De conferenties van Jalta en Potsdam

Uit GeschiedenisJapan
Ga naar: navigatie, zoeken


Doorheen WOII waren er verschillende conferenties van de Geallieerden die zowel in Europa als in het Verre Oosten resoneerde.Het terreur van Hitler werd beëindigd op D-Day maar in het Verre Oosten ging de oorlog steevast door.[1] Dan werd op 26 Juli de verklaring van Potsdam openbaar gemaakt waardoor de bal in het kamp van Japan lag. Japan kon kiezen voor een vredevolle overgave in ruil voor enkele voorwaarden.Het was voor Japan een moeilijke besluitvorming maar door een verkeerde interpretatie van het Japanse woord mokusatsu(黙殺) kwam alles in een stroomversnelling.Door deze misinterpretatie ging de Verenigde Staten over tot actie met de aanslagen op Hiroshima(広島市) en Nagasaki(長崎市) tot gevolg. Keizer Hirohito 裕仁(l 1901-1989, reg.1926-1989) nam op 15 augustus het besluit om over te gaan tot capitulatie.

Voorafgaande conferenties

De conferentie van Québec

De conferentie van Québec

In het midden van 1943 was het duidelijk voor de leiders van de Geallieerden dat ze de oorlog gewonnen hadden. Winston CHURCHILL,[2] Franklin ROOSEVELT[3] en Jozef STALIN[4] begonnen dus al aan de toekomst te denken maar hervielen zo weer in hun oude denkwijze die gedomineerd werden door vooroordelen en angsten. Zo dook het onderlinge wantrouwen tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk weer op. De Verenigde Staten had zijn twijfels aan de toewijding van het Verenigd Koninkrijk om de plannen om Europa te bevrijden uit te voeren. Dit wantrouwen was op zijn beurt gebaseerd op het feit dat het Verenigd Koninkrijk al meerdere keren de door de Geallieerden geplande invasies voor Noord-Europa had uitgesteld.

Op internationaal vlak

Het vertrouwen van het Verenigd Koninkrijk in de Verenigde Staten nam af toen het Verenigd Koninkrijk vernam dat Roosevelt van plan was een conferentie te houden met Stalin zonder het Verenigd Koninkrijk erbij te betrekken. Churchill kwam toen met het voorstel om deze conferentie in Canada te houden. De conferentie van Québec, die de codenaam Quadrant kreeg, vond plaats van 17 tot 24 augustus 1943. Op de conferentie ging het er nog al woelig aan toe maar op het einde werden toch verschillende besluiten genomen. De Britten waren er van overtuigd dat een invasie van Italië nodig was, wilde de Geallieerden in staat zijn om belangrijke aanvallen uit te voeren in Zuid-Duitsland. Zo konden de Geallieerden belangrijke vliegtuig- en wapenfabrieken in Zuid-Duitsland uitschakelen. Zo zouden de Geallieerden in staat zijn om de invasie van Frankrijk te laten lukken. De Amerikanen gingen hiermee akkoord op voorwaarde dat Operatie Overlord hoogste prioriteit zou krijgen.[5] Ook ging men akkoord om de bombardementen op Duitsland te intensiveren.

Met betrekking tot de oorlog met Japan

Over de oorlog in het Verre Oosten was er veel discussie. Zo had het Verenigd Koninkrijk grote vraagtekens bij de plannen van de Amerikanen. Maar de twijfels van het Verenigd Koninkrijk waren ongegrond. Churchill was immers al op de hoogte dat de Verenigde Staten een invasie op Burma wou uitvoeren met als doel de opening van de Burma-weg. De reden waarom de Amerikanen de opening van de Burma-weg nastreefden was omdat ze bang waren dat het Verenigd Koninkrijk zich niet volledig zou inzetten in de strijd tegen Japan. Na dagen van discussie werden toch enkele belangrijke beslissingen genomen. Zo zou er een overkoepelend geallieerd opperbevel komen voor Zuidoost-Azië. Als opperbevelhebber werd gekozen voor viceadmiraal Lord Louis Mountbatten en als tweede man werd geopteerd voor generaal Stilwell.[6] De operaties tegen Japan werden geïntensifieerd. Ook werd er een deadline opgelegd dat Japan ten laatste twaalf maanden na de val van Duitsland verslagen moest worden.

De conferentie van Teheran

Deze conferentie in Iran werd door de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie en het Verenigd Koninkrijk georganiseerd.President Roosevelt, Stalin en Churchill kwamen samen op 28 November tot 1 December 1943. Tijdens deze conferentie bepaalde men hoe ze de oorlog tegen Japan en Duitsland zouden verder zetten, ook ging men verder in op de plannen voor Operation Overlord die in mei 1944 zou beginnen. Men sloot ook het akkoord dat de Sovjet-Unie voor een afleidingsmanoeuvre aan het oostelijke front zou zorgen zodat de aandacht van de Duitsers op het Noorden van Frankrijk verzwakte.De Sovjet-Unie ging ook akkoord om na de overwinning van de Geallieerden op Duitsland , de oorlog te verklaren aan Japan. In ruil voor deze oorlogsverklaring zou de Sovjet-Unie de Koerilen , de zuidelijke helft van Sachalin en de toegang tot de havens van Dairen en Port Arthur krijgen.In Jalta werd hier verder op ingegaan.

De conferentie van Jalta

De oorlog in Europa was bijna over maar de oorlog tegen Japan was nog lang niet gestreden. De Geallieerden stonden klaar voor de aanval op de Rijn en in Oost-Europa waren de Russen Polen binnengestormd. Nu moesten er dringend overeenkomsten worden gemaakt over territoriale rechten en over een naoorlogse Duitse regering. Op 4 Februari 1945 kwamen Stalin , Roosevelt en Churchill samen in het Krim voor de Jalta conferentie.[7] Op deze conferentie besliste men definitief over 2 belangrijke zaken: Duitsland en Japan.

De conferentie van Jalta

Duitsland

Voor Duitsland werden de grenzen van de Geallieerden bezettingszones vastgelegd. Naast de Sovjet-Unie ,het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten zou er ook een Franse bezettingszone worden gevormd. Een Geallieerde controleraad zou deze bezettingszones controleren.

De Verenigde Staten en het Verenigd koninkrijk gingen akkoord dat de toekomstige regeringen van de Oost-Europese landen die grensde aan de Sovjet-Unie zich neutraal moesten opstellen tegen het regime van de Sovjet-Unie.Aan de andere kant maakte de Sovjet-Unie ook de belofte dat het vrije verkiezingen zou toelaten in alle gebieden die bevrijd waren van Duitsland. Roosevelt en Stalin kwamen overeen dat Duitsland enorme herstelbetalingen moest betalen waarvan de helft aan de Sovjet-Unie in de vorm van industriële benodigdheden ,jaarlijkse leveringen en het gebruik van Duitse mankracht.

Het Verre Oosten

Hoewel de Geallieerden zeker waren van hun overwinning in Europa wiste ze wel dat de strijd in het Verre Oosten nog niet over was. Om deze reden zagen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk een groot strategisch voordeel in hun strijd tegen Japan mocht de Sovjet-Unie ook op het toneel verschijnen. Het is dus logisch dat men op de conferentie van Jalta met de Sovjet-Unie besprak welke voorwaarden er nodig waren omdat zij zich zouden engageren in de oorlog in het Verre Oosten. Men ging akkoord met het feit dat de Sovjet-Unie na de overwinning op Japan een invloedssfeer in Mantsjoerije zou krijgen.Dit hield in dat de Sovjet-Unie het zuidelijke deel van het eiland Sachalin, de haven Dairen , de Mantsjoerije spoorlijn, het gepachte port Arthur en de Koerilen zou krijgen. In ruil voor dit alles stemde de Sovjet-Unie er mee in dat Russische troepen na de Duitse overgave mee zouden helpen Japan te verslagen.

De Conferentie van Potsdam

De Conferentie van Potsdam ging door van 17 juli tot 2 augustus 1945. De Geallieerden kwamen terug samen na de overgave van Duitsland om de gesprekken die op Jalta waren aangevangen verder te zetten. In de periode tussen de Conferentie van Jalta en de Conferentie van Potsdam was de Amerikaanse President Roosevelt overleden en werd Harry TRUMAN[8] als 33e president van de Verenigde Staten aangesteld. Nu dat de gemeenschappelijke vijand in Europa verslagen was ontstonden er kleine onenigheden in de besluitvorming over de heropbouw van Europa. Niettemin bleven ze zich allemaal wel inzetten in de oorlog in het Verre Oosten. De nieuwe president van de Verenigde Staten Harry Truman paste enkele veranderingen toe i.v.m. met het verslagen Duitsland. Eerder op de conferentie van Jalta waren Roosevelt en Stalin al overeengekomen dat Duitsland herstelbetalingen moest leveren waarvan de helft naar de Sovjet-Unie zou gaan maar nu wou Truman deze herstelbetalingen verzachten. Zo zouden enkel de bezettende landen herstelbetalingen mogen eisen van hun eigen bezette gebieden. De reden achter deze beslissing van Truman was dat hij zeker wou zijn dat de situatie veroorzaakt door het verdrag van Versailles niet zou herhaald worden.Het was een conferentie gevuld met discussie en debat maar uiteindelijk werden er toch enkele akkoorden gesloten.

De conferentie van Potsdam

Duitsland

Duitsland zou volledig gedemilitariseerd worden, alle economische middelen die mogelijk konden worden gebruikt voor militaire doeleinden werden ontmanteld en men maakte komaf met alle militaire instanties . Ook werden alle discriminerende wetten verwijderd die dateerde uit de periode waarin Duitsland onder de invloed van nationalisme en Nazisme was. Het doel was om van Duitsland weer een democratisch land te maken. De onderwijssystemen en de rechtssystemen ondergingen ook veranderingen, zo werden ze gezuiverd van iedere autoritaire invloed. Op politiek vlak werden democratische partijen zeer sterk aangemoedigd. Tot er opnieuw een nationale Duitse overheid kon worden opgericht zou een controleraad van de Geallieerden het gezag hebben over de bezettingszones.

Het Verre Oosten

Met de Potsdam verklaring werd er ook en ultimatum aan Japan gegeven. De Geallieerden stelden een vredevolle overgave voor waarbij Japan zich zou moeten neerleggen bij enkele voorwaarden. Zo was een van de voorwaarden de neutralisatie van de autoriteiten en hooggeplaatste personen die de Japanse bevolking hadden misleid en het imperialistische gedrag van Japan hadden mogelijk gemaakt. Een andere voorwaarde was dat alle militaire machten van Japan moesten worden ontmantelt zodat ze op militair vlak geen bedreiging meer vormde. Ook werd de soevereiniteit van Japan terug herleidt tot de 4 grote eilanden[9] en werd Japan verplicht alle mogelijke belemmeringen van democratie te verwijderen zodat Japan een land zou worden waar democratie en vrijheid heerste. De Geallieerden zouden in ruil die bedrijven laten bestaan waardoor de Japanse economie kon blijven draaien en Japan kon herstellen van de oorlog. Ook zouden de Geallieerden de bezetting van Japan opheffen nadat de Westerse doelen in Japan werden bereikt en er een democratische overheid was aangesteld naar de wil van de Japanse bevolking.

De reactie van Japan op de Verklaringen van Potsdam

Japan had zware schade geleden en kreeg de kans door de Verklaring van Potsdam om zich vrede vol over te geven als ze toegaven aan enkele voorwaarden van de Geallieerden. The Big Six heeft in deze beslissing de grootste rol gespeeld hoewel de reële macht nog altijd bij keizer Hirohito lag.

'The Big Six'

The Supreme Council For The Direction of War of "The Big Six" bestond uit :

  • Suzuki Kantarō
  • Togo Shigenori
  • Anami Korechika
  • Yonai Mitsumasa
  • Umezu Yoshijirō
  • Toyoda Soemu

Zij waren de ultieme macht binnen de Japanse overheid maar waren verzwakt doordat ze geen eenheid vormden om een besluit te nemen over de oorlog . Zelfs na jaren van verliezen, embargo ,het steeds groeiende aantal bombardementen op Japan en de interventie van de Sovjet-Unie waren de The Big Six niet van plan de strijd op te geven tenzij de Geallieerden met 4 voorwaarden akkoord gingen:

  • Garantie dat de imperialistische staat mocht worden behouden
  • Dat Japan zelf hun troepen mochten repatriëren
  • Dat Japan zelf de jurisdictie zouden hebben tijdens de hoorzittingen van oorlogsmisdaden
  • Japan zou niet bezet worden

Zo kon Japan zijn oude hiërarchie behouden en stelde ze de toekomstige militaire opbouw veilig. Alleen de interventie van Keizer Hirohito stopte the Big Six om met hun plannen door te gaan. Als Japan de oorlog wou beëindigen dan waren er 2 stappen nodig. Ten eerste moest een formele autoriteit besluiten dat Japan zich zou overgeven aan de voorwaarden van de Geallieerden. Ten tweede moest heel de Japanse militie hiermee akkoord gaan. Het was Keizer Hirohito die de keuze maakte om de oorlog te beëindigen terwijl hij zelf toch een hevige voorstander was van de Ketsu-go[10]. De enige reden voor zijn keuze kan verklaard worden door het feit dat hij die direct maakte nadat hij geconfronteerd werd met verlies in Okinawa(沖縄県).

Suzuki Kantarō

Suzuki Kantarō

Suzuki Kantarō 鈴木 貫太郎(1868 – 1948, reg.1945) was de 42ste premier van Japan en speelde een belangrijke rol in het verloop van WOII. Hij werd in 1868 in Sakai(堺市) geboren en was de zoon van een staatsman. In 1887 studeerde hij af aan de Imperial Japanese Naval Academy (海軍兵学校 ,Kaigun Heigakkō).[11] Hij vocht mee in de eerste Sino-Japanse oorlog en de Russo-Japanse oorlog. In 1914 werd hij aangesteld als viceminister van de marine en hij zou deze positie blijven beoefenen tot 1917. In 1925 werd hij het hoofd van Imperial Japanese Navy General Staff (軍令部, Gunreibu ) tot 1929. [12] Hij was ook een van de vele betrokkenen in het 26 februari incident(二・二六事件, Ni-niroku jiken) waarbij hij ook gewond geraakte. In 1945 werd hij aangesteld als de 42ste premier van Japan. Zijn loopbaan kwam te einde na de Verklaring van Potsdam.

Tōgō Shigenori

Tōgō Shigenori

Tōgō Shigenori 東郷 茂徳(1882 –1950) werd in 1882 in Kagoshima(鹿児島市) geboren. Nadat hij afstudeerde ging hij in 1912 werken bij het Ministerie van buitenlandse zaken((外務省, Gaimu-shō). In die periode heeft hij een groot deel van de wereld gezien, hij heeft onder andere gewerkt in Europa, China en de Verenigde Staten. In 1941 werd hij aangesteld als minister in het kabinet van Tojo en werkte hij aan een doorbraak in de onderhandelingen met de Verenigde Staten. Later nam hij ontslag als minister omdat hij tegen het voorstel van Tojo was om een Ministry of Greater East Asia(大東亜省,Daitōashō) op te richten.[13] In 1945 werd hij een belangrijke minister in het kabinet van Suzuki. Na de oorlog werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van 20 jaar. Tijdens zijn gevangenisstraf stierf hij aan een ziekte.

Anami Korechika

Anami Korechika

Anami Korechika 阿南 惟幾(1887 – 1945)werd geboren in 1987 te Taketa(竹田市, Taketa-shi). Hij studeerde aan de Imperial Japanese Army Academy(陸軍士官学校 Rikugun Shikan Gakkō) . Uiteindelijk studeerde hij in 1918 af aan de Army War College (陸軍大学校 Rikugun Daigakkō) als kapitein. In 1929 kreeg hij de functie van de adjudant van de keizer en werd toen ook gepromoveerd tot kolonel. Later diende hij als aanvoerder van de 2nd Guard Regiment van de Imperial Guard (近衛師団 Konoe Shidan) en werd in 1935 gepromoveerd tot generaal.

Yonai Mitsumasa

Yonai Mitsumasa

Yonai Mitsumasa 米内 光政(1880 –1948)Yonai Mitsumasa werd in 1880 geboren in Morioka((盛岡市). In 1901 studeerde hij af aan de Imperial Japanese Naval Acadamy(海軍兵学校, Kaigun Heigakkō). Hij diende ook in de Russo-Japanese oorlog. Tijdens zijn leven was hij o.a. opperbevelhebber van de derde vloot, tweede vloot , etc. In 1937 werd hij minister van Marine in het Hayashi-kabinet. Hij zou deze positie behouden tot aan het einde van het Hiranuma Kabinet. Hij werd in 1940 ook nog premier maar nam in dat zelfde jaar nog ontslag. Uiteindelijk nam hij zijn oude positie van minister van marine terug op in het kabinet-Koiso-Yonai. Deze functie bleef hij behouden tijdens het kabinet van Suzuki, Higashikuni en Shidehara.

Umezu Yoshijirō

Umezu Yoshijirō 梅津 美治郎(1882 –1949)werd in 1882 geboren in het prefectuur Oita(大分県, Ōita-ken). Hij studeerde af aan de Imperial Japanese Army Academy in 1903. Hij ging naar het buitenland om zijn studies verder te zetten en werd militair attaché van Japan tijdens WOI. In 1944 werd hij aangesteld als aanvoerder van de Imperial Japanese army general staff(参謀本部, Sanbō Honbu). Na WOII veroordeelde ze hem wegens oorlogsmisdaden en hij stierf tijdens zijn gevangenisstraf.

Toyoda Soemu

Toyoda Soemu

Toyoda Soemu 豊田 副武(1885 –1957)werd in 1885 geboren in Kitsuki (杵築市). Hij studeerde af aan de Imperial Japanse Navy Academy in 1905. Hij keerde uiteindelijk terug naar school om dan in 1911 af te studeren aan het Naval War College(海軍大学校, Kaigun Daigakkō). Nadat hij benoemd was als Lieutentant Commander werd hij als attaché naar het Verenigd Koninkrijk gestuurd waar hij zou gepromoveerd worden tot commandant. Tijdens WOII verving hij Oikawa Koshirō及川 古志郎.

Mokusatsu

  • 黙殺する (もくさつする): to ignore someone's suggestion
    • 黙 (moku) = "silence."
    • 殺 (satsu) = "to kill," "to murder."


De Geallieerden hadden ook verklaard dat ze geen negatief antwoord duldde op de Verklaring van Potsdam. Dus indien Japan een negatief antwoord zou geven zouden de Geallieerden met harde hand reageren. Met de Verklaring van Potsdam wachtte ook de hele Japanse bevolking het besluit van de regering af. Premier Kantaro Suzuki werd door de pers gevraagd hoe de regering ging reageren. Op een van de vragen antwoordde Suzuki dat de regering nog niet tot een besluit was gekomen en gebruikte hierbij het woord Mokusatsu. Een van de redenen voor het gebruik van het woord Mokusatsu is dat Suzuki ook de Japanse militie wou sussen. De militie was namelijk tegen de overgave van Japan denkende dat ze nog altijd een kans op winnen hadden .Het gebruik van het woord Mokusatsu werd door buitenlandse journalisten verkeerd geïnterpreteerd waardoor men verklaarde dat Japan het ultimatum dat ze gekregen hadden niet te moeite waard vond om er een antwoord te geven. De Verenigde Staten reageerden hierop door 10dagen na de verklaring van Suzuki de eerste atoombom op Hiroshima laten vallen.

Atoombommen op Hiroshima en Nagasaki

Zie hiervoor Atoombommen Hiroshima en Nagasaki

Gyokuon-hōsō ("Jewel Voice Broadcast")

De Gyokuon-hōsō (玉音放送) was de radio-uitzending waarin in Keizer Hirohito de overgave van Japan verkondigde. Hij las hierbij het Imperial Rescript on the Termination of the War (大東亜戦争終結ノ詔書 Daitōa-sensō-shūketsu-no-shōsho)voor waarin stond dat de Japanse overheid de overgave van Japan had aanvaard. Deze radio-uitzending werd uitgezonden op 15 augustus 1945 net na de Battle of Okinawa, de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki en de oorlogsverklaring van de Sovjet-unie.

Gyokuon-hōsō Audio

Voetnoten

[1] D-dag was de invasie van Normandië door de Geallieerden op 6 juni 1944

[2] Hij was premier van het Verenigd Koninkrijk van 1940 tot 1945

[3] Hij was de 32ste president van de Verenigde Staten

[4] Hij was premier van de Sovjet-Unie van 1941 tot 1953

[5] Dit was de codenaam voor de invasie van de Geallieerden in West-Europa tijdens WOII.

[6]Louis Mounbatten

[8] Hij volgde Franklin Roosevelt op als de 33ste president van de Verenigde Staten

[9] Hiermee bedoelde men Hokkaido(北海道), Honshu(本州), Shikoku(四国) en Kyushu (九州).

[7] Dit is een Oekraïens schiereiland in de Zwarte Zee

[10]Ketsu-go

[11] Dit was opleidingsschool waar men officieren trainde voor de Japanse marine.

[12] Dit werd beschouwd als het hoogst geplaatste orgaan in de Japanse marine

[13] Dit werd geïntroduceerd door Hideki Tojo voor controle te hebben over de gebieden die Japan had ingenomen

Bronnen

Boeken

  • Boyle, David. De tweede wereldoorlog in foto’s. Rebo Productions, 1998
  • Hasegawa,Tsuyoshi. The End of the Pacific War: Reappraisals (Stanford Nuclear Age Series). Stanford University Press,2007
  • Jansen, Marius B.. The making of modern Japan. Harvard University Press, 2002
  • Matanle, Ivor. Gedenkboek van de tweede wereldoorlog. Rebo Productions,1994
  • Vande Walle, Willy. Een Geschiedenis van Japan-Van Samurai tot Soft Power. Acco, Leuven 20

Websites

  • 1,0 1,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam D-day
  • 2,0 2,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Winston Churchill
  • 3,0 3,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Franklin Roosevelt
  • 4,0 4,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Jozef Stalin
  • 5,0 5,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Operation Overlord
  • 6,0 6,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Louis Mountbatten
  • 7,0 7,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Krim
  • 8,0 8,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Harry Truman
  • 9,0 9,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam 4Eilanden
  • 10,0 10,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Ketsu-go
  • 11,0 11,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Imperial Japanese Naval Academy
  • 12,0 12,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Imperial Japanese Navy General Staff
  • 13,0 13,1 Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam Ministry of Greater East Asia