Heian-kyō (平安京)

Uit GeschiedenisJapan

(Doorverwezen vanaf Heian-kyō)
Heian-Kyō (平安京, 'Hoofdstad van de Vrede')
Heian-kyō (平安京)
Heian-kyō werd de hoofdstad van Japan vanaf 794, nadat het keizerlijk hof te Heijō-Kyō (平城京) de stad verliet. Voor vier eeuwen lang was deze het politieke en culturele centrum van het land tot in 1868, wanneer de hoofdstad verhuisde naar Edo (江戸), het huidige Tōkyō (東京), tijdens de Meiji-restauratie.

De stad werd ook wel Kyō (京), Miyako (都) of Kyō no Miyako (京の都) genoemd. Later werd ze hernoemd tot Kyōto (京都), letterlijk 'hoofdstad'.

Inhoud

Geschiedenis

Nara-periode

Het boeddhisme kende tijdens de Nara-periode (710-784) een grote bloei. Grote kloosters werden gefinancierd door de staat, kregen uitgestrekte landgoederen en horigen ter beschikking om het land te bewerken. De invloed van het boeddhisme in het dagelijkse leven was groot. Het was een verrijking op cultureel vlak, en dit zowel op artistiek en wetenschappelijk vlak. Deze had echter ook een grote invloed op het bestuur aan het hof in Heijō-Kyō. Onder invloed van de Fujiwara-clan verliet deze de stad en liet keizer Kammu een nieuwe hoofdstad bouwen in Nagaoka-kyō (長岡京). Deze werd echter na tien jaar verlaten en het hof vestigde zich in Heian-kyō aan het Biwa-meer.

Heian-tijdperk

Heian-kyō werd de nieuwe hoofdzetel van het Japanse keizerlijke hof in 794 en daarmee begon ook de Heian-periode. Voor het grootste deel van deze periode was er een verbod op het bouwen van Boeddhistische tempels binnen de stad, buiten twee tempels, de Toji en de Saiji tempels oftewel de oostelijke en westelijke tempels. Deze bevonden zich naast de toegangspoort of rashomon tot de keizerlijke vertrekken. Dit betekende dat het vooral een burgerlijke stad was. Tempels werden buiten de stad gebouwd in de omliggende bergen. Dankzij politieke stabiliteit en een toenemende stedelijke bevolking, kwam er een burgerlijke cultuur tot stand, die zich rond het keizerlijke hof vestigde en die eigenschappen van het vasteland omvormde tot een eigen Japanse stijl. Een stijl die teruggreep naar mooiheid en harmonie met de natuur en zou blijven gewaardeerd worden door de tijden heen.

Aanzicht

Feng shui (風水)

De stad werd gemodelleerd naar de Chinese stad Ch'ang-an (長安), net zoals dit het geval was bij Heijō-Kyō. Hierbij gebruikte men de Chinese, geomantische techniek feng shui (風水)[1] om de locatie van de stad te kiezen en de schikking van de gebouwen te bepalen. Een ideale ligging, volgens feng shui, was een vlakte die in het noorden, oosten en westen door bergen omgeven is, die naar het zuiden openligt en van noord naar zuid door een rivier doorsneden wordt.

Grondplan

De stad was een voorbeeld van grootschalige planning. Ze was symmetrisch aangelegd met brede lanen, lopend van noord naar zuid en van oost naar west, met kleinere doorkruisende straten en steegjes. Deze ommuurde stad bevatte de keizerlijke vertrekken, de overheidsgebouwen en de hallen en paviljoenen waar ceremonies gehouden werden.

Het ontwerp was zeer gelijklopend met dat van Heijō-Kyō. De stad mat 5,5 kilometer van noord naar zuid en 4,7 kilometer van oost naar west, omgeven met een gracht en was gebouwd volgens een dambordpatroon met het keizerlijke paleis als centraal punt. Dit gebruik wordt ook jōbōsei (条坊制)[2] genoemd. De stad was verdeeld in een rechts en een links gedeelte (respectievelijk ukyō en sakyō). Ieder deel werd onderverdeeld in districten of jō, die elk vier arrondissementen of bō beslaan. Zo een arrondissement bestond uit 40 stadsblokken of chō genaamd. Een chō heeft een oppervlakte van ongeveer 245 vierkante meter. Een centrale laan, de Suzaku-oji liep van de stadshoofdpoort of de Rashomon tot aan de hoofdpoort van het keizerlijk paleis of de Suzakumon. Deze majestueuze laan was 73 meter breed met langs beide kanten wilgen. Het keizerlijk paleis zelf bestond uit verscheidene binnenpleinen. Vlakbij het paleis stonden de administratieve gebouwen, de universiteit en een groot park. De chō het dichts bij de keizerlijke vertrekken waren gereseveerd voor de aristocratie.

Architectuur

Shindenzukuri (寝殿造)

Shinden-stijl

Shindenzukuri (寝殿造) of de Shinden-stijl ontstond in de Nara-periode (710-784) en kwam tot bloei tijdens de Heian-periode. Het was een bouwstijl, toegepast op paleizen, die door de aristocratie, die vlakbij het keizerlijk paleis woonde, werd overgenomen. Zo een huis werd vaak op 1 chō gebouwd. Het hoofdgebouw, shinden was gericht naar het zuiden en keek uit op een binnenplein, volgens de feng shui. Twee bijgebouwen, tainoya werden aan beide kanten van de shinden gebouwd van oost naar west. De tainoya en de shinden waren verbonden met twee gangen, sukiwatadone en watadono genaamd. Een andere gang leidde naar een zuidelijk binnenplein, waar verscheidene ceremonies gehouden werden. De grootste kamer in de shinden werd de moya genoemd. Deze was omringd door een veranda of hisashi. Er werden schermen geplaatst om kamers te creeëren in de moya. Vlak tegenover de moya bevond zich de tuin met vijvers. Water van een stroom liep in een grote vijver, waarin zich allerlei kleine eilandjes bevonden, die verbonden waren met brugjes. Ook stonden er veel bomen en lagen er verscheidene rotsen. Dit alles moest de persoon, die door de tuin wandelde, het gevoel doen opwekken dat hij zich in het Reine Land bevond.

Heian Paleis

De Shishinden in huidig Kyōto, gebouwd naar model tijdens Heian periode

Het Heian Paleis was het keizerlijke paleis en het administratieve centrum van Japan gedurende de Heian-periode en lag centraal in het noorden van de stad, naar het model van de Chinese stad Ch'ang-an. De ommuurde paleiselijke gronden bestonden verscheidene administratieve en ceremoniële gebouwen. Daarbinnen lag het apart afgebakende binnenpaleis, waar de keizer gehuisvest was. Hier bevonden zich nog aparte woonvertrekken en ceremoniële gebouwen voor mensen die dichter bij de keizer stonden.

Het Grote Paleis (daidairi)

Het Grote Paleis of de Daidairi (大内裏) was de naam voor het Heian Paleis. Het gebied van het paleis was ommuurd en strekte zich over een afstand van 1,4 kilometer van noord naar zuid en 1,2 kilometer van west naar oost. De drie belangrijkste gedeeltes waren de Dairi (内裏) of het Binnenpaleis, de Buraku-in (豊楽院), of de receptiehal en de Chōdō-in (朝堂院), oftewel het officiele gedeelte, waar de audiënties aan de keizer werden ontvangen.

Het hoofdgebouw binnen de Chōdō-in was de Daigokuden (大極殿) of de Grote Audiëntiehal. Het was een groot gebouw met een oppervlakte van 52 op 20m en was gebouwd volgens Chinese stijl met witte muren, rode pilaren en daken met groene tegels, met de bedoeling om hier de meest belangrijke staatsceremonies uit te voeren.

De Buraku-in was een ander, ook volgens Chinese stijl, gedeelte van de Daidairi en lag ten westen van de Chōdō-in. Dit gebouw diende voor officiële feesten en banketten , maar er werden ook boogwedstrijden gehouden.

Deze gebouwen vielen echter in verval, omdat velen van de functies verplaatst werden naar de Dairi.

Het Binnenpaleis (dairi)

Het Binnenpaleis of de Dairi (内裏) lag in het noord-oosten van de Chōdō-in, met als belangrijkste gebouw de Troonhal of de Shishinden (紫宸殿). De Dairi was de plaats waar de keizerlijke vertrekken waren en was omringd door twee muren. De buitenste muren omvatten huishoudelijke gebouwen, opslagruimtes en een paar shintogebouwen. De poort die toegang gaf tot de Dairi was de Kenreimon-poort (建礼門). De keizerlijke vertrekken zelf waren door een tweede muur gescheiden, waarbij de Shōmeimon-poort (承明門) als toegang diende. In tegenstelling tot de Chōdō-in en de Buraku-in was de Dairi niet in Chinese stijl opgetrokken, maar in een Japanse bouwstijl. Het was een variant op de Shinden-bouwstijl.

De Shishinden was een gebouw waar allerlei officiële plechtigheden plaats vonden, die overgenomen werden van de plechtigheden die niet meer in de Chōdō-in en de Buraku-in gehouden werden. Het was een rechthoekige hal van 30 op 25m en keek uit op een binnenplein tegenover de Shōmeimon-poort. Een tachibana[3] en een sakura[4] stonden symmetrisch aan beide zijden van de trappen aan de ingang van het gebouw.

Tijdslijn

Voetnoten

  1. ↑ Feng shui(風水; pinyin: fēng shuǐ; rōmaji: fūsui) is een filosofie die al meer dan 3000 jaar bestaat. Volgens deze leer kan de omgeving het geluk beïnvloeden. De letterlijke betekenis van feng Shui is 'wind en water', naar het Begrafenis boek Zang Shu (葬書) dat zegt: "Qi drijft op de wind (feng) en verspreidt, maar blijft waar het water (shui) tegenkomt". Deze oude Chinese pseudo-wetenschap werd gebruikt om gunstige plaatsen te vinden om steden op te richten.
  2. ↑ Jōbōsei (条坊制) is een systeem van verdeling in districten en arrondissementen. Zoals toegepast op Heian-kyō (平安京).
  3. ↑ Tachibana is een Japanse citrusboom.
  4. ↑ Sakura (桜)is de Japanse naam voor de kersenbomen.

Bronvermelding

Boeken

  • Vande Walle, Willy. Een geschiedenis van Japan: Van samurai tot soft power, Leuven: Acco Leuven, 2007.
  • Sansom, George. A history of Japan to 1334, Kent, England, Dawson Publishing, 1978.
  • Fiévé, Nicolas. L'architecture et la ville du Japon ancien, Paris, Editions maisonneuve & Larose, 1996.
  • Coaldrake H., William. Architecture and authority in Japan, New York, Routledge, 1996.

Elektronische Bronnen

Teruggeplaatst van "http://mediawiki.arts.kuleuven.be/geschiedenisjapan/index.php/Heian-ky%C5%8D_(%E5%B9%B3%E5%AE%89%E4%BA%AC)"