De Guam Processen
Uit GeschiedenisJapan
De processen van Guam, officieel bekend als ‘The U.S. Navy War Crimes Commission on Guam’ waren strafrechtelijke processen die plaatsvonden van 1945 tot 1949 op het eiland Guam in de Stille Oceaan. Het belangrijkste doel van deze processen was het vervolgen en veroordelen van Japanse en enkele inheemse militairen die zich schuldig hadden gemaakt aan oorlogsmisdaden tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Stille Oceaan.
Inhoud |
Algemeen
De Guam processen werden in 1944 in het leven geroepen door de Amerikaanse marine die als hoofdaanklager Tegen-Admiraal John D. Murphy aanstelde. Ondanks het gebrek aan ervaring van de Amerikaanse marine met het organiseren en houden van oorlogstribunalen deed Murphy de gelofte dat deze processen ‘belangrijke precedenten‘ zouden zijn voor toekomstige processen. Ook was hij vastbesloten om ‘goed recht‘ uit te oefenen en het proces zo eerlijk mogelijk te laten verlopen.
De processen op Guam waren onderdeel van een reeks processen die bekend stonden als ‘Away from Tokyo’, deze processen bestonden uit een reeks processen die in voormalig bezet gebied gehouden werden en slechts losjes verbonden waren aan het IMTFE in Tokio. In deze processen werden geen grote kopstukken van het voormalig militaristisch regime vervolgd, maar eerder wreedheden en misdaden die gepleegd waren op een lager niveau.
Wat de Guam processen bijzonder maakte is dat hier ook de zogenaamde ‘straggler’ processen aan bod kwamen. Het ging hierbij om misdaden die officieel na het einde van de oorlog waren gepleegd. Deze processen waren vooral van grote betekenis voor de lokale bevolking, aangezien zij erg te lijden hadden gehad onder de ‘stragglers’.
Uiteindelijk werden 148 oorlogsmisdadigers van voornamelijk Japanse afkomst vervolgd op Guam. Dertig mensen werden veroordeeld tot de doodstraf, maar uiteindelijk werd bij slechts tien deze straf ook daadwerkelijk uitgevoerd.
Belangrijke processen
De Cannibal case
Een van de meest geruchtmakende processen op Guam was een proces dat ook wel bekend stond als de ‘cannibal case’. Dit proces had zijn naam te danken aan het feit dat enkele Japanse militairen te recht stonden voor de moord op Amerikaanse krijgsgevangenen en het opeten van hun lijken tijdens hun dienst op het eiland Chichi Jima.
Luitenant-Generaal Tachibana Joshio en Luitenant-Kolonel Ito Kukuji waren de twee belangrijkste verdachten in dit proces.
Murphy wilde met deze zaak een wettelijk debat ontketenen over kannibalisme en marteling gedurende een oorlog, maar dit bleef een controversieel onderwerp. Aangezien een uiteindelijk besluit van het opperste gerecht moest komen, iets wat jaren kon duren, besloot Murphy hier van af te zien. Tachibana en Ito werden uiteindelijk enkel schuldig bevonden aan moord, niet aan kannibalisme. Beiden werden veroordeeld tot de doodstraf.
Het Iwanami proces
Chirurg Kapitein Iwanami Hiroshi was de gezaghebbende officier in het vierde Marine ziekenhuis op Dublon eiland, die deel uit maakte van de Truk groep wat een belangrijke Japanse marine basis was op de Caronline eilanden gedurende de oorlog. Volgens de voorzitter van dit proces, Tegen-Admiraal Robinson, was dit proces ‘het schokkendste’ van alle gehouden processen op Guam.
Iwanami en zijn personeel stonden terecht voor de moord op tien Amerikaanse krijgsgevangenen en het verhinderen van het eervol begraven, dissectie en verminking van hun lichamen. Maar het was vooral de manier waarop ze om het leven waren gebracht wat dit proces zo schokkend maakte.
Alle tien de krijgsgevangen waren voor hun dood door Iwanami gebruikt voor medische experimenten, waaronder het plaatsen van tourniquets op verschillende ledematen en het meten van de reactie van het menselijk lichaam wanneer deze na enkele uren weer verwijderd werden.
Het proces werd echter gedurende zijn loop meerdere malen opgeschrikt door de zelfmoorden van enkele van Iwanami’s voormalige personeelsleden. Zij zagen het als een grotere schande om tegen hun voormalige bevelhebber te moeten getuigen dan om te sterven. Een enkeling voelde zich zelfs vereerd en trots op het feit dat hij twee van de krijgsgevangenen om het leven had gebracht.
Iwanami werd uiteindelijk ter dood veroordeeld.
Het Sakaibara proces
Hoewel vrijwel niemand de veroordeling van Iwanami als onrechtvaardig beschouwde zag men dit anders bij de veroordeling van Tegen-Admiraal Sakaibara Shigematsu. Sakaibara was afkomstig uit een rijke familie uit het Noorden van Japan en stond bekend als de ‘gentleman soldier’ en beschermer van de gewone man. Ondanks het feit dat hij het belangrijkste kopstuk was in ‘het 1943 incident‘ waarbij 98 Amerikaanse krijgsgevangenen werden vermoord kreeg Sakaibara met name in zijn thuisstreek door zijn eerlijke bekentenis het imago een slachtoffer te zijn van Amerikaanse wraak.
Voor de bewoners van Guam was dit een speciaal proces omdat onder de 98 vermoorde krijgsgevangenen veel werkers uit Guam waren. Het proces genoot dan ook veel aandacht op Guam zelf en de commissie ruimte zat dikwijls vol belangstellenden gedurende het proces.
De ’straggler’ processen
Na de capitulatie van Japan in 1945 verkozen veel soldaten die gelegerd waren in de Stille Oceaan ballingschap in de jungle boven overgave, wat leidde tot groepjes Japanse soldaten die zich vaak maanden, soms jaren na de capitulatie nog verscholen hielden in de bossen. Ook kwam het voor dat Japanse soldaten door de afgesneden communicatie geen kennis hadden gekregen van de capitulatie en door bleven vechten.
Deze soldaten werden ‘stragglers’ genoemd en zij waren een veel voorkomend fenomeen op Guam. Hoewel de gepleegde oorlogsmisdaden door enkele van de ‘stragglers’ na de capitulatie waren gepleegd werden ook zij veroordeeld op Guam zelf.
Zeeman eerste klas Shoji Koju en Soldaat van het Keizerlijke leger Takahashi Kiyoshi waren twee van deze ‘stragglers’ op het eiland Guam. Verdacht van de moord en het kannibalisme op Guamese burgers en twee Okinawaanse burgers werden zij uiteindelijk veroordeeld tot de doodstraf.
Kritiek
Een veel voorkomend kritisch geluid op de Guam processen was dat de commissie de processen enkel vanuit een Amerikaans standpunt had bekeken, hierbij geen rekening houdend met de culturele en sociale verschillen tussen Japan en Amerika.
Een ander punt van kritiek was dat door de opsluiting en executie van eenvoudige voetsoldaten die voor een slechte regering hadden gevochten, er geen goede regering zou ontstaan. Dit zou enkel leiden tot woede en onbegrip bij toekomstige generaties.
Anderen beweerden dat de methoden om bewijs te vergaren die waren gebruikt verre van betrouwbaar waren en dat soms kleding in verre staat van ontbinding die soms wel jaren begraven gebruikt was geweest al bewijs wat volgens hen belachelijk was.
Op de ‘Away from Tokyo’ processen gold vaak ook het kritiek dat hier de ‘rechtvaardigheid van de overwinnaar’ had gegolden en men zich schuldig had gemaakt aan racisme. In recent onderzoek plaatst men de processen op Guam echter in een ander licht, en waren ze volgens het onderzoek wel degelijk eerlijk en rechtvaardig.
Bronnen
Electronishe bronnen
Donald R. Shuster, EdD, ' US Navy War Crimes Trials on Guam', referenced December 18, 2009, © 2009 Guampedia™, URL: http://guampedia.com/u-s-navy-war-crimes-trials-on-guam/
'Away from Tokyo:' the Pacific Islands War Crimes Trials, 1945-1949 Author(s): Timothy Maga Source: The Journal of Pacific History, Vol. 36, No. 1 (Jun., 2001), pp. 37-50 Published by: Taylor & Francis, Ltd. Stable URL: http://www.jstor.org/stable/25169518 Accessed: 11/12/2009 07:43
Boeken
Willy, Vande Walle. Een geschiedenis van Japan, Van samurai tot soft power, Katholieke Universiteit Leuven: Acco, 2007. - ISBN 978-30-334-6634-2
