De Minamoto clan (源氏)
Uit GeschiedenisJapan
De Minamoto clan was samen met de Fujiwara[1]- Taira- en Tachibana[2] clans, één van de grootste en meest invloedrijke clans ten tijde van de Heian-periode (794-1185). De Fujiwara, die tientallen jaren oppermachtig was, zal uiteindelijk ten onder gaan door toedoen van de Taira en Minamoto clans. Uit de gevechten tussen de Taira en Minamoto clans zal een lange periode aanbreken waarin de samoerai en Shoguns een hoofdrol zullen vervullen.
Inhoud |
Geschiedenis
Oorsprong
De Minamoto clan stamt af van keizer Seiwa. Ze danken hun status aan de “Taihō code”[3]. Deze code voorzag dat de opeenvolgende keizerlijke nakomelingen de prinselijke titel kregen. Maar, ze voorzag ook dat vanaf de 6de generatie de keizerlijke afstammelingen hun adellijke titel verloren. Vanaf de 9de eeuw gebeurde dit dan ook. Het werd dan nagenoeg onmogelijk om ieder familielid financieel te onderhouden. Hierdoor ontstonden clans met leden van keizerlijk bloed. De naam "Minamoto" kan ook anders gelezen worden wanneer men de andere uitspraak van de Chinese karakters (kanji) gebruikt. Minamoto (gen) en uji betekent familie of clan (ji).
Opkomst van krijgerfamilies
Familiale clans waren in het oude Japan zeer belangrijk en waren niet weg te denken uit de maatschappij. Rijke landheren en machtige kloosters hadden deze clans in hun macht om hun land te beschermen en te onderhouden. Naarmate de tijd vorderde verkregen de clans meer macht en taande de invloed en controle van het centrale bewind. Landheren vertoefden vaak aan het hof of reisden, waardoor de clans vrij spel hadden. Clans deelden dezelfde belangen en begonnen samen te werken. De wetten en regels die het centrale bewind hadden opgesteld werden niet meer zo nauw genomen en dit zou leiden tot een eenmaking van clans.
Vanaf 950 zal de centrale macht nog nauwelijks invloed hebben en zullen de clans zich zo een weg naar vrijheid vechten. Belangrijk om weten is dat deze opstanden niet door de boeren werden uitgevochten, maar door de rijkere aristocraten. De aristocraten[4] voerden de clans aan omdat ze belangrijke connecties hadden aan het hof. Taira no Masakoda[5] en Fujiwara no Sumitomo[6]waren de eigenlijke trendsetters van deze opstanden. Zo ontstonden uiteindelijk ook de Minamoto en Taira clans. Beiden werden aangevoerd door rijke aristocraten. Hun machtsbasis lag in de provincies, bij de boeren, maar de belangrijkste connecties lagen nog steeds in de hoofdstad, bij het hof. Hoewel deze twee clans al zeer veel macht hadden, waren ze nog steeds onderworpen aan de machtige Fujiwara clan. De Fujiwara's waren bijzonder invloedrijk aan het hof. Later zal de Fujiwara clan uiteindelijk bezwijken onder de druk van de Minamoto en Taira clan. Ondanks hun macht en invloed, bleven ze echter steeds trouw aan het centrale gezag keizerlijke hof.
Seiwa Genji 清和源氏
De eerste keizer die de naam Minamoto doorgaf was "keizer Saga"[7]. Hij gaf de naam aan zijn 7de zoon "Minamoto no Makoto"[8]. Deze trend werd verder gezet door een 12-tal andere keizers waaronder: Seiwa, Murakami[9], Uda[10] en Daigo[11]. De takken van Keizer Seiwa zullen het meeste succes kennen omdat ze op militair vlak zeer sterk waren.
De Seiwa Genji stammen af van Minamoto no Tsunemoto[12]. Tsunemoto was een aristocraat die gouverneur werd van een aantal belangrijke provincies. Minamoto no Mitsunaka[13] was één van de meest succesvolle nakomelingen van Tsunemoto. Mitsunaka had een zeer nauwe band met de Fujiwara clan en het waren eigenlijk de Fujiwara's die voor de machtige positie van de Minamoto zorgden. Mitsunaka was dus zeer belangrijk en was erg populair aan het hof. Het zijn dan ook de afstammelingen van Mitsunaka die in de 11e en 12e eeuw een belangrijke rol zullen spelen voor de Minamoto clan.
Fujiwara no Michinaga, die zowat de volledige Japanse regering controleerde had militaire steun nodig, en die vond hij bij de Minamoto clan. Het kwam erop neer dat de Fujiwara's hun handen niet vuil wilden maken. Moorden lieten ze liever over aan iemand anders. In dit geval de Minamoto clan. Mitsunaka zal hiervoor zijn 2 zonen ter beschikking stellen: Yorimitsu[14] en Yorinobu[15]. Eigenlijk waren het huurmoordenaars die het vuile werk van de Fujiwara clan opknappen. Hoewel onnodige bloedvergieten doorgaans werd vermeden, op basis van hun boedhistisch geloof, trok de Minamoto clan zich hier weinig of niets van aan. Yorimitsu en Yorinobu kregen machtige posities van de Fujiwara's en Yorimitsu zal zijn dochter aan de een Fujiwara uithuwelijken. Yorinobu zal de Kawachi provincie besturen. De invloed van de Minamato clan op de Fujiwara clan werd steeds groter. Naarmate de macht van de Fujiwara's daalde, daalde ook het aantal belangrijke posten dat ze over Japan hadden. De invloed van de Minamoto's daarentegen steeg. Ze verwierven steeds meer aanzien en prestige, maar niet meer macht. Ondertussen werd ook Taira clan steeds groter. De Taira clan had veel meer land dan de Minamoto clan. Toch was de Minamoto clan sterker omdat ze veel meer land hadden in hun eigen provincies.
De zoon van Yorinobu, Yoriyoshi zal zeer populair worden bij de landheren uit het oosten door rebellen te onderdrukken. In het noorden van Japan werd hij populair door zijn oorlogservaring opgedaan tijdens de vroege 9-jarige en late 3-jarige oorlog tussen 1050 en 1089. In de volgende jaren zal duidelijk worden dat de Minamoto clan een echte militaire clan is en op gebied qua oorlogvoering heel wat ervaring heeft.
Militair
Zen-kunen no eki 前九年の役
Na een lange periode van vrede was het terug tijd voor de Minamoto's om oorlog te voeren. In de provincie Mutsu leefden de zogenaamde Aino[16]. Zij vielen onder het bewind van de Abe clan[17]. Het was Abe Yoritoki[18] die de leiding had over het Mutsu gebied en besloot de bevelen van de centrale overheid naast zich neer te leggen, en belastingen te innen op alles wat hij wou.
Deze situatie zal leiden tot een 12 jaar lang durende oorlog, waarin Minamoto Yoriyoshi en zijn 15-jarige zoon Yoshiie[19] het zullen opnemen tegen de Abe clan. Yoritoki zal er eerst alles aan doen om deze oorlog te vermijden door amnestie aan te bieden. Dit lukte echter niet. Dit gaf de Minamoto's vrij spel om aan te vallen. Ondanks de Minamoto's grote militaire ervaring was de strijd enorm zwaar. Ze zullen er uiteindelijk toch inslagen Abe Yoritoki in 1057 te doden. Natuurlijk had Yoritoki genoeg kandidaten om deze oorlog verder te zetten. Zijn zoon Abe no Sadato[20] nam de leiding over.
De Minamoto's proberen met een kleine groep van soldaten Sadato uit te schakelen, maar dit mislukte echter waardoor de Minamoto clan zich moest terugtrekken. Sadato opende een klopjacht op Yoriyoshi en zijn zoon. Bijna elke krijger van het kleine groepje werd afgeslacht. Uiteindelijk zal Yoshiie met behulp van de Kiyowara clan er toch in slagen Sadato te doden en zijn burcht in vuur en vlam te zetten.
Yoshiie werd gezien als de "God van de oorlog" en werd "Hachiman Tarō" genoemd. Zo groeide nogmaals het prestige van de Minamoto clan als "De militaire clan". Yoshiie zal later terugkeren naar Kyōto.
Go-sannen no eki 後三年の役
Ook deze oorlog duurde in werkelijkheid langer dan 3 jaar(1083-1087) en speelt zich af 20 jaar na het gevecht tussen de Yoshiie en Sadato. De Kiyowara clan, die eerder de Minamoto clan heeft geholpen tijdens het gevecht tegen Sadato, begint misbruik te maken van hun machtspositie in de Mutsu provincie. Daarom beslist de Minamoto clan om de Kiyowara's terug met geweld onder hun bewind te krijgen.
Het is Yoshiie, ondertussen bijna 35 jaar oud, die de Kiyowara clan zal aanvallen. Yoshiie werd gouverneur van de Mutsu provincie. Zijn hoofdtaak was eerst en vooral de vrede bewaren in Mutsu en de rest van het noorden, maar dit was niet zo makkelijk. Tussen de verschillende takken van de Kiyowara clan ontstonden hevige ruzies die resulteren in verscheidene 'mini' oorlogen. Yoshiie zal met behulp van zijn jongere broer Yoshimitsu[21] en "Fujiwara Kiyohira"[22], een leger opbouwen dat sterk genoeg is om de Kiyowara clan te verslaan en te onderdrukken. Dit was nogmaals een overwinning voor de Minamoto clan. Eens te meer groeit hierdoor hun macht en invloed.
Machtswisseling
In amper 50 jaar had de Minamoto clan gigantisch veel militaire ervaring opgedaan. Ze waren meesters op het gebied van de krijgkunst, maar vooral discipline en gehoorzaamheid waren belangrijk bij de Minamoto's. Zo ontstond binnen de verschillende takken van de Minamoto clan de "Krijgers gedrag code". Deze code toonde hoe sterk de relatie tussen krijgsheer en krijger was. Iedereen hielp elkaar en iedereen was bereid te sterven voor hun clan.
Bij het voeren van oorlogen is het erg belangrijk dat de krijgers worden beloond. Yoshiie moest al zijn krijgers zelf betalen; het hof gaf niets. Alles wat de Minamoto clan had gedaan werd geapprecieerd door het hof, maar ze kregen niet echt het respect dat ze verdienden. Eigenlijk was het hof jaloers op het enorme succes van Yoshiie. Tijdens zijn indrukwekkende carrière had hij de Minamoto clan niet alleen op militaire vlak veel sterker gemaakt, maar ook hun rijkdom en land was enorm toegenomen. Dit had echter wel als gevolg dat ze niet al te populaire waren aan het hof, vooral niet bij de toen regerende keizer "Shirakawa"[23]. Op politiek vlak stelden ze dus niet al te veel voor. Na enkele geschillen met keizer "Shirakawa" wou Minamoto no Yoshitomo[24] een staatsgreep plegen. Men was hier echter van op de hoogte en Yoshitomo werd vermoord. Zijn zoon Yoritomo[25] werd verbannen naar Izu.
Hoewel de Taire clan nog niet de macht en aanzien had van de Minamoto's, begon hun invloed te groeien. Op politiek vlak hadden ze alleszins een voorsprong op de Minamoto clan. Daarbij kwam ook nog dat de Taira clan meester was op zee. De Minamoto clan was vooral sterk op land. De Taira werd steeds populairder binnen Kyōto. Ze wilden in de voetsporen van de Fujiwara clan treden. Samen met het hof zorgde de Taira clan ervoor dat de invloed van de Minamoto clan steeds kleiner werd. De macht die de Taira clan verkreeg zorgde er tevens voor dat er in Japan een overgang kwam van een oude keizerlijke staat naar een middeleeuwse feodale staat. Rond 1129 was de Taira clan minstens zo machtig als de Minamoto clan. De 2 clans mochten dan wel concurrenten zijn, hun ideeën, plannen en doelen waren nagenoeg identiek aan elkaar.
Genpei-oorlogen
De Minamoto en Taira clan waren echter wel degelijk elkaars rivalen. Minamoto no Yoritomo die verbannen was naar "Izu", zal een leger samenstellen om de Taira clan te venietigen. De minamoto clan kreeg hierbij steun van allerlei andere bendes in de Kantō-streek. Wanneer de Taira clan hun bevelhebber Taira no Kiyomori[26] in 1181 zien sterven krijgen de Taira's zware klappen te verduren. De Minamoto clan bereikt Kyōto en de Taira's moeten met de jonge keizer vluchten. In 1185 zal Minamoto no Yoshinitsu de Taira clan definitief vernietigen bij "Dan no Ura". Zoals al eerder vermeld was keizer "Shirakawa" niet al te best bevriend met de Minamoto clan. Shirakawa heeft dan ook enkele keren geprobeerd onenigheid binnen de Minamoto clan te laten ontstaan, door ze tegen elkaar op te zetten.
Het gevolg van deze oorlogen was dat de macht zich van Kyōto naar buiten zal verplaatsen. Het zou veel beter geweest zijn mochten deze 2 clans hun krachten gebundeld hebben aangezien ze toch dezelfde ideologie deelden. Dit is echter niet gebeurd en beide clans waren sterk verzwakt.
De Minamoto clan wou niet in de voetsporen van de Fujiwara clan treden en richtten hun legerbasis dan ook buiten Kyōto op, in Kamakura. Minamoto no Yoritomo zal de titel van Shogun krijgen en zo ontstond tevens het Bakufu systeem, waarin Yoritomo als eerste het Kamakura-shogunaat opneemt.
Voetnoten
- ↑ De Fujiwara was een dominerende clan gedurende de Heian periode.
- ↑ De Tachibana een één van de 4 grote clans clan gedurende de vroege Heian periode.
- ↑ De Taihō-code werd ingevoerd in 701, tegen het einde van de Asukaperiode.
- ↑ Aristocraten waren mensen die het hoogst stonden op de sociale ladder.
- ↑ Masakado was een belangrijke samoerai gedurende de Heian periode. Hij leidde het verzet tegen het centrale bewind in Kyōto.
- ↑ Sumitomo was een nobele krijger gedurende de Heian periode. Hij hielp de Taira clan verschillende keren.
- ↑ Saga was de 52e keizer van Japan en regeerde van 809-823.
- ↑ Makoto leefde van 810-868.
- ↑ Murakami was de 62e keizer van Japan en regeerde van 946-967.
- ↑ Uda was de 59e keizer van Japan en regeerde van 887-897.
- ↑ Daigo was de 60e keizer van Japan en regeerde van 897-930.
- ↑ Tsunemoto leefde van 894-961.
- ↑ Mitsunake leefde van 912-999.
- ↑ Yorimitsu was ook bekend als Minamoto no Raīko. Hij werkte in dienst van de Fujiwara clan.
- ↑ Yorinobu was een samoerai van de Minamoto clan die voor de Fujiwara clan werkte.
- ↑ De Aino's waren de oorspronkelijke bevolking van Japan.
- ↑ De Abe clan was één van de oudste en langst bestaan clans binnen Japan.
- ↑ Yoritoki was leider van de Abe clan.
- ↑ Yoshiie leefde van 1039-1106.
- ↑ Sadato leefde van 1019-1062.
- ↑ Yoshimitsu leefde van 1045-1127.
- ↑ Kiyohira leefde van 1056-1128.
- ↑ Shirakawa was de 77e keizer van Japan en regeerde van 1155-1158.
- ↑ Yoshitomo leefde van 1123-1160.
- ↑ Yoritomo leefde van 1147-1199.
- ↑ Kiyomori was een Japanse generaal die als die de eerste door samoerai regenende regering zal oprichten.
Bibliografie
Boeken
-Sansom, George: A History of Japan to 1334, Stanford California: Stanford University Press, 1978
-Vande Walle, Willy. Geschiedenis van Japan tot 1868, cursus gedoceerd in het kader van het vak 'De geschiedenis van Japan voor 1868', K. U. Leuven, Leuven, 2010-2011.
Internet
JSTOR
-Journal of Japanese Studies, Vol. 19, No. 1 (Winter, 1993), pp. 121-145
-Philosophy East and West, Vol. 24, No. 2, Time and Temporality (Apr., 1974), pp.215-225
-Monumenta Nipponica, Vol. 27, No. 1 (Spring, 1972), pp. 65-83
-Harvard Journal of Asiatic Studies, Vol. 27, (1967), pp. 103-167
Afbeeldingen
Websites
http://en.wikipedia.org/wiki/Minamoto_clan (bezocht op 4, 5, 16, 17, 18 december)
http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Minamoto_clan (bezocht op 4, 16 december)

