Het Nomonhan jiken ( ノモンハン 事件 )
Uit GeschiedenisJapan
Het Nomonhan Incident was een machtstrijd tussen Japan en Mongolië onder leiding van de Sovjet-Unie, tijdens de tweede wereldoorlog in 1939. In Japan werd deze het Nomonhan Jiken genoemd( ノモンハン 事件) naar het naburige stadje met de naam Nomonhan gelegen op de grens tussen Mantsjoerije en Mongolië. In Mongolië werd het de strijd van Khalkhyn Gol genoemd, naar de rivier die door het strijdveld liep.
Inhoud |
Algemene achtergrond.
Nadat Japan in China zijn vazalstaat Mantsjukwo had opgericht in Noord-Oost China, en het ook Korea aan zijn wil had onderworpen, wou het zijn bezet gebied uitbreiden langs het Zuiden (China), maar ook langs het Noorden (Mongolië). De vazalstaat[1] werd onder controle gehouden door het Kwantung leger[2] met op de troon keizer Puyi, de laatste keizer van de Qing dynastie. Deze was natuurlijk volledig machteloos en was met handen en voeten gebonden aan de beslissingen en grillen van het Kwantung leger. Door de grote afstand tussen het thuisland Japan en het Kwantung leger begon deze laatste zich autonoom te gedragen. Het wachtte niet meer op bevestigingen van het thuisfront i.v.m. aanvallen en uitbreidingen, maar stuurden achteraf gewoon een rapport.
Verdere aanleidingen.
In het Kwantung leger zelf discussieërden ze of ze naar het Zuiden of Noorden moesten uitbreiden. Het Noorden kreeg uiteindelijk meer steun door de grote hoeveelheid aan grondstoffen dat ze daar zouden inwinnen. Nu ontstond het volgende dilemma: waar lag die grens nu tussen Mantsjukwo en Mongolië. Volgens de Japanners lag dit aan de rivier Khalkhyn, volgens Mongolië zo een 16 mijl verder , namelijk dicht bij het stadje Nomonhan. In April 1939 gaf het Kwantung leger een zeer belangrijk en geheim bevel getiteld : “Principes voor het oplossen van grensconflicten tussen de Sovjet-Unie en Mantsjukwo.” Hierin stond dat alle grensoverschrijdingen van beide kanten ( Van Manstjukwo of de Sovjet-Unie) verboden waren, en dat wanneer dit toch gebeurde er resoluut en hard geantwoord op moest worden zodat het niet weer zou gebeuren. Dit leverde natuurlijk problemen omdat de grens nog steeds niet vast lag.
Verloop van de strijd.
De strijd duurde ongeveer 4 maanden, van mei tot en met augustus 1939. Er was echter al een kleinere strijd geweest te Primorye in 1938, de “ Strijd van het meer Khasan". Deze had echter niet zoveel belang als het nomonhan incident.
Mei:
Het eerste incident gebeurde op 11 mei, waarbij troepen van de Mongoolse cavalerie in het betwiste gebied kwamen en waardoor de 23ste infanterie divisie onder leiding van Komatsubara Michitarō besliste om deze Mongolen tot terugtrekken te dwingen, het geheime bevel gehoorzamend en met volle steun van het Kwantung leger dat hulp stuurde in de vorm van een divisie vliegtuigen. Op de 14e werd een verkenningsregiment uitgestuurd samen met het 64ste regiment, beiden van de 23ste divisie. Deze werden met de vloer gelijkgemaakt door Mongoolse en Sovjet troepen, vooral door de gemotoriseerde troepen van de Sovjet-Unie.
Juni:
Vliegtuigen van de Sovjet-Unie bombardeerden Arshaan en Kanchuerhmiao, twee belangrijke strategische punten, diep in mantsjukwo gelegen,w aarop de leiding van het kwantung leger onmiddellijk besliste om wraak te nemen met grond en luchttroepen. Isogai Rensuke, de chief of staff, wilde echter dat men eerst toestemming vroeg aan het thuisland. Na wat discussie werd beslist om toch gewoon door te gaan zonder toestemming, maar om wel later een koerier te zenden die zo traag mogelijk moest gaan. Hierdoor werd de beslissing in het geheim genomen. De legertop in Japan zelf echter kwam hierachter en stuurde een generaal om de tegenaanval te stoppen. Hij arriveerde te laat. Op 27 juni werd de luchtaanval uitgevoerd, Japan won deze maar doordat hij zonder toestemming werd uitgevoerd, werd er bevolen aan de luchtmacht om geen aanvallen meer uit te voeren. Verder waren er kleine aanvallen van beide tegenstanders en ook aan beide kanten van de rivier. Komatsubara Michitarō, leider van de 23ste divisie kreeg nu officiële toestemming om de “indringers” te vernietigen. De hieruit volgende aanval bestond uit 2 afzonderlijke aanvalsteams en -wegen. Het ene team zou de Khalkhyn rivier overgaan en de Sovjet-Unie troepen op de westelijke oever vernietigen en dan zuid naar de Kawatama brug gaan. Het tweede team zou de rivier oversteken en op de oostelijke oever de troepen vernietigen en dan noord naar de Holsten rivier trekken. De twee zouden dan samenkomen en de rest van het leger langs achteren aanvallen. Enkel het tweede team sloeg in zijn opzet. Dit was voorzien door Gheorgy Zhukov, lieutenant generaal van het Mongoolse/Sovjet-Unie leger.
Juli:
Door de tegenaanval van Zhukov moest uiteindelijk ook dit aanvalsteam, zwaar verslagen en uitgedund, terug de rivier over trekken op 5 juli. Ondertussen werd op 2 juli een nachtaanval uitgevoerd door het Yasuoka detachement, ’s nachts om zo de artillerie te ontwijken. Ze konden niet doorbreken aan de oosterlijke oever tot aan de Kawatama brug. Na een tegenaanval van de Sovjet-Unie op 9 juli en duwde hen terug. De volgende weken waren er nog andere minder belangrijkere gevechten.
Het eindoffensief in augustus.
Japan hergroepeerde en wilde op 24 augustus terugslaan. Zover kwam het echter niet omdat Zhukov op 20 augustus zijn aanval lanceerde. De Japanse intelligentietroepen faalden erin om het gigantische leger dat Zhukov aan het vergaren was te bespeuren. Dus bracht Japan enkel twee slecht bewapende batallions in stelling terwijl Zhukov beschikte over drie divisies infanterie, enorm veel artillerie, tanks en de beste vliegtuigen van hun luchtmacht. Hij plaatste meer dan 50000 troepen aan de oostoever ter verdediging. Wanneer de Japanse troepen vastzaten door de Russische infanterie, vielen de tanks en artillerie langs achter aan. Zo konden er geen rantsoenen of extra troepen bij de Japanse 23e divisie. Deze tactiek noemt men in het Engels: “Double envelopment tactic.” Wanneer de omliggende Japanse troepen zich niet wilden overgeven, werden ze vernietigd door de tanks van Zhukov. Op de 31e augustus waren alle troepen vernietigd en vluchtte de rest naar Nomonhan terug.
Gevolgen van het verlies.
Japan en Sovjet-Unie tekenden op 15 september een pact van wapenstilstand. Hierin stond dat ze neutraal bleven en dat de grens op Nomonhan lag. Japan viel de Sovjet-Unie niet meer aan tot aan het einde van de tweede wereldoorlog wanneer de Sovjet-Unie begon aan zijn Mantsjoerije campagne. Door dit pact was de Sovjiet-Unie vrij om zijn troepen van zijn oostelijke grens te gebruiken om Polen binnen te vallen, in overeenstemming met hun pact met Hitler. Dit gebeurde dan ook op 17 september. Officieel had Japan 8440 doden en 8766 gewonden na deze veldslag, natuurlijk kan dit voor propagandaredenen verlaagd zijn. Tot op vandaag weet men het nog niet zeker. De Sovjet-Unie claimde enkel 9284 slachtoffers (doden en gewonden samen) te hebben, dit lijkt nog veel onwaarschijnlijker. En door de opening van de archieven van de Sovjet-Unie, werd een meer aanneembaar getal gevonden, nl. 7974 doden en 15251 gewonden. Generaal Zhukov verwierf door deze winst zijn eerste “Held van de Sovjet-Unie prijs” en het was de start van een schitterende carrière, na Nomonhan werd hij naar het oosten gestuurd en later was hij diegene die in de strijd te Moskou het eerste tegenoffensief tegen de Duitse troepen in 1941 uitvoerde. In de strijd te Stalingrad stond hij weer aan het bevel en versloeg hij de Duitse troepen door dezelfde tactiek die hij op 20 augustus gebruikte tegen de Japanners.
Redenen voor het verlies:
Er zijn verschillende redenen die worden aangehaald waarom Japan deze machtstrijd verloor, enkelen zijn:
- Door de autonomie die het Kwantung leger dacht te hebben, zijn er veel foute en overhaaste beslissingen genomen.
- Er was geen “Zhukov”, geen strategisch genie in de Japanse rangen in Nomonhan.
- De grote hoeveelheid tanks aan de kant van de Sovjet-Unie.
- Slecht bewapende Japanse troepen, tanks hadden ze ook niet.
- Het Kwantung leger was er op gebrand om geweld te gebruiken en wou diplomatie enkel als “last resort” gebruiken.
Voetnoten:
- ↑ Een vazalstaat of marionettenregering is een staat die afhankelijk is van een andere staat, meestal na een oorlog.
- ↑ Het Kantō-leger ook bekend als het Kwantung-leger of het Guandong-leger (Japans:関東軍), was één van de hoofdlegers van het Japanse Keizerlijke Leger.
Externe links:
Topografische map van het strijdveld: [[1]]
2de Sino-Japanse oorlog: [[2]]
Bronnen:
Boeken op het internet:
[[3]] , Nomonhan: Japanese-Sovjiet tactical combat, 1939; Edward J. Drea; Combat Studies Institute, 1981.
[[4]] , High Command and Field Army: The Kwantung Army and the Nomonhan Incident, 1939; Alvin D. Coox; Military affairs, vol. 33 pg 302-312; Uitgever: Society for Military History.
Internet:
[[5]] , Halhin Gol : Russia vs. Japan in WWII.
[[6]] , Slag bij Halhin Gol.
![[1]](http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/manchuria/txu-oclc-6614368-nl50-3.jpg){kind=link}