Huidige grensconflicten van Japan
Uit GeschiedenisJapan
Inhoud |
Inleiding
Met dit artikel ga ik proberen de huidige voor conflict zorgende grensgebieden van Japan duidelijk te maken. Dit ga ik proberen te bereiken door de conflicten en verdragen die tot op vandaag de dag een weerslag hebben op de grenzen van Japan te overlopen en kort te bespreken. Ik ga de grenzen volgens de windroos bespreken (Noord, Oost, Zuid, West)
Noord
In 1875 werden de Koerilen door Rusland aan Japan afgestaan in ruil voor Sachalin (verdrag van St.Petersburg). Deze verhouding van de Noordergrens werd in 1905, na de Russisch-Japanse oorlog, nog eens bevestigd en toen kreeg Japan ook de zuidelijke helft van Sachalin (verdrag van Portsmouth).
De Koerilen liggen tussen het noordelijkste hoofdeiland van Japan;Hokkaido en het Russisch schiereiland Kamchatka.
Na WOII bezet Rusland de Koerilen en Sachalin. Als reactie hierop grijpt Japan terug naar een verdrag van 1855 waar Iturup(Etorofu), Kunashir(Kunashiri), Shikotan en de Habomai eilanden(samen zijn dit de Zuidelijke Koerilen; Japans:"Noordelijke territoria") door Rusland aan Japan waren afgestaan en dus nog altijd van Japan zijn. Het weerwoord van de USSR is dat ze toen zwak waren door de Krimoorlog en dat het verdrag hun is opgelegd.
Door dit geschil is er nog altijd geen officieel vredesverdrag gesloten tussen beide naties. Tijdens een bezoek van Boris Yeltsin in 1993 tekende hij de "Tokyo Declaration" waarmee hij verklaarde dat er voor het territoriale geschil zo snel mogelijk een vredesverdrag moest verkregen worden. In 1997 legde Yeltsin zelfs een tijdslimiet vast(eind 2000). Maar nu zijn ze nog geen stap verder dan 50 jaar geleden. Ondertussen zijn er wel al verschillende voorstellen over de Zuidelijke Koerilen geweest zoals:
- ze teruggeven aan Japan
- ze besturen onder een vorm van gemeenschappelijk bestuur
- ze verkopen aan Japan
- 2 van de 4 eilanden teruggeven in ruil voor een vredesverdrag (voorstel van Chroesjtsjov)
- Tokyo zou zich neerleggen bij het feit dat de Koerilen onder Russisch bestuur vallen, maar in ruil wil het wel officieel erkend hebben dat het aanspraak maakt op de Zuidelijke Koerilen.
De voornaamste redenen waarom het nog niet tot een akkoord is gekomen zijn:
- belangrijk strategisch belang (vooral voor Rusland)
- rond de eilandjes bevinden zich rijke visgronden
- de trots van beide kanten waardoor het zeer moeilijk is om een aanvaardbaar compromis te sluiten dat beide kanten min of meer tevreden stelt
- Rusland wil de Koerilen niet zomaar opgeven want anders zouden veel naties het voorbeeld van Japan volgen.
Oost
Hier zijn geen conflicten voornamelijk omdat er ten oosten van Japan geen naties zijn die aanspraak zouden kunnen maken op de eilanden(groepjes) die zich daar bevinden.
Zuid
De Senkaku-eilanden (Chinese benaming: Diaoyu) worden door Japan bestuurd en door China en Taiwan opgeëist. Volgens Japan behoorden de Senkaku-eilanden sinds 1895 bij Okinawa (de meest zuid-westelijk gelegen prefectuur van Japan). Men had toen zonder enige tegenwerking de eilanden administratief bij Okinawa ingedeeld. Maar China grijpt terug naar oudere data om hun gelijk te bewijzen.
1372: ontdekking van de Senkaku-eilanden
1556: de eilanden worden in de maritieme beveiliging van China opgenomen Met het verdrag van Shimonoseki(1895) stond China Taiwan af aan Japan en daarmee ook de eilandjes. Maar na WOII heeft Japan de eilandjes niet terug afgestaan terwijl het wel Taiwan heeft afgestaan.
Doordat Japan die eilandjes bij hun grondgebied rekent heeft het een excuus om zijn exclusieve economische zone tot zover te laten reiken. Want het is Japan vooral om de gas- en olievoorraden te doen die in het gebied liggen. Japan heeft 40 jaar lang geweigerd om toestemming te geven voor het boren in dat gebied omdat men de relatie tussen China en Japan niet onder druk wou zetten want volgens China behoort dat gebied tot de Chinese exclusieve economische zone. Op 13 april 2005 heeft men dan toch de knoop doorgehakt en de toestemming gegeven.
West
Takeshima (Koreaans:Dokdo) zijn een paar onbewoonde eilandjes die door Japan en Zuid-Korea worden opgeëist. De Lee Line verklaring (18 januari 1952) over de unilaterale rechten van Zuid-Korea over de oceaan rekende Takeshima tot Zuid-Korea. Na WOII moest Japan ook Takeshima afstaan. Maar Japan grijpt terug naar historische feiten, zoals het reeds vroeger gebruik van de eilanden en de internationale wetgeving om gelijk te halen.
Zoals bij de andere gevallen gaat het hier meer om de omliggende zeegebieden dan om de eilanden zelf.
Ook wil Zuid-Korea dat de benaming van de zee tussen Korea en Japan verandert in Oostzee of dat ten minste beide benamingen vermeld worden op de kaarten. Maar hierin staat Korea alleen want over de hele wereld is Japanse Zee als officieele benaming aangenomen.
Gemeenschappelijke kenmerken van deze gebieden:
- Vaak economische belangen.
- Meestal is de discussie vanaf WOII bezig of vroeger.
- Meestal uitzichtloos omdat zeer weinig compromissen voor beide partijen goed genoeg zijn.
Bronnen
- Vande Walle, Willy, en Hans Coppens. Geschiedenis van het Moderne Japan. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven, 2003.
1.5.6.3/4/5/6/7 en 7.2.3.2
- Van Cauwelaert, Rik (red.). 2005. Knack Atlas. Brussel: Roularta Media Group.
Online opgezocht
- MCU. Japan geeft boorrechten in betwiste zone. De Standaard (2005)
- BVP. China en Japan ruziën om olie en gas. De Standaard (2005)
- ap. Koreaanse betogers snijden vingers af. De Standaard (2005)
- De Pauw, Freddy. Koerilen liggen al eeuwen in de weg. De Standaard (2005)
- Vasily, Golovin. "A dispute between neighbors". Kommersant, 15 november 2004.
<http://www.kommersant.com/page.asp?id=524760> (3-12-2005)
- Anon."East China Sea Dispute". Maps of world, 15 Juli 2005.
<http://www.mapsofworld.com/world-news/east-china-sea-dispute.html> (3-12-2005)
- Dzurek, Daniel. "The Senkaku/Diaoyu Islands Dispute". Durham University (Geography), 18 oktober 1996
<http://www-ibru.dur.ac.uk/resources/docs/senkaku.html> (3-12-2005)
