Fujiwara-clan (藤原)
Uit GeschiedenisJapan
De Fujiwara-clan is een familie die Japan regeerde van de tiende tot de twaalfde eeuw en tijdens die periode absolute macht hadden.
Inhoud |
De Fujiwara (藤原)
Inleiding
De Fujiwara is een familie van regenten die tijdens de Heian-periode grote politieke invloed had. Deze politieke invloed is begonnen in de Nara-periode. De stichter Nakatomi no Kamatari(614-669) kreeg de bijnaam Fujiwara van keizer Tenji. Dankzij deze politieke invloed konden de Fujiwara wetten veranderen naar eigen behoeften.
Fujiwara's monopoliseren het regentschap (sekkan seiji)
De politieke invloed van de Fujiwara's werd in werking gesteld tijdens de Asuka-periode. Nakatomi no Kamatari leidde een staatsgreep tegen Soga in 645 en startte een reeks staatshervormingen dat bekend werd als de Taika-hervorming(1). In 668 gaf Keizer Tenji hem de bijnaam Fujiwara no Ason die later doorgegeven werd aan de nakomelingen van zijn tweede zoon Fujiwara no Fuhito. Hij gaf zijn dochter Miyako aan Keizer Mommu als concubine(2). Haar zoon, Obito werd Keizer Shōmu. Fujiwara no Fuhito slaagde erin Kōmyōshi een ander van zijn dochters de Keizerpartner te maken van Keizer Shōmu. Zij was de eerste Keizerpartner die niet van de Keizerlijke familie zelf was. Fujiwara no Fuhito had ook nog vier zoons die ieder een tak oftewel familie oprichte. In de eerste helft van de negende eeuw kon de noordelijke tak (hokke) het leiderschap van de clan verwerven. Yoshifuda (804-872) was de eigenlijke grondlegger van de Fujiwara-overheersing. Hij huwelijkte een Fujiwara- vrouw uit aan twee opeenvolgende keizers en wist zo zijn relatie als gaiseki te vestigen. Hij is de eerste sinds Nakamaro(3) die Kanselier(4) werd. Zijn jongere broer had de functie van minister van rechts(5), daarnaast had je niet minder dan vijf minamoto's in het kabinet. Deze waren de jongere broers van keizer Ninmyō en zorgden voor de balans tussen de keizerlijke clan en de gaiseki. Yoshifuda gebruikte de positie van kanselier echter om een gooi naar de macht te wagen. Toen zijn kleinzoon kind-keizer Seiwa (regeerde 858-876) op de troon kwam maakte hij van deze uitzonderlijke kans gebruik m.n. de minderjarigheid van de keizer om regent (sesshō) te worden. Nu was hij plaatsvervangend keizer. Één of meerdere prominente Fujiwara's bezette deze posities meer dan eens, en voor meer dan één keizer. Kleinere leden van Fujiwara waren gerechtsleden, provinciale gouverneurs en ondeugdgouverneurs, leden van de provinciale aristocratie en samurai .
In 876 wordt Yoshifuda's aangenomen zoon, Mototsune (836-891) regent van de tienjarige keizer Yōzei (876-884). In 884 nam hij ontslag als regent om als eerste kanpaku te worden, een eufemistische term van regentschap over een meerderjarige keizer. Wanneer Yōzei van Mototsune vervreemdt, zorgt Mototsune ervoor dat Yōzei afgezet wordt en door een gedweeër prins opgevolgd wordt.
Vanaf dit moment kan men spreken over een quasi-monopolie van de Fujiwara door de twee regenttitels. Gecombineert met het voorrecht gades te leveren aan de keizer en de keizerlijke prinsen zorgde dit ervoor dat de Fujiwara een dictatoriale greep op de troon hadden, zonder ze te moeten usurperen. Daarmee begon het tijdperk van de aristocratische monarchie.
Het einde van het regentschap van de Fujiwara's
Niet alle keizers legden zich daar bij neer. Na de dood van Mototsune stelde de toenmalige keizer Uda geen kanpaku meer aan en probeerde hij via minister Sugawara no Michizane (845-903) tegenwicht tegen de Fujiwara's te creëren. Ook zijn opvolger keizer Daigo (897-930) stelde geen kanpaku aan en probeerde de ritsuryō te herstellen. De twee volgende keizers Suzaku (reg. 930-946) en Murakami (reg.946-967) zetten dit verder. Ook al waren de Fujiwara's geen regenten meer, ze bleven de hoogste posten aan het hof bekleden. Niettemin, Fujiwara werd niet gedegradeerd door Keizer Daigo maar werd eigenlijk sterker tijdens zijn regeringstijd. De centrale controle was blijven dalen en de Fujiwara's verwierven samen met andere grote families veel meer shōen(5)dan tijdens de vroege tiende eeuw. Onder keizer Daigo was het clanhoofd van de Fujiwara's, Tokihira, minister van links. Door een complot op getouw te zetten slaagde hij erin zijn grote rivaal, minister van rechts Sugawara no Michizane te laten verbannen. Dit was het begin van een aantal zuiveringsacties die tot 969 duurden, het jaar dat Fujiwara no Saneyori 藤原実頼 regent van keizer Reizei 冷泉 (reg. 967-969), de miniser van links, Minamoto no Taka'aki uitschakelde. Binnen decennia na de dood van Daigo van de Keizer, had de Fujiwara-clan absolute controle over het hof. Tegen het jaar 1000 kon Fujiwara no Michinaga Keizers kronen en ontkronen naar wil. Weinig gezag werd verlaten voor traditionele officiële kringen, en de overheidszaken werden behandeld door het privé beleid van de familie Fujiwara.
Het einde van Fujiwara's regeringsperiode
Daling in voedselproductie, de groei van de bevolking, en de concurrentie voor middelen onder de grote families allen leidde tot de geleidelijke daling van macht Fujiwara en leidde tot militaire storingen in het medio-tiende en de elfde eeuwen. Leden van Fujiwara, Taira, en families Minamoto vielen elkaar aan, kregen grote stukken veroverd land, zet rivaliserende regimes op, en brak over het algemeen de vrede van Japan.
Fujiwara controleerde de troon tot de regeringsperiode van Keizer Go-Sanjō (1068-73), de eerste keizer niet geboren van een Fujiwara-moeder sinds de negende eeuw. Keizer Go-Sanjō, bepaald om keizercontrole door sterke persoonlijke regel te herstellen, voerde hervormingen uit om de invloed van de Fujiwara in bedwang te houden.
Op tijd werden veel van de Fujiwara vervangen, meestal door leden van de toenemende familie Minamoto. Een strijd voor successie in de medio-twaalfde eeuw bood Fujiwara de kans om hun vroegere macht te herwinnen. Fujiwara no Yorinaga nam samen met de teruggetrokken keizer een hevige slag in 1158 op tegen de duidelijke erfgenaam, wie door Taira en Minamoto werd gesteund. Uiteindelijk werd de Fujiwara-clan vernietigd, het oude verdrongen systeem van overheid en het insei-systeem was machteloos aangezien bushi de controle van hofzaken nam. Dit was een groot keerpunt in de Japanse geschiedenis.
Slechts veertig jaar na de dood van Michinaga konden zijn erfgenamen niet de beklimming van Keizer Go-Sanjō (1068-1073) verhinderen, de eerste keizer sinds Go-Uda waarvan de moeder geen Fujiwara was. Het systeem van de overheid van de teruggetrokken keizer (daijō tennō) in het begin van 1087 verzwakte de controle van Fujiwara over het Keizerhof nog meer.
De fujiwara overheersende Heian-periode naderde zijn eind langs storingen in de 12de eeuw. De dynastieke strijd die als de Hōgen-verstoring bekend staat (Hōgen no Ran) leidde ertoe dat de Taira te voorschijn kwam als krachtigste clan in 1156. Tijdens de Heiji-verstoring (Heiji no Ran) in 1160 versloeg de Taira-clan de coalitie van de Fujiwara en de Minamoto. Deze nederlaag zorgde voor het eind van de overheersing van Fujiwara.
Voetnoten
(1)De Taika hervorming van 646 maakte alle land eigendom van de keizer, en een uitgebreid systeem van belastingen werd opgelegd.
(2)Een concubine is de bijzit van een man. Het woord concubine is van Latijnse komaf en betekent letterlijk: zij die (buiten de huwelijkse staat) in gemeenschap met een man leeft. Het is een eufemisme voor bijzit of minnares.
(3)De zoon van Fujiwara no Muchimaro.
(4)De taken en bevoegdheden van een kanselier zijn vergelijkbaar met de Nederlandse benamingen: minister-president, eerste minister of premier.
(5)Een Shōen was een stuk land of een groot huis.
Bronnen
Syllabus geschiedenis van Japan tot 1868
http://en.wikipedia.org/wiki/Fujiwara_clan
