Aanval op Pearl Harbor

Uit GeschiedenisJapan

Tora! Tora! Tora! [1] Op zondagmorgen 7 december 1941 vielen de Japanners onverwacht de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor in Hawaï aan. Na deze aanval verklaarde Amerika de oorlog aan het Japanse keizerrijk. WO II werd nu een wereldwijd conflict dat zich ook afspeelde in de Grote Oceaan.

Inhoud

De veroveringen van Japan

Isolatie

Na eeuwenlang geïsoleerd te zijn van de rest van de wereld zette zich ook in Japan vanaf 1868 de modernisering in. Al snel groeide Japan uit tot een geïndustrialiseerd land met moderne technologieën. Maar Japan was een land dat arm was aan natuurlijke rijkdommen zoals mineralen, olie en rubber. Deze waren essentieel voor een moderniserend land met een moderne industrie. Dus besloot Japan de hulpbronnen te gaan halen door overzeese gebieden te bezetten. De expansie was begonnen.

Overzeese veroveringen

Japan zag in China de meeste mogelijkheden voor territoriale expansie en zo bezette het in 1931 Mantsjoerije in Noord-China. Later breidde het zijn heerschappij in China nog uit door de Japans-Chinese oorlog in 1937. Toen namen zij ook Beijing, Shanghai en Nanjing in. Hierbij kwam ontzettend veel geweld aan te pas en de westerse mogendheden keken machteloos toe. Niemand wou de oorlog met Japan aangaan. De VS concentreerden zich op hun eigen binnenlandse politiek en economie na de beurscrash van 1929. Hun grootste zorg was het scheppen van werkgelegenheid. Een oorlog met Japan aangaan, dat tevens een veel sterker leger had, zou hun economie en politiek geen goed doen. De toenmalige president van Amerika, Franklin D. Roosevelt, protesteerde wel tegen de oorlog in China maar deed echter niets.

De vijandigheid van de VS

De expansie gaat door

Toen Japan merkte dat de andere landen niet streng reageerden op hun gruwelijke veroveringen ging de expansie gewoon verder. In 1938 braken er grootschalige gevechten uit tussen de troepen van de USSR en de Japanse troepen aan de grens van Mantsjoerije. Hier won de USSR echter en Japan trok zich terug. In 1939 brak WO II onder leiding van Hitler uit. Hitler verwezenlijkte zijn plannen met succes en dit inspireerde de Japanners om ook eens een kijkje te gaan nemen in de Europese kolonies in Azië. Ze hadden het ideale moment uitgekozen. Nagenoeg heel Europa werd bezet door de Duitsers waardoor de Europese landen een erg zwakke positie hadden. Dit was voor de Japanners het moment om de kolonies van de Europeanen te veroveren. Met de natuurlijke rijkdommen van deze landen kon Japan China verslaan en zo zijn eigen rijk verder uitbreiden. De Japanners lieten dan ook hun oog vallen op onder andere Hongkong, Frans Indo-China, Nederlands-Indië, Singapore en Malakka.

Amerika in actie

Toen Amerika zag dat Japan ook zijn oog had laten vallen op de Europese kolonies maakte het zich steeds grotere zorgen. Sinds 1898 [2] vielen de Filipijnen onder Amerikaans bestuur. Als Japan andere kolonies wou innemen in de Grote Oceaan dan kon het dit niet zonder ook de Filipijnen in te nemen. Amerika was niet van plan de Filipijnen af te staan aan Japan dus staken ze er een stokje voor. Japan was afhankelijk van Amerika voor vele grondstoffen waaronder olie en ijzer. Als Amerika met economische sancties dreigde zou dit de agressie van de Japanners misschien wel intomen. Maar door de zwakke positie van de Europese kolonies in Azië kon Japan vanaf nu daar zijn grondstoffen gaan halen. Zo werd het minder afhankelijk van Amerika, wat alleen maar in de Japanners hun voordeel speelde. Buiten de Amerikanen gerekend, sloot Japan in september 1940 het Driemogendhedenpact [3] met Duitsland en Italië. Dit was de druppel die de emmer liet overlopen. Amerika kwam in actie, en wel nu meteen.

Handelsacties

De toenmalige president van Amerika, Franklin D. Roosevelt, dreigde met handelsacties. Tot op het moment dat Japan het Driemogendhedenpact ondertekende. Toen kwamen er handelsacties. Roosevelt bevroor de Japanse bezittingen in Amerika en maakte een einde aan de olietoevoer aan Japan. Kort daarna deden Groot-Brittannië en Nederland hetzelfde. Japan had toen 2 mogelijkheden, ofwel terugtrekken uit Mantsjoerije, China, Frans Indo-China en Nederlands-Indië ofwel een oorlog met Amerika aangaan. Japan koos voor oorlog en bereidde een stille aanval voor op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op Hawaï.

De aanval op Pearl Harbor

Amerika wou zich niet in de oorlog mengen maar had nu geen andere keuze. De bewapening was begonnen. Toen Japan dit zag beseften ze goed dat ze Amerika moesten verslaan om deze oorlog te kunnen winnen. Dus bereidden ze een aanval voor op de Amerikaanse marinebasis in de Grote Oceaan. Als deze aanval succesvol was, dan zou Amerika zich toch een lange tijd niet meer bemoeien met de Japanse veroveringen in Azië.

De onverwachte aanval!

Eenmaal de oorlog verklaard was, was het enkel nog van belang wie nu als eerste ging aanvallen. De Amerikanen of de Japanners? Als de Japanners eerst zouden aanvallen dan dachten de Amerikanen dat dit op de Filipijnen zou zijn. De Filipijnen vielen onder Amerikaans bestuur en waren niet ver gelegen van het door Japan bestuurde Taiwan. Maar ze kozen voor Pearl Harbor. Onder leiding van admiraal Isoroku Yamamoto [4] vertrokken er op zondag 7 december 1941 om 07.02 uur 183 Japanse vliegtuigen richting het eiland Oahu in Hawaï. Admiraal Isoroku Yamamoto had het ideale moment uitgekozen. Het was een zondagmorgen, de rustigste dag van heel de week, en vele soldaten waren aan het ontbijten in de kantine. Tot op het moment dat 183 Japanse vliegtuigen waaronder 49 bommenwerpers, 51 duikbommenwerpers, 40 torpedobommenwerpers en 43 Zerojagers de Amerikaanse basis aanvielen. Doordat de vliegtuigen een omweg hadden genomen en dankzij de strikte radiostilte waren de Japanners erin geslaagd 5500 kilometer te vliegen zonder opgemerkt te worden. Ook al was de oorlog tussen Amerika en Japan al een tijdje bezig, de aanval kwam zo onverwacht dat de Amerikaanse jagers zelfs nog geen brandstof getankt hadden. Chuichi Nagumo [5] gaf het teken tot de aanval.

Na een eerste succesvolle aanval op de Amerikaanse bases Hickham en Wheeler [6] kwam er een tweede aanval. Deze trof de schepen West Virginia, Oklahoma, Arizona en California. Een derde aanval, die de havenfaciliteiten en de olievoorraden moest vernietigen, werd afgeblazen. Het leek de Japanners veiliger om zich terug te trekken.


Bij deze aanval stierven er 2403 Amerikaanse militairen en burgers en verloor Amerika 18 schepen en 162 vliegtuigen. Japan daarentegen verloor enkel 29 vliegtuigen en de bijhorende bemanning. De Amerikaanse president en burgers waren woedend op Japan. Het grootste industrieland ter wereld mengde zich nu ook in WO II.

Voetnoten

  1. Tijger! Tijger! Tijger! Dit is het Japanse codewoord dat het signaal gaf om de Amerikaanse basis aan te vallen. "To" komt van het Japanse woord 突撃 とつげき totsugeki. Dit betekent aanval of bevel. "Ra" komt van het Japanse woord 雷撃 らいげき raigeki. Dit betekent torpedo aanval.
  2. Sinds de Spaans-Amerikaanse oorlog van 1898 vallen de Filipijnen onder Amerikaans bestuur.
  3. In dit pact stond geschreven dat als één van de 3 landen (Amerika, Duitsland of Italië) aangevallen werd door een ander land, het van de andere 2 landen politieke, economische en militaire steun zou krijgen.
  4. Isoroku Yamamoto was de opperbevelhebber van de keizerlijke Japanse marine. Lager in rang stond admiraal Osami Nagano.
  5. Hij kreeg de opdracht van admiraal Isoroku Yamamoto om Pearl Harbor aan te vallen. Hij was hier niet mee opgezet want hij geloofde niet in de plannen van Isoroku Yamamoto.
  6. Hier stonden de Amerikanen hun jagers mooi naast elkaar opgesteld.

Bronnen

Boeken

  • Prange, Gordon William. At dawn we slept: The untold story of Pearl Harbor, USA: Penguin Books, 1982
  • Sheehan, Sean. De tweede wereldoorlog in de Stille Oceaan, Leidschendam: Biblion Uitgeverij, 2005
  • Iriye, Akira. De oorzaken van de tweede wereldoorlog in Azië en de Stille Oceaan, Baarn: Hollondia, 1987
  • Booth, Owen en Walton, John. De geschiedenis van de tweede wereldoorlog, België: Deltas, 2005
  • Tames, Richard. Pearl Harbor: De VS in de Tweede Wereldoorlog, Nederland: Ars Scribendi, 2001
  • Wiest, Andrew en Mattson, Gregory Louis. De oorlog in de Stille Oceaan: Van Pearl Harbor tot Hiroshima, België: Deltas, 2005

Het Internet