Oorlog op de achtergrond voerden ze in 1947 en 1948 nog hervormingen in die de politiemacht weer op been zou moeten brengen. Ook richtten ze hun aandacht op het verbeteren van de Japanse economie, wat op zich veel kritiek teweegbracht van buitenaf. Deze zet van Douglas MacArthur had de bedoeling Japan te helpen en versterken als bondgenoot tegen de communistische machten.

The Dodge Line

Joseph Morrell Dodge, de voormalige voorzitter van de Bank van Detroit, werd door President Truman naar Japan gestuurd om daar het Economic Stabilisation Plan[6] uit te voeren. Dodge, een voorstander van vrijmarkteconomie, had door middel van zelfstudie zijn weg naar de top gewerkt. Hij was ervan overtuigd dat je het moest halen van je eigen inspanningen, en niet van de regering of andere mensen. In februari 1949 kwam hij aan in Japan. Hij werkte methodologisch en efficiënt en verzamelde allerlei data met behulp van SCAP en de Japanse overheid. Hij had zelf 5 tot 6 mensen met zich meegebracht naar Japan, waar hij op zijn beurt alles met besprak. In maart hield hij een persconferentie waar hij de mensen duidelijk probeerde te maken dat ze boven hun stand leefden. Zo verklaarde hij:

De Japanse economie loopt op stelten, de ene opgebouwd uit buitenlandse hulp van de Verenigde staten en de andere uit interne subsidies. Als je je stelten hoog genoeg bouwt, breek je al snel een been of je nek om er terug af te geraken. Nu is het moment om de stelten te verkorten.[7]

Stabilisatieplan

Het 9-punten-plan om de Japanse economie te stabiliseren en een vrijemarkteconomie te creëeren heeft 2 kanten. De eerste 3 principes hebben te maken met fiscale balans en kredietbeperkende maatregelen. De andere 6 gaan echter over het versterken van de controle.

1) Bereiken van een evenwichtige balans (passiva versus activa) in een geconsolideert budget (een budget dat alle elementen bevat).

2) Versnellen en versterken van het belastingsprogramma.

3) Verzekeren dat de creditnota (additioneel krediet) streng beperkt is.


4) Een effectief programma installeren dat lonen stabiliseert (dus dat deze niet ontsporen en een excessieve kost worden).

5) Versterken en indien nodig uitbreiden van de dekking over bestaande prijzen (dus de prijzen goed onder controle houden en deze niet laten ontsporen).

6) Verbeteren van buitenlandse handelscontrole en opvoeren van controle over de wisseltransacties (dus ervoor zorgen dat de varatie in de koers de business niet keldert door er goede controle/zichtbaarheid te houden).

7) De efficiëntie verbeteren van de huidige allocatie (toekennen van middelen) en toekenning van middelen om de export te maximaliseren.

8) Opvoeren van de productie van alle essentiele eigen ruwe materialen en afgewerkte/verkoopbare producten.

9) De efficientie verbeteren van het voedselinzamel programma.


Het was Dodge zijn bedoeling de 3 eerste principes te integreren, de economische controles te elimineren om zo een vrije economie te bekrijgen en dan de sprong te maken naar een enkele wisselkoersmarkt. Na zijn persconferentie in maart zond hij een strikt nieuw beleid naar de Japanse overheid waar 3 belangrijke punten in stonden. Het eerste was een echte balans van het algemene budget. Voor Dodge zijn nieuw beleid was er wel sprake van balans van het algemene budget, maar er waren nog vele aparte rekeningen die daar niet bij hoorden. Dodge wou bereiken dat er een gehele algemene balans kwam van het algemene budget en de aparte rekeningen samen. Het tweede punt was dat Japan alle subsidies aan het licht moest brengen en elimineren. Deze moesten opgenomen worden in het budget en geleidelijk reduceren. Ten derde mocht de Reconstruction Finance bank[8] geen obligaties meer uitbrengen of nieuwe leningen uitreiken, een harde maatregel dat de stijgende stroom van kredieten moest stoppen. Enkel terugbetalingen van vorige leningen werden nog in ontvangst genomen, maar de bank zelf functioneerde niet meer als financiële instelling. Deze drie principes stonden centraal in Dodge zijn programma en verschilden zeer hard van het regime dat daarvoor heerste. SCAP kon zich niet veroorloven om weerstand te bieden, zeker aangezien Dodge de volledige steun kreeg van President Truman, en in het budget van 1949 werden deze 3 principes omgezet naar de realiteit. Eens dit gebeurd was, zette hij de wisselkoers van 360¥ = 1$, een wisselkoers die nog 22 jaar onveranderd bleef.

Communisme in Japan

SCAP had een herziening van de wet op het openbare ambt laten gebeuren[9] om de ambterij een kans te geven de Dodge Line uit te voeren en om de invloed van linkse activisten uit te schakelen. De oppositie ging hier niet op in uit angst de pas bevochten verworvenheden kwijt te spelen, maar de communisten gaven hier en daar reactie op het gebeuren. Er onstond een hevige strijd temidden van de politieke partijen en vakbonden, met langs enerzijds de oppositie die de veranderingen toeliet, en anderzijds de communisten die tegen de beslissingen waren.

Rond 1949-1950 begonnen de Rode Zuiveringen[10] in de vakbonden. Hierbij kregen ze ook de steun van de Verenigde Staten omdat ze in hun woorden De opbouw van vijandiggezinde elementen niet kon tolereren. In 1950 stelde het GHQ (General Headquarters) voor om de Communistische Partij buiten de wet te stellen. Zover is het nooit gekomen maar de leiding van de partij werd nogmaals uitgezuiverd. Tokuda Kyūichi (徳田 球), de secretaris-generaal van de Japanse Communistische Partij, vluchtte met andere kaderleden naar China[11] om van daaruit de partij te leiden.

Uitbreken Koreaanse Oorlog

De Koreaanse Oorlog 1950-1953

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de Verenigde Staten en de Sovjet Unie een akkoord gesloten om Korea tijdelijk op te splitsen op de 38ste parallel om zo de terugtrekking van de Japanse troepen overzichtelijker te maken. Het werd al snel duidelijk dat een vereniging van de twee delen er niet meer inzat. Beide werelmachten steunden hun bondgenoten; De Verenigde Staten gaven hun steun aan Syngman Rhee in Zuid-Korea, terwijl de Sovjet Unie hun hulp bood aan Kim Il Sung in Noord-Korea. Desondanks vond de Verenigde Staten Zuid-Korea niet zo'n belangrijke schakel in hun verdedigingsstrategie en trokken de Amerkiaanse troepen terug aan het einde van de jaren 1940. Hieruit leidde Kim Il Sung af dat de Verenigde Staten niet veel belang hechtte aan Zuid-Korea.


Begin Koreaanse oorlog

Op 25 juni 1950 lanceerde Noord-Korea een verrassingsaanval op Zuid-Korea. Drie dagen later werd de Zuid-Koreaanse hoofdstad, Seoul (서울), ingenomen. De Verenigde Staten en 15 andere leden van de Verenigde Naties; Australië, Nieuw-Zeeland ,Verenigd Koninkrijk , Frankrijk, Zuid-Afrika, Turkije, Thailand, Griekenland, Nederland, Ethiopië, Colombië, de Filipijnen, Belgie en Luxemburg, stuurden troepen om Zuid-Korea bij te staan. Ondanks deze steun behoorde 50% van de grondtroepen, 86% van de zeemacht en 93% van de luchtmacht toe aan de Verenigde Staten en kwam het andere deel van de grondtroepen vooral van Zuid-Korea zelf. Noord-Korea kreeg hulp van China en de Sovjet Unie. De militaire hulp van de Verenigde Naties stond onder het commando van Douglas MacArthur. Zij kregen de opdracht om niet alleen het gebied tot de 38ste parallel terug te winnen, maar zoveel mogelijk daar voorbij.

Rol van Japan

Wanneer de oorlog in Korea uitbrak, schoot het Amerikaanse leger dat gepositioneerd stond in Japan in actie. Er werd beslist dat Japan gebruikt ging worden als basis voor de troepen, en hierin was het eiland Okinawa een zeer belangrijke schakel geweest. Zo schreef een journalist in de New York Times :

Okinawa is voor de luchtmacht wat Pearl Harbor voor de zeemacht is.

Op het einde van de zomer was het aantal luchtmachttroepen verdriedubbeld. Ook op het hoofdeiland steeg de bevolking. Voor de Verenigde Staten was het uiteraard nodig om materiaal beschikbaar te hebben tijdens de oorlog, denk maar aan wapens, voedsel, medicijnen, kleding,... enzovoort. De Japanse industrie werd hiervoor verantwoordelijk gesteld en de economie kende een enorme bloei dankzij de oorlogsproductie.

In Japan begonnen de Amerikanen voor militarisatie te pleitten. Het was hun wens dat Japan een leger van ongeveer 350 000 man op been zou brengen om het eigen land te kunnen verdedigen en om de Amerikaanse taak te verlichten. Premier Yoshida (吉田 茂, Yoshida Shigeru) blokkeerde dit voorstel om strategische redenen, maar deed wel concessies. Hij aanvaardde Amerikaanse basissen in Japan en ging zelf over tot het oprichten van een kleine politionele defensiemacht, genaamd Keisatsu yobitai(警察予備隊). Dit was de voorloper van de Self Defence Forces die werden opgericht in 1954, net voldoende om de Amerikanen te overtuigen van Japanse onafhankelijkheid en militaire bescherming door de Verenigde Staten.

Vredesverdrag van San Francisco

Verandering van de grenzen tijdens de Koreaanse Oorlog

Op 8 september 1951 werd in San Francisco het Treaty Of San Francisco[12] ondertekend door 49 landen. Het uitbreken van de Koreaanse oorlog had de onderhandelingen bespoedigd met in het achterhoofd de gedachte om Japan als volwaardige bondgenoot in de Koreaanse en Koude oorlog te kunnen beschouwen. Zo gaf President Truman in 1950 de opdracht aan John Foster Dulles, de latere minister van Buitenlandse Zaken, om een vredesverdrag met Japan te sluiten. Dulles was van mening om van Japan een anti communistisch land te maken onder de beschermende paraplu van de Verenigde Staten. Uiteraard waren de Sovjet Unie en andere socialistische landen het hier niet mee akkoord en eisten een globale benadering van de problematiek. De Japanse Socialistische Partij en Sōhyō(総評)[13] volgden de socialistische landen hierin, en waren ook tegen de herbewapening van Japan, evenals het toekennen van basisfaciliteiten om buitenlandse troepen te stationeren. De Japanse regering trok zich hier niet veel van aan en voerde exclusieve onderhandelingen met de Verenigde Staten. Zo werd het Treaty of San Francisco slechts ondertekend door 49 landen. De Sovjet Unie, Polen en Tjechoslovakije ondertekenden niet en Luxemburg,Indonesië en Colombië tekenden wel maar gingen niet akkoord.

In het verdrag stond duidelijk dat Japan afstand deed van territoriale aanspraken buiten grenzen van 1868. Okinawa bleef onder Amerikaans toezicht staan. Op 28 april 1952 ging het verdrag van kracht en op diezelfde dag werd met de Verenigde Staten nog een veiligheidsverdrag getekend, waarin stond dat Japan voor zijn defensie op de Verenigde Staten mocht rekenen. Vanaf 28 april 1952 werd Japan weer als soevereine staat erkend bij alle ondertekenende landen, maar onder andere India, China en de Sovjet Unie sloten zich hier niet bij aan.

Voorbeeld uit Treaty of San Francisco

CHAPTER III

SECURITY

Article 5

(a) Japan accepts the obligations set forth in Article 2 of the Charter of the United Nations, and in particular the obligations.

(i) to settle its international disputes by peaceful means in such a manner that international peace and security, and justice, are not endangered;

(ii) to refrain in its international relations from the threat or use of force against the territorial integrity or political independence of any State or in any other manner inconsistent with the Purposes of the United Nations;

(iii) to give the United Nations every assistance in any action it takes in accordance with the Charter and to refrain from giving assistance to any State against which the United Nations may take preventive or enforcement action.

(b) The Allied Powers confirm that they will be guided by the principles of Article 2 of the Charter of the United Nations in their relations with Japan.

(c) The Allied Powers for their part recognize that Japan as a sovereign nation possesses the inherent right of individual or collective self-defense referred to in Article 51 of the Charter of the United Nations and that Japan may voluntarily enter into collective security arrangements.

Economische bloei

Het originele plan van SCAP was om Japan te demilitariseren en te democratiseren. Als Japan hun economie wilde herbouwen was dat hun eigen zaak. Maar met de Koude Oorlog op de achtergrond en de Koreaanse Oorlog die aan het brouwen was, veranderde het standpunt van de Verenigde Staten. Met het vooruitzicht van een botsing tussen de Verenigde Staten en de Sovet Unie in Azië, dacht Amerika dat het met de beste voornemens was om Japan in zijn herstel te helpen. Joseph Dodge kwam hier te hulp met zijn 9-punten-plan om de economie van Japan er snel weer bovenop te krijgen en zelfs te verbeteren. De nieuwe vrijemarkteconomie had inderdaad een zeer positief effect , maar als we het accuraat bekijken was er al sprake van inflatie voor Dodge zijn aankomst in Japan. Er kan gezegd worden dat The Dodge Line de laatste duw in de rug gaf voor de enorme bloei van de economie.

Met het nieuwe beleid hadden vele handelszaken het echter moeilijk. Firma's die eerst gerust zaten in de subsidies van de overheid werden nu wakker geschud door deze vrijemarkteconomie. Zo kwamen vele bedrijven met een geldprobleem te zitten, een probleem waar een oplossing voor gevonden moest worden voor firma achter firma bankroet ging. Met het uitbreken van de Koreaanse Oorlog begon de industrie weer in gang te schieten en er was veel vraag naar oorlogsmaterialen. De economische groei werd in gang gezet en de levenstandaard werd al snel verhoogd.

Voetnoten

  1. ↑ De datum van de officiële overgave aan de Verenigde Staten
  2. ↑ Met uitzondering van Kyoto
  3. ↑ zie The Allied Powers
  4. ↑ Titel van de Supreme Commander of the Allied Powers
  5. ↑ Evenals het educatieve systeem
  6. ↑ Een 9-punten-plan om de economie van Japan te stabiliseren. Dit plan werd in gang gezet door Washington in december 1948.
  7. ↑ Vrij vertaald uit het boek Lectures on Modern Japanese Economic History 1926-1994, p.160
  8. ↑ genaamd Nippon Fukokin Kinyu Koku en opnieuw georganiseerd in 1952 tot de Japan Development Bank
  9. ↑ deze onzegde het stakingsrecht en het recht op collectieve arbeidsonderhandelingen aan ambtenaren in openbare dienst.
  10. ↑ de uitroeiing van communistische gedachten
  11. ↑ Op dat moment de pas opgerichte Chinese Volksrepubliek
  12. ↑ Alsook het Treaty of Peace with Japan genoemd.
  13. ↑ Overkoepelende organisatie van de vakbonden

Bronnen

  • Boeken
    • Lectures on Modern Japanese Economic History 1926-1994, Nakamura Takafusa, (LTCB International Library Foundation)
    • The A to Z of the Korean War, Paul M. Edwards, (Scarecrow Press Inc.)
    • Keystone, The American Occupation of Okinawa and U.S.-Japanese Relations, Nicholas Evan Sarantakes, (Texas A&M University Press)
  • Cursus
    • Hoofdstuk 14, 2.2.2 Japan wint zijn soevereiniteit
Teruggeplaatst van "http://mediawiki.arts.kuleuven.be/geschiedenisjapan/index.php/Japan_en_de_Koreaanse_Oorlog"