De Minamoto clan (源氏) 1
Uit GeschiedenisJapan
De Minamoto clan was samen met de Fujiwara[1]-, Taira[2]- en Tachibana[3] clans, één van de grootste en meest invloedrijke clans ten tijde van de Heian-periode (794-1185). De Fujiwara, die tientallen jaren oppermachtig waren, zijn uiteindelijk ten onder gegaan door toedoen van de Taira en Minamoto clans. De gevechten tussen de Taira en Minamoto clans waren het begin van een lange periode waarin de samoerai en Shoguns een hoofdrol vervulden.
Inhoud |
Geschiedenis
Oorsprong
De Minamoto clan stamt af van keizer Seiwa. Ze danken hun status aan de “Taihō code”[4]. Deze code voorzag dat de opeenvolgende keizerlijke nakomelingen een prinselijke titel kregen. Maar, ze voorzag ook dat vanaf de 6de generatie de keizerlijke afstammelingen hun adellijke titel verloren. Dit gebeurde dan ook vanaf de 9de eeuw, omdat het nagenoeg onmogelijk werd om ieder familielid financieel te onderhouden. Hierdoor ontstonden clans met leden van keizerlijk bloed. De naam "Minamoto" kan ook anders gelezen worden wanneer men de andere uitspraak van de Chinese karakters (kanji) gebruikt. Minamoto (gen) en uji betekent familie of clan (ji).
Opkomst van krijgerfamilies
Familiale clans waren in het oude Japan zeer belangrijk en waren niet weg te denken uit de toenmalige maatschappij. Deze clans hadden rijke landheren en machtige kloosters in hun macht om hun land te beschermen en te onderhouden. Naarmate de tijd vorderde, verkregen de clans meer macht en taande de invloed en controle van het centrale bewind. Landheren vertoefden vaak aan het hof of reisden, waardoor de clans vrij spel hadden. Omdat verschillende clans dezelfde belangen deelden, onstonden er samenwerkingsverbanden. De wetten en regels die het centrale bewind hadden opgesteld, werden niet meer zo nauw genomen en dit zou leiden tot een eenmaking van clans.
Vanaf 950 kende de centrale macht nog nauwelijks invloed en vochten de clans voor meer onafhankelijkheid. Belangrijk om weten is dat deze opstanden niet door de boeren werden uitgevochten, maar door de rijkere aristocraten. De aristocraten voerden de clans aan omdat ze belangrijke connecties hadden aan het hof. Taira no Masakoda[5] en Fujiwara no Sumitomo[6] waren de eigenlijke trendsetters van deze opstanden. Zo ontstonden uiteindelijk ook de Minamoto en Taira clans. Beiden werden aangevoerd door rijke aristocraten. Hun machtsbasis lag in de provincies, bij de boeren, maar de belangrijkste connecties lagen nog steeds in de hoofdstad, bij het hof. Hoewel deze twee clans al zeer veel macht hadden, waren ze nog steeds onderworpen aan de machtige Fujiwara clan. De Fujiwara waren bijzonder invloedrijk aan het hof. Later bezweek de Fujiwara clan uiteindelijk onder de druk van de Minamoto en Taira clans. Ondanks hun macht en invloed, bleven ze echter steeds trouw aan het centrale gezag van het keizerlijke hof.
Seiwa Genji 清和源氏
De eerste keizer die de naam Minamoto doorgaf was keizer Saga[7]. Hij gaf de naam aan zijn 7de zoon Minamoto no Makoto"[8]. Deze trend werd verder gezet door een 12-tal andere keizers waaronder: Seiwa, Murakami[9], Uda[10] en Daigo[11]. De takken van Keizer Seiwa kenden het meeste succes, door hun militaire capaciteiten.
De Seiwa Genji stammen af van Minamoto no Tsunemoto[12]. Tsunemoto was een aristocraat die gouverneur werd van een aantal belangrijke provincies. Minamoto no Mitsunaka[13] was één van de meest succesvolle nakomelingen van Tsunemoto. Hij had een zeer nauwe band met de Fujiwara clan en het waren eigenlijk de Fujiwara die voor de machtige positie van de Minamoto zorgden. Mitsunaka was dus zeer belangrijk en erg populair aan het hof. Het zijn dan ook de afstammelingen van Mitsunaka die in de 11e en 12e eeuw een belangrijke rol speelden voor de Minamoto clan.
Fujiwara no Michinaga, die zowat de volledige Japanse regering controleerde, had militaire steun nodig. Die steun vond hij bij de Minamoto clan. De Fujiwara maakten hun handen liever niet vuil. Onder andere de Minamoto clan bood zich aan om het vuile werk van de Fujiwara op te knappen. Mitsunaka stelde hiervoor zijn 2 zonen ter beschikking: Yorimitsu[14] en Yorinobu[15]. Hoewel onnodig bloedvergieten doorgaans werd vermeden, op basis van hun boedhistisch geloof, trok de Minamoto clan zich hier weinig of niets van aan. Yorimitsu en Yorinobu kregen machtige posities van de Fujiwara. Yorimitsu huwde zelfs zijn dochter uit aan een Fujiwara. Yorinobu bestuurde de Kawachi provincie.
De invloed van de Minamato clan op de Fujiwara clan werd steeds groter. Naarmate de macht van de Fujiwara daalde, daalde ook het aantal belangrijke posten verspreid over Japan. De invloed van de Minamoto daarentegen nam zienderogen toe. Ze verwierven steeds meer aanzien en prestige, maar niet meer macht. Ondertussen werd ook de Taira clan steeds groter. De Taira clan had veel meer land dan de Minamoto clan. Toch was de Minamoto clan sterker omdat ze veel meer land hadden in hun eigen provincies.
De zoon van Yorinobu, Yoriyoshi was zeer populair bij de landheren uit het oosten door rellen te onderdrukken. In het noorden van Japan werd hij populair omdat hij oorlogservaring had opgedaan tijdens de vroege 9-jarige en late 3-jarige oorlog tussen 1050 en 1089.
In de volgende jaren werd duidelijk dat de Minamoto clan een echte militaire clan was; met heel wat ervaring op het gebied van oorlogsvoering.
Militair
Zen-kunen no eki 前九年の役
Na een lange periode van vrede was het terug tijd voor de Minamoto om oorlog te voeren. In de provincie Mutsu leefden de zogenaamde Ainu[16]. Zij vielen onder het bewind van de Abe clan[17]. Het was Abe Yoritoki[18] die de leiding had over het Mutsu gebied en besloot de bevelen van de centrale overheid naast zich neer te leggen, en belastingen te innen op alles wat hij wou.
Deze situatie heeft geleid tot een 12 jaar lang durende oorlog, waarin Minamoto Yoriyoshi en zijn 15-jarige zoon Yoshiie het hebben opgenomen tegen de Abe clan. Door amnestie aan te bieden hoopte Yoritoki een oorlog te vermijden, maar dit lukte niet. Hij gaf de Minamoto vrij spel om aan te vallen. Ondanks de grote militaire ervaring van de Minamoto verliep de strijd moeizaam. Uiteindelijk slaagden ze er toch in Abe Yoritoki in 1057 te doden. De dood van Yoritoki betekende echter geen einde van de oorlog. Zijn zoon Abe no Sadato[19] nam de leiding over en zette de oorlog verder.
De Minamoto probeerden met een kleine groep van soldaten Sadato uit te schakelen, maar dit mislukte waardoor de Minamoto clan zich moest terugtrekken. Sadato opende een klopjacht op Yoriyoshi en zijn zoon. Bijna elke krijger van het kleine groepje werd afgeslacht.
Na een lange en vermoeiende strijd wist Minamoto Yoshiie met behulp van de Kiyowara clan er toch in te slagen Sadato te doden en zijn burcht in vuur en vlam te zetten.
Yoshiie werd door deze daad gezien als de "God van de oorlog" en werd "Hachiman Tarō" genoemd. Zo groeide nogmaals het prestige van de Minamoto clan als "de militaire clan".
Go-sannen no eki 後三年の役
Deze oorlog duurde in werkelijkheid langer dan 3 jaar (1083-1087) en speelde zich af 20 jaar na het gevecht tussen de Yoshiie en Sadato. De Kiyowara clan, die eerder de Minamoto clan had geholpen tijdens het gevecht tegen Sadato, begon misbruik te maken van hun machtspositie in de Mutsu provincie. Daarom besloot de Minamoto clan om de Kiyowara terug onder hun bewind te krijgen door middel van geweld.
Het was Yoshiie, ondertussen ongeveer 35 jaar oud, die de Kiyowara clan heeft aangevallen. Yoshiie kreeg de functie van gouverneur van de Mutsu provincie. Zijn hoofdtaak was eerst en vooral de vrede bewaren in Mutsu en de rest van het noorden, maar dit was niet zo makkelijk. Tussen de verschillende takken van de Kiyowara clan ontstonden hevige ruzies die resulteerden in verscheidene 'mini' oorlogen. Yoshiie bouwde met behulp van zijn jongere broer Yoshimitsu en Fujiwara Kiyohira[20]Fujiwara Kiyohira", een leger op dat sterk genoeg was om de Kiyowara clan te verslaan en te onderdrukken. Dit was nogmaals een overwinning voor de Minamoto clan. Eens te meer een toename van hun macht en invloed.
Machtswisseling
In amper 50 jaar verworf de Minamoto clan gigantisch veel militaire ervaring. Ze waren meesters op het gebied van de krijgkunst. Vooral discipline en gehoorzaamheid waren belangrijk voor de Minamoto. Zo ontstond binnen de verschillende takken van de Minamoto clan de "Krijgers gedrag code". Deze code toonde hoe sterk de relatie tussen krijgsheer en krijger was. Iedereen hielp elkaar en iedereen was bereid te sterven voor hun clan.
Bij het voeren van oorlogen was het erg belangrijk dat de krijgers worden beloond. Yoshiie moest al zijn krijgers zelf betalen; het hof gaf niets. Alles wat de Minamoto clan had verwezenlijkt, werd geapprecieerd door het hof, maar ze kregen niet het echte respect dat ze verdienden. Eigenlijk was het hof jaloers op het enorme succes van Yoshiie. Tijdens zijn indrukwekkende carrière had hij de Minamoto clan niet alleen op militair vlak veel sterker gemaakt, ook hun rijkdom en land was enorm toegenomen. Dit had als gevolg dat ze niet al te populair waren aan het hof, vooral niet bij de toen regerende keizer Shirakawa[21]. Op politiek vlak stelden ze dus niet al te veel voor. Na enkele geschillen met keizer Shirakawa wou Minamoto no Yoshitomo een staatsgreep plegen. Men was hier echter van op de hoogte en Yoshitomo werd vermoord. Zijn zoon Yoritomo werd verbannen naar Izu.
Hoewel de Taira clan nog niet de macht en aanzien had van de Minamoto, begon hun invloed te groeien. Op politiek vlak hadden ze alleszins een voorsprong op de Minamoto clan. Daarbij kwam ook nog dat de Taira clan meester was op zee. De Minamoto clan was vooral sterk op land. De Taira werden steeds populairder binnen Kyōto. Ze wilden in de voetsporen van de Fujiwara clan treden. Samen met het hof zorgde de Taira clan ervoor dat de invloed van de Minamoto clan steeds kleiner werd. De macht die de Taira clan verkreeg, zorgde er tevens voor dat er in Japan een overgang kwam van een oude keizerlijke staat naar een middeleeuwse feodale staat. Rond 1129 was de Taira clan minstens zo machtig als de Minamoto clan. De 2 clans mochten dan wel concurrenten zijn, hun ideeën, plannen en doelen waren nagenoeg identiek aan elkaar.
Genpei-oorlogen
Toch waren de Minamoto en Taira clan wel degelijk elkaars rivalen. Minamoto no Yoritomo die verbannen was naar Izu, stelde een leger samen om de Taira clan te vernietigen. De Minamoto kregen hierbij steun van allerlei andere bendes in de Kantō-streek. Wanneer de Taira clan hun bevelhebber Taira no Kiyomori[22] in 1181 zagen sterven, kregen de Taira zware klappen te verduren. De Minamoto clan bereikte Kyōto en de Taira moesten met de jonge keizer vluchten. In 1185 vernietigde Minamoto no Yoshinitsu de Taira clan definitief bij "Dan no Ura". Zoals al eerder vermeld, was keizer Shirakawa niet al te goed bevriend met de Minamoto clan. Shirakawa heeft dan ook enkele keren geprobeerd voor onenigheid te zorgen binnen de Minamoto clan, door ze tegen elkaar op te zetten.
Het gevolg van deze oorlogen was dat de macht zich van Kyōto naar buiten verplaatste. Beide clans verzwakten, wat niet gebeurd zou zijn, moesten ze hun krachten gebundeld hebben (gezien de gedeelde ideologie).
De Minamoto clan was niet van plan in de voetsporen van de Fujiwara te treden en richtte hun legerbasis ook buiten Kyōto op, in Kamakura. Minamoto no Yoritomo kreeg later de titel van Shogun. Dat leidde het begin in van het Bakufu systeem, waarin Yoritomo als eerste het Kamakura-shogunaat opnam.
Voetnoten
- ↑ De Fujiwara waren een dominerende clan tijdens de Heian periode.
- ↑ De Taira waren een dominerende clan tijdens de Heian periode.
- ↑ De Tachibana waren een dominerende clan tijdens de vroege Heian periode.
- ↑ De Taihō-code werd ingevoerd in 701, tegen het einde van de Asukaperiode.
- ↑ Masakado was een belangrijke samoerai tijdens de Heian periode. Hij leidde het verzet tegen het centrale bewind in Kyōto.
- ↑ Sumitomo was een nobele krijger tijdens de Heian periode. Hij hielp de Taira clan verschillende keren.
- ↑ Saga was de 52e keizer van Japan en regeerde van 809-823.
- ↑ Makoto leefde van 810-868.
- ↑ Murakami was de 62e keizer van Japan en regeerde van 946-967.
- ↑ Uda was de 59e keizer van Japan en regeerde van 887-897.
- ↑ Daigo was de 60e keizer van Japan en regeerde van 897-930.
- ↑ Tsunemoto leefde van 894-961.
- ↑ Mitsunaka leefde van 912-999.
- ↑ Yorimitsu was ook bekend als Minamoto no Raīko. Hij werkte in dienst van de Fujiwara clan.
- ↑ Yorinobu was een samoerai van de Minamoto clan die voor de Fujiwara clan werkte.
- ↑ De Ainu waren de oorspronkelijke bevolking van Japan.
- ↑ De Abe clan was één van de oudste en langst bestaande clans binnen Japan.
- ↑ Yoritoki was leider van de Abe clan.
- ↑ Sadato leefde van 1019-1062.
- ↑ Kiyohira leefde van 1056-1128.
- ↑ Shirakawa was de 77e keizer van Japan en regeerde van 1155-1158.
- ↑ Kiyomori was een Japanse generaal die als die de eerste door samoerai geleide regering zal oprichten.
Bronnen
-Sansom, George: A History of Japan to 1334, Stanford California: Stanford University Press, 1978
-Vande Walle, Willy. Geschiedenis van Japan tot 1868, cursus gedoceerd in het kader van het vak 'De geschiedenis van Japan voor 1868', K. U. Leuven, Leuven, 2010-2011.
Internet
JSTOR
-Journal of Japanese Studies, Vol. 19, No. 1 (Winter, 1993), pp. 121-145
-Philosophy East and West, Vol. 24, No. 2, Time and Temporality (Apr., 1974), pp.215-225
-Monumenta Nipponica, Vol. 27, No. 1 (Spring, 1972), pp. 65-83
-Harvard Journal of Asiatic Studies, Vol. 27, (1967), pp. 103-167
Afbeeldingen
Websites
http://en.wikipedia.org/wiki/Minamoto_clan (bezocht op 4, 5, 16, 17, 18 december)
http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Minamoto_clan (bezocht op 4, 16 december)
