Hōjō Masako (北条正子 )
Uit GeschiedenisJapan
Hōjō Masako 北条正子 (1157-1225) was de vrouw van Minamoto no Yoritomo, de eerste shōgun in de Kamakuraperiode. Na de dood van Yoritomo kwam zij samen met haar familie aan de macht. Ze kreeg de bijnaam ama-shōgun, vrij vertaald als non-shōgun.
Inhoud |
Jeugd en Huwelijk
Hōjō Masako werd in 1157 geboren. Zij was de dochter van Hōjō Tokimasa 北条時政 en Hōjō no Maki. Zij had meerdere broers, waaronder Hōjō Yoshitoki 北条義時 en Hōjō Tokifusa 北条時房. Zij had ook nog een zus, maar haar naam is niet gekend. Masako was niet echt een vrouwelijk type: zij ging altijd bij de mannen gaan zitten om te eten. Daarom had ze ook een veel sterkere band met haar broers dan met haar moeder en haar zus.
In 1177 werd Masako verliefd op de jonge Minamoto no Yoritomo 源頼朝. Tijdens de strijd tussen de Minamoto en de Taira werd Yoritomo verbannen naar Hirugashima, een eiland in de provincie Izu. In die tijd had de Hōjō-clan de macht over deze provincie. Op deze manier leerde hij Masako kennen. Haar vader Tokimasa was echter tegen hun relatie: hij huwelijkte Masako aan een andere man uit. Masako ging hier helemaal niet mee akkoord. Tijdens een storm liep ze weg van thuis en vluchtte naar het huis van haar geliefde. In hetzelfde jaar nog trouwden zij. Het huwelijk werd volledig gesteund door haar broer Yoshitoki. Een jaar later kregen zij hun eerste dochter, Ō-Hime. Minamoto no Yoriie 源頼家, hun eerste zoon en erfgenaam, werd in 1182 geboren. In 1192, het jaar waarin Yoritomo de titel van shōgun bemachtigde, kregen zij nog een zoon, Minamoto no Sanetomo 源実朝.
Minamoto no Yoritomo 源頼朝 (1147-1199)
Inleiding
Vanaf het midden van de Heian-periode ontstond er een rivaliteit tussen de Minamoto-clan en de Taira-clan. De Fujiwara-clan waren in die tijd de hoofdstedelijke aristocratie. Op het hoogtepunt van hun macht begonnen de boeren weerstand te bieden. Deze benden werden geleid door de leden van de Taira- en Minamoto-clans. Deze clans werden in de late Heian-periode de twee machtigste krijgersbenden. De rivaliteit is ontstaan door de vele ruzies tussen verschillende prinsen die de troon opeisten. De Taira stamden af van keizer Kanmu en vestigden zich op het Kantō-gebied. De Minamoto stamden af van keizer Seiwa en groeiden uit tot een machtige clan in het Kinai-gebied.
In periodes van moeilijkheden kozen de Fujiwara-regenten altijd de Minamoto als hun dienaars, de ex-keizers kozen altijd voor de Taira-clan. Bij de dood van ex-keizer Toba ontstond er een machtsstrijd, het Hōgen-incident genoemd. De ruzie ging tussen enerzijds de regerende keizer en zijn regent en anderzijds een ex-keizer en een minister. Beide partijen werden gesteund door iemand van de Taira en door iemand van de Minamoto. De overwinnaar van dit incident was vooral Taira no Kiyomori. Hij kreeg een belangrijke positie aan het hof. Velen van de Minamoto-clan werden vermoord, waaronder Minamoto no Yoshitomo, de vader van Minamoto no Yoritomo.
Yoritomo's jeugd (1147-1180)
Minamoto no Yoritomo was een zoon van Minamoto no Yoshitomo 源義朝. Zijn moeder was lid van de Fujiwara-clan. In 1159 werd de Minamoto-clan verslagen door de Taira-clan. Vele leden van de Minamoto-clan werden vermoord, net zoals Yoritomo's vader Yoshitomo. Yoritomo was slechts 13 jaar. Hij werd niet vermoord, maar werd meteen naar Izu verbannen. Hij is opgegroeid in ballingschap.
Minamoto no Yoritomo heeft zijn succes te danken aan de Hōjō-clan. Hoewel de Hōjō eigenlijk afstammelingen waren van de Taira-clan, hadden zij tegelijk ook een goede band met de keizerlijke familie. Tijdens zijn ballingschap was Hōjō Tokimasa een van de cipiers van Yoritomo. Op deze manier leerde hij Masako kennen en trouwde hij met haar op dertigjarige leeftijd.
Genpei-oorlogen (1180-1185)
In 1180 startte Minamoto no Yoritomo een leger op om tegen de Taira te strijden. Hij kreeg snel hulp: steeds meer krijgsbenden uit Kantō sloten zich bij hem aan. Hij kreeg ook de volledige steun van de Hōjō-clan. Later, na de aanval bij de Fujikawa 富士川 rivier, kwamen er overal in Japan krijgsbenden in opstand tegen de Taira. In 1181 stierf Taira no Kiyomori 平清盛, de leider van de Taira-clan. Zijn zoon Taira no Munemori 平宗盛 kreeg de leiding, maar hij had geen kennis van militaire zaken. Enkele jaren later was de Taira-clan volledig uitgeschakeld.
Yoritomo zelf bouwde in Kamakura 鎌倉 een grote administratie uit. Eerst startte hij een bureau der Krijgslieden op: dit zorgde voor de controle over de vazallen. Later richtte hij ook nog een bureau der Documenten en een Gerechtelijk bureau op en stelde politiecommissarissen aan. Deze machtsstructuur noemt men het bakufu 幕府, wat hetzelfde betekent als 'militair bestuurd Japan'. Yoritomo kreeg de titel van opperbevelhebber of shōgun.
Hōjō Masako's politieke carrière na de dood van Yoritomo
Belang vrouwen krijgersklasse
Masako vertegenwoordigde vooral de vrouwen uit de krijgersklasse. Het gebeurde vaak dat deze vrouwen hun man verloren tijdens oorlogen of opstanden tussen de verschillende clans. Masako vond dat deze personen extra aandacht verdienden omdat zij het moeilijker hadden. Deze vrouwen stonden altijd centraal in al haar politieke beslissingen. De aristocratische vrouwen daarentegen vormden een groot obstakel: ook zij hadden een belangrijke rol in de politiek. Zij probeerden alleen maar meer macht te krijgen door hun zonen voorop te plaatsen.
Eliminatie en dood van Yoriie
Na de dood van haar man besloot Masako om een boeddhistische non te worden. Zij kreeg een tonsuur [1] van de priester Gyōyū. Masako begon haar politieke carrière door haar eigen zoon Yoriie te elimineren. Hij was slechts 18 jaar toen zijn vader stierf. Zowel de leden van het Bakufu als Masako zelf gingen er mee akkoord dat Yoriie nog niet meteen als shōgun werd aangesteld. Daarom heeft zijn moeder samen met haar vader Tokimasa en haar broer Yoshitoki een gemeentebestuur van regenten opgestart. Tokimasa werd de shikken (執権) of regent van Yoriie. Yoriie stond bekend om zijn ongeduldige, wilde, tirannieke karakter. Hij haatte zijn moeder en de rest van de familie en verkoos de familie van zijn vrouw, de Hiki-clan 比企. Er ontstonden hevige ruzies tussen de Hōjō clan en de Hiki clan. In 1203 ontdekte Masako dat haar zoon Yoriie en zijn schoonvader Hiki Yoshikazu 比企能員 van plan waren haar vader te vermoorden. Kort daarna liet Tokimasa de leiders van de Hiki clan vermoorden. Yoriie werd verbannen naar de provincie Izu. Een jaar later werd hij daar vermoord, vermoedelijk op bevel van Tokimasa.
Verlies vertrouwen Tokimasa
Kort na de moord op Yoriie kreeg zijn jongere broer Sanetomo de titel van shōgun. Deze is in het huwelijk getreden met Masako's jongste zus. Opnieuw was Tokimasa de shikken van de nieuwe shōgun Sanetomo. Maar Masako en haar broer Yoshitoki verloren het vertrouwen in hun vader. Hatakeyama Shigetada, de schoonbroer van Masako en Yoshitoki, werd vermoord door de manschappen van Tokimasa door een valse beschuldiging. Er gingen ook geruchten rond dat hij Yoriie zou vermoord hebben en dat hij een nieuwe moord plande op Sanetomo. Masako en haar broer dreigden in opstand te komen als hun vader niet in priesterschap ging. Uiteindelijk ging hij in 1205 naar een klooster in Kamakura en werd monnik. Hij stierf in 1215. Yoshitoki nam de rol van shikken op zich.
Latere jaren
In 1213 hebben Masako en haar broer Yoshitoki Wada Yoshimori 和田義盛 van de Miura clan gearresteerd. Hij hield de post achter van het hoofd van het bureau van de Samoerai, wat instond voor de controle van de vazallen. Even later werd Yoshimori geëlimineerd. Hierdoor konden Masako en Yoshitoki elk over een eigen domein regeren. Yoshitoki wordt de directeur van het bureau van de Samoerai en van het bureau van de Administratie en Financiën.
In 1218 werd Masako door de regent Yoshitoki naar Kyoto gestuurd. Daar vroeg zij de toelating aan de ex-keizer Go-Toba (後鳥羽) [2] om zijn zoon, prins Nagahito als opvolger van de shōgun aan te stellen. Dit verzoek werd geweigerd.
Enkele jaren later werd Sanetomo vermoord door zijn neef, een zoon van Yoriie. Yoshitoki heeft dan zelf een nieuwe shōgun aangesteld, hijzelf bleef de shikken. Tijdens het Jōkyū-incident in 1221 verklaarde de ex-keizer Go-Toba de oorlog aan de Hōjō-clan en wou de regent Yoshitoki executeren. Zijn legers echter hadden niet veel strijdlust, en de Hōjō-legers hadden niet veel moeite om de hoofdstad Kyoto te bezetten. Ook hier speelde Masako een belangrijke rol: zij was een grote steun voor haar broer. Yasutoki, de zoon van Yoshitoki kwam aan het hoofd van Kyoto. Go-Toba werd verbannen.
In 1224 stierf Yoshitoki op 61-jarige leeftijd aan een ziekte. Masako adviseerde dat zijn zoon Yasutoki hem op zou volgen als shikken. Zijn oom Tokifusa werd zijn rensho[3]. Yasutoki werd een zeer machtig persoon, maar hij kende altijd een sterke invloed van Masako.
Dood van Masako
Op 25 augustus 1225 stierf Masako op 69-jarige leeftijd. Zij stond in de Middeleeuwen altijd bekend als een ideale vrouw en echtgenote van een strijder. Zij verdedigde altijd de waarden van haar clan en ze streefde er naar om wat Yoritomo had opgebouwd, te bewaren en te versterken.
Voetnoten
- ↑ Tonsuur of kruinschering. Het is een geschoren kale plek op het hoofd. Dit komt vooral voor bij het Christendom, maar wordt ook gebruikt door andere volkeren. In dit geval is dit het teken van toewijding aan de goden.
- ↑ Go-Toba werd op driejarige leeftijd keizer van Japan. Hij was de 82ste keizer. Op 18-jarige leeftijd deed hij troonsafstand en werd hij opgevolgd door zijn zoon.
- ↑ rensho: de assistent van de shikken.
Bibliografie
Literaire naslagwerken
Herail, Francine. Histoire du Japon, Le Coteau-Roanne : Horvath, 1990.
Sansom, George. A history of Japan, Stanford, California : Stanford University Press, 1958.
Souyri, Pierre François. Le monde à l’envers : la dynamique de la société médiévale, Paris : Maisonneuve et Larose, 1998.
Vande Walle, Willy. Een geschiedenis van Japan: van samurai tot soft power, Leuven: Acco 2007.
Elektronische bronnen
http://en.wikipedia.org/wiki/H%C5%8Dj%C5%8D_Masako
http://en.wikipedia.org/wiki/H%C5%8Dj%C5%8D_Tokimasa
http://everything2.com/e2node/Hojo%2520Masako
http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Hojo_Masako
http://nl.wikipedia.org/wiki/Tonsuur
http://www.dbnl.org/tekst/weil004kuns01/weil004kuns01_0020.htm#T0515
http://en.wikipedia.org/wiki/Minamoto_no_Yoritomo

