Ōsaka-jō (大坂城)
Uit GeschiedenisJapan
Ōsaka-jō (大坂城), het kasteel te Chuoku in de Japanse Ōsaka prefectuur (Ōsaka-shi), speelde een belangrijke rol in de Japanse geschiedenis. Twee periodes treden hierbij op de voorgrond nl. Ōsaka-jō ten tijde van de Toyotomi clan (Azuchi-Momoyama-periode) en het kasteel onder de Tokugawa clan (Edo-periode). Beide clans waren belangrijk bij het tot stand komen van het huidige Japan.
Inhoud |
Inleiding
Oudere benamingen van het kasteel zijn Kin-jō (金城) of Nishiki-jō (錦城). Deze verwijzen naar de opvallende gouden binnendecoratie. Vandaag kent iedereen het kasteel onder de naam Ōsaka-jō.
Het kasteel bleef niet gespaard in het woelige Japanse strijdtoneel. Één van de uitschieters was de Zomerbelegering van Ōsaka. Een groot gedeelte van het kasteel brandde toen af. Maar iedere keer weer slaagde men erin de schade te herstellen. Dankzij deze inspanningen steekt Ōsaka-jō nu, samen met Nagoya-jō en Kumamoto-jō, uit boven alle andere kastelen in Japan.
Geschiedenis
Azuchi-Momoyama-periode (1568-1603)
Alles begint in de zomer van 1583. De toekomstige kanpaku[1], Toyotomi Hideyoshi (豊臣秀吉), opvolger van Oda Nobunaga, geeft het bevel een kasteel te bouwen op de plaats waar voordien de Ishiyama-Honganji tempel (石山本願寺) stond. Het moet een kasteel worden dat het kasteel van zijn voorganger, Azuchi-jō, in alle opzichten overtreft. Hiervoor neemt hij gespecialiseerde mensen in dienst: de architect Kuroda Yoshitaka, de bouwondernemer Asano Nagamasa en Nakai Masayoshi die instaat voor al het timmerwerk. In totaal moeten zo’n 20.000 tot 30.000 mensen de opdracht tot een goed einde brengen. Zijn hoofdkwartier moet symbool staan voor zijn macht en rijkdom.
Anderhalf jaar later, in de lente van 1585, is de eerste tenshu (天守,hoofdtoren) klaar. Het is nog maar een begin want men bouwt het kasteel verder uit voor een nog betere verdediging tegen vijandelijke aanvallen.
In 1599 is Ōsaka-jō klaar. Toyotomi Hideyoshi was een jaar eerder ziek geworden en gestorven. Zijn zoon, Toyotomi Hideyori (豊臣秀頼), nog een kind, erft het kasteel. Hij betrekt het samen met de go-tairo [2] (五大老), waaronder de toekomstige shogun[3] Tokugawa Ieyasu (徳川家康). Toyotomi Hideyori verblijft in de hoofdtoren en Tokugawa Ieyasu in de Nishi No Maru.
In 1600 breken gevechten uit in Sekigahara (関ヶ原の戦い): het Oostelijke kamp onder leiding van Tokugawa Ieyasu staat tegenover het Westelijke kamp met bevelhebber Ishida Mitsunari [4]. Tokugawa Ieyasu overwint.
Edo-periode (1603-1868)
Tokugawa Ieyasu wordt in 1603 shogun en krijgt daarmee meer en meer controle over Japan. Meteen roept hij ook de Edo Bakufu [5] uit. Ondertussen blijft Toyotomi Hideyori, die nog steeds macht uitoefent op een deel van de bevolking, genesteld in Ōsaka-jō.
In 1614 valt Tokugawa Ieyasu en zijn coalitie Toyotomi Hideyori aan. Een overmacht van troepen belegert het kasteel. Alleen de honmaru (本丸, centrale plein) en de tenshu blijven gespaard. Deze historische gebeurtenis noemt men de Winterbelegering van Ōsaka (大坂冬の陣).
Een jaar later in 1615, bij de Zomerbelegering van Ōsaka (大坂夏の陣), verwoest Tokugawa Ieyasu Ōsaka-jō volledig. Het betekent ook de uitroeiing van de Toyotomi-clan. De plek komt nu in handen van de Tokugawa-clan.
Niemand ontsnapt aan de dood, zelfs de eerste shogun Tokugawa Ieyasu niet. In 1616 wordt hij opgevolgd door zijn zoon Tokugawa Hidetada (徳川秀忠). Deze tweede shogun pleit voor de reconstructie van het kasteel van Ōsaka. Men start ermee in 1620. De (tweede) tenshu herrijst in 1626 en de hele verbouwing is rond in 1629.
De hoofdtoren wordt echter in 1665 door de bliksem getroffen en brandt binnen de kortste tijd af. Zo zonder hoofdtoren schittert Ōsaka-jō niet meer als voorheen. Het vervult geen prominente rol meer en men verwaarloost het kasteel.
Pas in 1843 laat de Bakufu het kasteel herstellen.
Ondertussen blijft de macht over Japan in handen van de Tokugawa familie. In 1868 breekt de Boshin-oorlog (戊辰戦争) uit: een strijd tussen de vijftiende shogun Tokugawa Yoshinobu (徳川慶喜) en het leger van de nieuwe overheid. Tokugawa Yoshinobu die normaal in Edo-jō verblijft, komt nu over naar Ōsaka-jō voor de confrontatie. De nieuwe overheid wint en de laatste Tokugawa shogun trekt zich terug in zijn kasteel in Edo. Hij laat Ōsaka-jō platgebrand achter. De Meiji overheid (明治新政府) neemt het beheer ervan over onder de nieuwe politieke structuur.
Moderne Tijd (1870-1950)
Van bij de aanvang van de Meiji-periode krijgt Ōsaka-jō een militaire functie. Tussen het kasteel en de naburige spoorweg komen reusachtige wapenfabrieken.
In 1888 herstelt men de Honmaru Sakura-mon in zijn oorspronkelijke staat.
Op vraag van vele burgers beslist de burgemeester van Ōsaka in 1928 de (derde) hoofdtoren weer op te bouwen. De werken beginnen in 1930 en in 1931 staat de tenshu, in Tokugawa Ieyasu’s stijl, terug waar hij thuishoort.
Amerikaanse bombardementen richten in de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) hier en daar schade aan. De hoofdtoren blijft als bij wonder gespaard, maar andere delen zoals de kishuu-goten niet.
Eigen Tijd (1950- )
In 1950 treft opnieuw een natuurverschijnsel de Ōsaka-jō. Deze keer een tyfoon. Men herstelt de schade en tegelijk start ook een onderzoek naar de geschiedenis van het kasteel. Tijdens het uitvoerige onderzoek doet men belangrijke archeologische vondsten. In 1959 bijvoorbeeld, vindt men een ishigaki (石垣)[6] uit de Toyotomi-periode.
In 1953 erkent de nationale overheid officieel het kasteel van Ōsaka als “een historische site” en samen met nog andere bouwwerken als “belangrijke culturele goederen”. Twee jaar later, in 1955, krijgt Ōsaka-jō nog een hogere waardering, namelijk die van “een speciale historische site”.
Het 400jarig bestaan van het kasteel, in 1983, wordt groots gevierd. Bij deze gelegenheid huldigt men ook moderne architectuur in: het treinstation Ōsaka-jō-Koen (大阪城公園駅), een overdekte zaal Ōsaka-jō Hall (大阪城ホール), zakelijke hoogbouw (大阪ビジネスパーク), … .
In 1995 plant men een nieuw restauratieproject. Dit realiseert men in 1997.
Vandaag is Ōsaka-jō hét uithangbord voor het toerisme naar Ōsaka. Het is nu een museum dat elke dag veel mensen over de vloer krijgt.
Belangrijke figuren
Toyotomi Hideyoshi (1563-1598)
Hij (豊臣秀吉) ziet het levenslicht in 1563 te Owari (huidige Aichi-ken) en groeit op in een arme boerenfamilie. Hij begint als sandaal-bewaker (ぞうりとり) van de daimyo [7] Oda Nobunaga en wordt door hem opgenomen. Vanaf dan verloopt zijn carrière in een blitstempo. Meer en meer slaagt hij erin het vertrouwen van “zijn meester” te winnen tot hij uiteindelijk trots de naam kanpaku mag dragen. Hij voltooit zo de eenmaking van Japan. Twee pogingen om de Ming-dynastie te veroveren vallen echter in het water. Men kent hem verder als de stichter van Ōsaka-jō en Fushimi-jō. Toyotomi Hideyoshi was een echte doorzetter met een groot hart en altijd opgewekt. En naar men zegt had deze grote meneer een gevoel voor humor. Op 63-jarige leeftijd sterft hij in Ōsaka-jō.
Tokugawa Ieyasu (1542-1616)
Tokugawa Ieyasu (徳川家康) is geboren in 1542 te Mikawa No Kuni (huidige Azuchi-ken). Zijn jeugd brengt hij grotendeels door als gijzelaar van Imagawa. Na diens dood kiest Ieyasu de kant van Oda Nobunaga . Deze geduldige man speelt in talloze historische gebeurtenissen een grote rol. We denken daarbij aan de slag van Sekigahara en aan de Winter- en Zomerbelegering van Ōsaka, het definitieve einde van de heerschappij van de Toyotomi-clan. Ten slotte start Tokugawa Ieyasu de Edo Bakufu, die 250 jaar zal duren en wordt hij de eerste shogun van de Edo-periode . In 1616 komt hij om het leven op 75-jarige leeftijd.
Het kasteel
Ligging
Ōsaka-jō ligt in het noorden van de Kamimachi vlakte. Voor de bouw werd de plek opgehoogd. Het is één van de grootste kastelen in Japan en het heeft, zoals vele andere, een ingewikkeld stelsel van grachten en kanalen. De Yodo-rivier (淀川), die aan de voet van het kasteel in de vlakte stroomt, is een belangrijke verkeersader en een verbinding met Kyoto.
Bouwprincipe
Omdat het kasteel in de vlakte ligt, wordt de Rinkakushiki-hirajiro toegepast. Voor kastelen in de bergen is er een andere benadering.
Bij de bouw zijn er 4 manieren om de gebouwen binnen de honmaru in te delen: Dokuritsu-shiki, Fukugou-shiki, Renketsu-shiki en Renritsu-shiki.
Toyotomi Hideyoshi deelt zijn tenshu en omgeving in door Fukugou-shiki (複合式). Dit betekent dat men andere gebouwen aan de tenshu vasthecht (bv.de yagura). Tokugawa daarentegen hanteert dokuritsu-shiki (独立式). Hierbij staat ieder gebouw apart. Iedere constructie heeft zo zijn eigen ingang.
Tenshu
De hoofdtoren van het Toyotomi Hideyoshi-tijdperk verschilt van die van het Tokugawa-tijdperk. De plaatsing en manier van bouwen zijn anders. Tot op heden zijn er drie verschillende, zowel qua interieur als exterieur, tenshu’s geweest.
1ste Tenshu (Toyotomi Hideyoshi)
We hebben gezien dat Toyotomi Hideyoshi begint met de bouw van Ōsaka-jō. De honmaru wordt 46.200 m² groot en de tenshu heeft een hoogte van 30m. Deze toren heeft 7 verdiepingen: 1 ondergronds en 6 bovengronds. De buitenkant bestaat uit, met urushi [8] geverfde, zwarte houten planken. Op de dakpannen brengt men kinpaku (金箔) aan. Goud zal de toon aangeven in het hele complex: gaande van gouden meubelen tot een gouden theehuis (dat bij de Zomerbelegering van Ōsaka in vlammen opging) . Het geheel voor de Zomerbelegering van Ōsaka noemt men de Ōsaka-jō van Toyotomi Hideyoshi.
2e Tenshu (Tokugawa)
De 2e tenshu verschilt duidelijk van diens voorganger. Eerst en vooral is er een andere locatie. Deze keer bevindt 1 verdieping zich onder de grond en 5 boven de grond. De Edo-jō diende zonder twijfel als inspiratiebron. Ōsaka-jō lijkt een verkleinde versie van Edo-jō. De tenshu is 58,32m hoog. De witte buitenmuren verft men met urushi. Op het hoogste punt van het dak brengt men brons aan.
3e Tenshu
De huidige Tenshu, de Fukkou tenshu (復興天守 ), is qua locatie en manier van bouwen identiek aan de Tokugawa-stijl uit de Edo-periode. Uitzonderingen zijn de ligging van de Hori en de Mon, die afkomstig zijn uit de Hideyoshi-periode. Deze tenshu is het symbool van het huidige Ōsaka. Het huist een zeer modern ingericht museum. Men kan er terecht voor informatie over allerlei historische onderwerpen.
Andere gebouwen binnen de muren
Oote-mon (大手門)
Deze ingangspoort leidt naar de tenshu. De bouwstenen zijn afkomstig uit Kanagawa-ken. Een ervan weegt 100 ton en het is de 4e of 5e grootste steen die in het complex gebruikt werd. Aan de achterzijde zijn gaten aangebracht, zodat het mogelijk was om met geweren te schieten. In de Edo-periode ging deze poort enkel wijdopen als er shoguns moesten passeren.
Sakura-mon (桜門)
Via de Sakura-mon komt men in het honmaru-gedeelte van het kasteel. De naam verwijst naar de Japanse kerselaren (桜) die op weg naar de poort geplant staan. Een steenblok is de zwaarste steen van heel Ōsaka-jō. Het weegt 130 ton en komt uit Okayama.
Kinzou (金蔵)
De Kinzou dateert van 1625. Het is de bakufu-kluis: geld, goud en zilver worden hierin bewaard. In 1837 wordt deze kluis herleid van 2 verdiepingen naar 1 verdieping. Het gebouw is stevig beveiligd met een driedubbele poort en steenlagen houden ondergrondse indringers tegen.
Ensho-gura (焔硝蔵)
Deze opslagplaats voor buskruit was oorspronkelijk uit leem vervaardigd. Op een dag in 1660 wordt het echter door de bliksem getroffen. Er volgt een zware ontploffing. Bij de restauratie in 1685, gebruikt men voor alles steen. De muren zijn 2m dik.
Yagura (櫓)
Een Yagura is een hoge uitkijkpost. Ook in Ōsaka-jō vind je ze met als bekende voorbeelden de Inui-yagura en de Sengan-yagura. De Tokugawa bakufu restaureert de Inui-yagura (乾櫓) in 1620. Het is het oudste gebouw van het kasteel. Opvallend aan deze yagura is de L-vorm, waardoor men 2 gezichtspunten voor de uitkijk heeft. De andere uitkijktoren, de Sengan-yagura (千貫櫓), wordt in 1620 gebouwd en bevindt zich ten zuidwesten van het tuintje.
Cultureel erfgoed
De volgende 13 onderdelen van het kasteel werden als cultureel erfgoed geregistreerd:
Oote-mon / 3 hori (堀, grachten): Oote-mon no Minami (大手門南方), Oote-mon no Kita (大手門北方), Tabun-Yagura Kita (多聞櫓北方)/ Tabun-Yagura (多聞櫓)/ Sengan- Yagura/ Ichiban-Yagura (一番櫓)/ Rokuban-Yagura (六番櫓)/ Kin-zou/ Kinmeisui-Ido-Yagata (金明水井戸屋形)/ Sakura-mon/ Inui-Yagura/ Ensho-gura.
De tenshu kreeg een speciale vermelding. Deze is opgenomen als Toroku Yuukei Bunkazai (登録有形文化財), wat wijst op de waardigheid van een geregistreerd iets dat nog vorm heeft.
Tot slot wordt de Ōsaka-jō in zijn geheel vermeld als Tokubetsushi- ato (特別史跡).
Voetnoten
- ↑ Regent van een meerderjarig keizer.
- ↑ Titel van een Japans militair leider dat synoniem staat voor dictator.
- ↑ Raad van 5 regenten. Eliten die onder de allerhoogste werken.
- ↑ Behoorde tot de go-bugyo, een niveau beneden de go-tairo.
- ↑ Het administratieve regeringsapparaat in de Edo-periode.
- ↑ Stenen omheining
- ↑ Japanse leenheer
- ↑ lak
Bronnen
Elektronische bronnen
Boeken
- Jennifer Mitchelhill, Castles Of The Samurai, 2003, Kodansha International Ltd.
- Tetsuo Owada, Visual wide: Japanese Castle, 2005, Shogakukan
- Kouta Kodama, Shonen shojo Nihon no Rekishi: Tenka no Touitsu , 1994, Shogakukan
Cursussen
- Karel Hellemans, Inleiding tot de Japanse cultuur, Leuven, Katholieke Universiteit Leuven, 2006
- W.J.Boot, Keizers en Shogun: Een geschiedenis van Japan tot 1868, Amsterdam University Press, 2001, Salomé
