Persoonlijke instellingen
- Aanmelden
Navigatie
Historische periode
- Jōmon
- Yayoi
- Kofun-Yamato
- Nara
- Heian
- Kamakura
- Muromachi
- Sengoku
- Edo
- Meiji
- Taishō
- Shōwa
- Heisei
Artikels per Academiejaar
- 2011-12
- 2010-11
- 2009-10
- 2008-09
- 2007-08
- 2006-07
- 2005-06
Hulpmiddelen

Himeji-jō (姫路城)

Uit GeschiedenisJapan

Inhoud

1 Himeji-jō (姫路城)

Himeji-jō (姫路城)

Als je vandaag de dag een bezoek brengt aan het stadje Himeji, ten westen van Kobe, is het eerste dat je opvalt ongetwijfeld het witte, elegante kasteel dat de hele stad overschaduwt: himeji-jō.

Kasteel van Himeji

Inleiding

Himeji-jō, het grootste van de twaalf overgebleven feodale kastelen in Japan, staat vooral bekend onder de naam Shirasagi-jō, het ‘kasteel van de zilverreiger’, omdat de hoofdtoren met haar witbepleistede muren qua uitzicht veel gelijkenissen vertoont met een vogel die op het punt staat weg te vliegen. Deze sierlijke benaming is geheel terecht, qua bouw is het kasteel immers een hoogstaand meesterwerk.

Himeji-jō doorheen de tijd

In 1333 was Norimura Akamatsu heerser over het Harima district, de regio waar het stadje Himeji zich vandaag de dag bevindt. Hij bouwde er een fort, dat de voorganger vormde van himeji-jō.

In 1467 voegde Akamatsu Masanori twee binnenhoven toe en breidde op die wijze het fort verder uit.

In 1581 verving Hideyoshi het fort door een kasteel dat uit drie verdiepingen bestond. Waardoor het een onderdeel werd van een netwerk van dergelijke forten dat Toyotomi Hideyoshi construeerde. Het land bevond zich immers in voortdurend conflict, waardoor Hideyoshi het essentieel achtte een degelijk verdedigingsmechanisme uit te werken.

Na de slag van Sekigahara in 1600 werd Ikeda Terumasa, een schoonzoon van shogun Tokugawa Ieyase, feodale heer van het gebied. Hij begon in 1601 aan de verbouwingen van het kasteel. Het belangrijkste dat hij daarbij realiseerde, was de uitbreiding van de hoofdtoren naar vijf verdiepingen en het graven van drie slotgrachten rond het kasteel. De verbouwingen in zijn geheel sleepten aan tot 1609, wat begrijpelijk was, vermits Himeji een belangrijke defensieve positie vormde voor het Tokugawa-shogunaat.

In 1618 voegde Tadamasa Honda vervolgens gebouwen toe in het nishi-nomaru, westelijke binnenhof, van het kasteel. In haar geheel bleef himeji-jō bovendien het centrum van zijn feodaal domein gedurende zijn volledige regeringsperiode.

In 1749 werd Sakai Tadasumi heer van het fort. Hij en zijn afstammelingen bleven in het kasteel wonen tot in 1867.

Toen daaropvolgend in 1868 de restauratie van de Meiji-dynastie aanbrak, werd himeji-jō overgenomen door de nieuwe regering als een militaire basis. De oorspronkelijke vorm van het kasteel werd wel bewaard. Dit was ondermeer te danken aan een interventie van legerofficieren.

Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, werd het kasteel van de zilverreiger voor het eerst ernstig bedreigd. Op 3 juli 1945 werd Himeji zwaar gebombardeerd door Amerikaanse B-29’s. Het grootste deel van de stad werd tot as teruggebracht, maar achter dit veld van verwoesting prijkte het kasteel nog steeds in volle glorie. Himeji-jō had zo goed als geen schade opgelopen, waardoor het witte fort de Japanse horizon nog steeds sierde.

Na afloop van de oorlog werden alle militaire faciliteiten rond het kasteel verwijderd en vervangen door publieke gebouwen met een officiële functie. Aan de binnenkant van het fort zelf werd echter niet geraakt, waardoor zij haar oorspronkelijke 17e eeuwse vorm tot op de dag van vandaag behoudt.

Heden ten daage, wordt het kasteel gebruikt als museum en biedt het tevens een uitkijkplaats voor toeristen die het verstrekkende panoramabeeld vanop de donjon maar al te graag komen bewonderen.

Het kasteel

Een bolwerk van verdediging

Himeji-jō werd aanvankelijk opgebouwd als fort, het had met andere woorden een beschermende functie. En daarvoor stond ze beroemd en berucht, haar onoverwinbaarheid was quasi absoluut. Een eerste reden kan gezocht worden in haar ligging. Himeji-jo is gebouwd op de top van de heuvel Himeyama, maar liefst 45,6 meter boven zeeniveau. Daarenboven is de hoofdtoren van het kasteel 46,4 meter hoog, waardoor het hoogste punt 92 meter boven zeeniveau is, waardoor de krijgers een schitterend verzicht verkrijgen. Een tweede reden ligt in haar opbouw, zoals hieronder verder verduidelijkt is.

Het kasteel is opgebouwd uit 83 verschillende gebouwen met een hoog ontwikkeld verdedigingsmechanisme en beschermingsmechanismes. Het kasteel is omgeven door drie grachten, de buitenste is inmiddels volledig gedempt. Delen van de middelste gracht en de hele binnengracht zijn echter nog intact. Dit systeem van grachten vormde het eerste verdedigingsmechanisme. Daarnaast wordt het hoofdgebouw van Himeji-jō, de donjon, gesteund door drie kleinere torens en drie verdedigingscomplexen, met schietgaten in de vorm van cirkels, driehoeken en rechthoeken voor het afvuren van geweren en pijlen op de vijand. In de muren bevonden zich tevens openingen waardoor stenen of kokende olie op de aanvaller konden worden geworpen.

De eerste ingang van het fort is de Hishi Poort, de diamanten poort. Met een poort vlak voor hun neus, is het niet moeilijk te begrijpen dat de aanvallers meteen op die ingang afstormen en een poging ondernemen erdoor te breken. Wat de vijand echter niet weet, is dat er twee verborgen plaatsen zijn langs de binnenkant, die louter en alleen geconstrueerd waren om een aanval te plegen op eventuele indringers. Indien de vijand er toch in slaagt de poort te doorbreken, wacht hem een tweede hindernis: ontelbare gaten in de muren. Door deze gaten, in het Japans hazama genoemd, vuurden de verdedigers geweren en pijlen af. Indien de vijand er dan toch nog in slaagt ook dit te overleven, zal ze haar weg verderzetten langs een smal, lang pad dat haar omhoog leidt naar de centrale toren, haar doel. Maar, wanneer ze om de bocht heen loopt, gebeurt er iets mysterieus: de toren, die daarnet vlak voor haar ogen lag, verdwijnt plots uit het zicht en bevindt zich nu achter haar. Dit is de ultieme doodsteek van de zilverreiger aan zijn vijand. Immers, doordat deze laatste haar oriëntatie volledig verliest, kan ze makkelijk verslagen worden door de krijgers van himeji-jō.

Esthetische merkwaardigheden

Ten eerste is er iets op te merken aan de bouw van de donjon: deze beschikt over vijf daken, maar in feite bestaat ze uit zes verdiepingen en een kelder. De tweede en derde laag van boven lijken van buiten één enkele. Maar in werkelijkheid zijn het dus wel degelijk twee afzonderlijke verdiepingen. Bovendien is het zo dat, wanneer bezoekers de donjon willen betreden, ze steeds zullen binnenkomen via de kelder en vervolgens naar de top moeten klimmen.

Ten tweede moeten ook de daken van het kasteel vermeld worden, omwille van hun bouw. Himeji-jo bestaat uit daken met gewelfde dakranden en met Chinese, gebogen dakranden, waardoor een golvend effect gecreërd wordt. Daarnaast staan er op de daken van de hoofdtoren, de donjon, ook nog dolfijnachtige shachi-gawara-ornamenten. Deze beelden een mythisch wezen uit dat de hoofdtoren tegen brand zou beschermen, wat noodzakelijk was, aangezien het kasteel volledig uit hout opgebouwd is. Er moet echter opgemerkt worden, dat het kasteel hoogstwaarschijnlijk niet brandveilig was dankzij mystieke krachten, maar wel dankzij de witte plaaster die de muren bedekt. Deze plaaster is immers niet enkel een lust voor het oog, maar ook een bescherming tegen de kracht van vuur.

Opvallende vertrekken binnen de muren van het kasteel

Binnen de vestingsmuren van het kasteel bevindt zich een labyrint van poorten en doorgangen dat erop gericht was de vijand te desoriënteren. In dat opzet is het nooit geslaagd, omdat de vijand het er nooit op gewaagd heeft. Maar toch blijft het labyrint een mooi stukje architectuur, dat bovendien een attractie is voor toeristen, die er in grote getale verloren lopen. Daarnaast bevatte het kasteel ook nog een zelfmoordvertrek dat vermoedelijk aangelegd werd als plaats voor rituele zelfmoord. Vanuit bronnen kan men echter afleiden dat het enkel gebruikt werd als wateropslagplaats. Een laatste vertrek bevind zich aan de achterkant van de donjon: het koshi-kurawa. Dit was het ‘smalle gedeelte’ en vormde de zwakste plek van het hele fort.

Werelderfgoed

In 1993 werd himeji-jo geregistreerd op de werelderfgoed-lijst van UNESCO. De redenen hiervoor waren, dat de houten structuur van het kasteel van grote waarde is voor de hele wereld en dat de structuur van het kasteel in haar geheel, inclusief de torens, stadswallen en aarden muren extreem goed bewaard zijn gebleven gedurende de 400 jaar van haar bestaan.