Ashikaga Takauji (足利尊氏)
Uit GeschiedenisJapan
Het Ashikaga-shogunaat (1336 - 1573) was het tweede shogunaat in de geschiedenis van Japan. Het kende een korte bloei in de 13de eeuw, maar uiteindelijk verviel het land in een burgeroorlog, beter bekend als de Periode van de Strijdende Staten. De stichter van dit shogunaat was een generaal genaamd Ashikaga Takauji (1305 - 1358) en was shogun van 1338 tot zijn dood.
Inhoud |
Ondergang van het Kamakura-shogunaat
Het eerste shogunaat van Middeleeuws Japan werd gesticht in Kamakura door Minamoto Yoritomo. Yoritomo regeerde streng over zijn vazallen, maar na zijn dood bleken zijn twee zonen niet in staat om op hetzelfde elan door te gaan. Als gevolg kreeg de Hojo-familie (die met de Minamoto-familie verwant was) de echte macht in handen.
De Ashikaga's waren één van de belangrijkste families die de Hojo-clan steunden. Tijdens de Kamakura-periode (1185 - 1333) dienden ze trouw de Hojo-clan, maar zoals later zou blijken koesterden ze stil de hoop om de suprematie die de Minamoto's hadden uitgeoefend op het land te herstellen.
Niettemin konden de regenten van de Hojo het land zonder veel problemen regeren. Dit duurde ongeveer tot de eerste inval van de Mongolen in 1274. Nadien kwam nog een tweede inval in 1281. Beide pogingen om het land binnen te vallen werden verijdeld, maar de kosten die nodig waren om de Mongolen tegen te houden, plus de bijkomende kosten om een derde aanval beter af te weren, droegen bij tot de neerval van de Hojo-familie. Uiteindelijk kwamen er meer en meer ontevreden meningen over de Hojo's doorheen het land. Sinds ze aan de macht gekomen waren, was de Hojo-clan in staat geweest om de macht van de keizer te neutraliseren, maar door de toenemende onvrede kwam het gewone volk tot de vaststelling dat sommige mensen de keizer als nieuwe leider zagen.
De spreekwoordelijke emmer begon over te lopen toen er verschillende complotten werden ontdekt tegen de Hojo-clan, waarna ze in 1333 verplicht werden om militair op te treden en de opstanden rond Kyoto de kop in te drukken. Eén van de leidingevende generaals van de Hojo-clan was Takauji, het hoofd van de Ashikaga-familie. Terwijl hij de keizerlijke hoofdstad naderde, verkondigde Ashikaga plots zijn steun aan de keizer en vernietigde de hoofdkwartieren van het Kamakura-shogunaat in de stad. De keizer kwam terug aan de macht, en de heerschappij van de Hojo-familie was voorbij.
Tweede opstand
Takauji was echter snel ontevreden over het beleid van de keizer. De keizer (Go-Daigo) wou samen met zijn adviseurs per sé zijn macht vanuit Kyoto persoonlijk uitoefenen, ook al was het de laatste eeuwen de gewoonte geweest dat een bepaalde familie de grootste macht had. Dit was op zich misschien niet zo fout, ware het niet dat de Daigo niet in staat bleek te zijn om te voorzien in de noden van de belangrijkste sector in Japan, de provinciale krijgersklasse. Het duurde niet lang alvorens de klachten die voordien aan de Hojo's waren gericht, zich tegen de keizer keerden.
De grootste conflicten waren echter niet diegene tussen de keizer en de krijgersklasse, maar tussen de twee krijgsheren Ashikaga Takauji en Nitta Yoshisada, die alletwee militair leider wilden worden. Aangezien Yoshisada de steun van de keizer had, kon hij hem al vlug overhalen om een krijgsmacht tegen Takauji op te zetten. Dit resulteerde in meerdere gevechten tussen de twee krijgsheren.
Stichting van het Ashikaga-shogunaat
Na vele successen en tegenslagen in de strijd tegen de keizer, slaagde Ashikaga erin om Kyoto binnen te vallen. Hij dwong Daigo om af te treden en plaatste zijn eigen keizer, het kind Komyo, op de troon. Daigo liet hij gevangen zetten. Deze laatste kon echter al vlug ontsnappen en stichtte zijn eigen hof in Yoshino, ten zuiden van Kyoto. Dit resulteerde in een vreemde positie van het land, aangezien Japan het grootste deel van de 14de eeuw twee keizers had, één in het Zuidelijk Hof, de ander in het Noordelijke Hof. Dit zou nog een paar honderd jaar duren. Takauji riep zichzelf in 1338 uit tot shogun en richtte zijn hoofdkwartier in in de wijk Muramachi. Hiervan komt de naam Muramachi-periode. Hij werkte zijn regering langs dezelfde lijnen uit als die van de Kamakura-periode, waardoor er eigenlijk niet veel veranderde. Het Ashikaga-shogunaat was een zwak instituut. Ook al hield het instituut het Noordelijke Hof in zijn macht en verzwakte het beetje bij beetje het Zuidelijke, moest het na verloop van tijd meer en meer land afgeven aan zijn generaals om een militair monopolie te behouden.
Keizer Go-Daigo stierf in 1339. De volgende paar jaar kon Takauji het grootste deel van de strijdmacht van het Zuidelijke Hof neutraliseren en kreeg hij een goede kans om zich daar te vestigen. Maar in het begin van de jaren 1350 ontstonden er verschillende conflicten - waaronder die tussen Takauji en zijn broer, Tadayoshi - die dat onmogelijk maakten. Takauji stierf in 1358 en werd opgevolgd door zijn zoon Yoshiakira. Hij zou, net als de derde shogun Yoshimitsu, de taak op zich krijgen om de twee hoven bij elkaar te brengen.
Takauji's beeld in de moderne tijd
Tot niet zo lang geleden bestond er door de gebeurtenissen in de 14de eeuw een hamvraag: welk van de twee hoven was nu 'echt' en had een rechtmatige heerser? Tegen het eind van de 19de eeuw was de algemene mening dat Daigo II, die eigenlijk nooit echt heerser af was geweest, de echte heerser was geweest. Diegene die de keizer steunden waren trouwe helden, en Ashikaga was een verrader. Tot in de 20ste eeuw werd dit beeld erkend. Een leraar die in 1934 in een boek Takauji in een goed daglicht zette, werd verplicht om ontslag te nemen. Een leerling die hetzelfde deed werd zwaar bekritiseerd.
Het duurde tot na de Tweede Wereldoorlog tot dit dogma werd opgeklaard, en tegenwoordig kunnen de mensen de gebeurtenissen van die tijd beter in zijn context zien. Hierdoor kunnen de Japanners van vandaag Ashikaga Takauji en zijn motieven onbevooroordeeld bekijken en beter begrip tonen voor zijn handelingen.
Bronnen
- Pilbeam, Mavis. Japan under the Shoguns 1185 - 1868 Evans Brothers Limited, London, 1999
- Jansen, Marius B. Warrior rule in Japan Cambridge University Press, 1995
- Lawton, Lancelot. Empires of the Far East Read Country Books, 2006
- Ashikaga Takauji
- Ashikaga Takauji
